Maść Cholesterolowa: Skład, Receptura i Zastosowanie
- Szczegóły
Maści są powszechnie stosowaną postacią leku. Mają szerokie zastosowanie zarówno jako postać leku gotowego, jak i recepturowego. W aptece bardzo często można się spotkać z receptami na lek robiony w postaci maści - zaczynając od podstawowej maści z witaminami, przez maści na odparzenia u niemowlaków, po bardziej złożone maści dermatologiczne.
Charakterystyka Maści Cholesterolowej
Maść cholesterolowa jest białą, lekko przeświecającą, miękką masą o jednorodnej konsystencji i słabo wyczuwalnym zapachu. Charakteryzuje się wysoką liczbą wodną, która wynosi minimum 120. Maść cholesterolowa zaliczana jest do podłoży absorpcyjnych (lipofilowych bezwodnych), stanowi połączenie węglowodorów z emulgatorem.
Skład Maści Cholesterolowej
Według Farmakopei Polskiej IX, maść cholesterolowa składa się z:
- Cholesterolu
- Wazeliny białej
- Parafiny ciekłej
- Parafiny stałej
w proporcjach odpowiednio: 3:18:64:15.
Powyższy skład z 1954 r. Cholesterolum 1 cz. Lanolinum anhydricum 5 cz. Vaselinum album 15 cz. Paraffinum liquidum 55 cz. Ceresinum 24 cz. W 1970 r., począwszy od FP IV t.II skład maści uległ zmianie na obowiązujący do czasów obecnych. Została wyeliminowana lanolina, natomiast zamiast oczyszczonego ozokerytu zastosowano parafinę stałą. Cholesterolum 3 cz. Vaselinum album 18 cz. Paraffinum solidum 15 cz. Paraffinum liquidum 64 cz.
Przeczytaj także: Wilgotność i lipidy skóry a czynniki zewnętrzne
Właściwości i Działanie
Maść cholesterolowa wykazuje działanie nawilżające, natłuszczające i zmiękczające. Ponadto, ze względu na swoje działanie kojące, dobrze sprawdza się w atopowym zapaleniu skóry, pokrzywce, wyprysku kontaktowym oraz innych chorobach alergicznych skóry. Jest też dobrym wyborem przy leczeniu łuszczycy, ponieważ wykazuje właściwości regenerujące.
Maść cholesterolowa w postaci nieprzetworzonej lub jako składowa recepturowych leków magistralnych przygotowywanych w aptece wykazuje działanie natłuszczające, ochronne, tworząc film okluzyjny. Jest maścią obojętną, wskazaną zwłaszcza w przypadkach nietolerancji innych maści, po długotrwałym leczeniu maściami sterydowymi, w przypadkach mechanicznych, termicznych i chemicznych uszkodzeń skóry, w zaniku i zniszczeniu skóry, dermatitis atopica (AZS).
Rola Cholesterolu
Cholesterol, należący do grupy steroli, posiada charakter amfifilowy, co znaczy że jedna część jego cząsteczki posiada właściwości hydrofobowe, natomiast druga - hydrofilowe. W związku z tym jest dobrym emulgatorem, to jemu maść cholesterolowa zawdzięcza zdolność wiązania znacznych ilości wody. Gromadzi się na granicy faz i częściowo rozpuszczając się w jednej fazie i częściowo w drugiej, stabilizuje granicę między nimi, tworząc trwałą emulsję typu woda/olej. Cholesterol znajduje się w prawie wszystkich tkankach człowieka. Wypełnia przestrzenie międzykomórkowe warstwy rogowej naskórka i występuje w sebum ludzkim, dlatego jest składnikiem dobrze tolerowanym przez skórę. Odgrywa ważną rolę w jej prawidłowym działaniu ochronnym i zabezpiecza ją przed utratą wody. Zaburzenia gospodarki lipidowej, w tym cholesterolu, sprawiają, że naskórek staje się bardziej wrażliwy na czynniki zewnętrzne.
Liczba Wodna Maści Cholesterolowej
Maść cholesterolowa charakteryzuje się bardzo dużym stopniem wchłaniania wody, tworzy wtedy emulsje w/o. Ze względu na zawartość obojętnych składników nie wchodzi w interakcje z substancjami czynnymi, jest również dobrze tolerowana przez pacjentów.
Przygotowanie Maści Cholesterolowej
Otrzymywanie maści cholesterolowej jest bardzo proste: cholesterol, wazelinę białą oraz parafinę stałą należy stopić na łaźni wodnej, następnie dodać ogrzaną parafinę ciekłą i mieszać do zastygnięcia.
Przeczytaj także: Woda Jan: Kompleksowa analiza
Metody Sporządzania
Maść cholesterolowa nadaje się do sporządzania maści wszystkimi metodami (moździerz, unguator, mieszadło szybkoobrotowe). Zawiera w swym składzie obojętne substancje, które nie wchodzą w interakcje, dlatego nadaje się do sporządzania maści z antybiotykami, glikokortykosteroidami i witaminami.
Zastosowanie Maści Cholesterolowej
Maść cholesterolowa może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi składnikami. Znalazła zastosowanie w leczeniu podrażnień, oparzeń i uszkodzeń skóry. Ponadto ze względu na swoje działanie kojące dobrze sprawdza się w atopowym zapaleniu skóry, pokrzywce, wyprysku kontaktowym oraz innych chorobach alergicznych skóry.
Maść cholesterolowa polecana jest również do stosowania po długotrwałej terapii sterydami lub agresywnym leczeniu przeciwtrądzikowym, kiedy naskórek jest ścieńczały i mocno przesuszony. Znalazła też zastosowanie jako maść ochronna zabezpieczająca skórę przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych (wiatr, mróz, słońce).
Przykłady Recept
Ze względu na swoje właściwości podłoże często wykorzystywana jest per se lub jako vehiculum dla pielęgnacyjnych maści witaminowych czy też nośnik substancji przeciwdrobnoustrojowych, w leczeniu podrażnień, oparzeń i uszkodzeń skóry. Ze względu na działanie kojące jest powszechnie stosowana w terapii atopowego zapalenia skóry, pokrzywki czy wyprysku kontaktowego. Zaleca się również stosowanie maści cholesterolowej po długotrwałej terapii miejscowej glikokortykosteroidami, radioterapii czy leczeniu przeciwtrądzikowym.
Podsumowanie
Maść cholesterolowa jest wszechstronnym podłożem maściowym, które dzięki swoim właściwościom i obojętnemu składowi, znajduje szerokie zastosowanie w recepturze aptecznej i terapii różnych schorzeń skórnych.
Przeczytaj także: Wpływ smakowej wody mineralnej na Twoje zdrowie
tags: #skład #przezroczystej #maści #cholesterolowej #z #wodą
