Skąd Pochodzi Woda Pitna: Podróż Wody do Twojego Kranu
- Szczegóły
Każdy z nas używa wody z kranu - do przygotowywania posiłków, herbat i kaw lub jako napój w gorące dni, ale także do mycia naczyń czy robienia prania. Nikt jednak nie zastanawia się, skąd bierze się woda w kranie i jakie procesy musi przejść, by wypłynąć z naszych kranów.
Odpowiedź na pytanie, skąd pochodzi woda pitna, nie jest jednoznaczna. Wodę pitną pozyskujemy z różnych źródeł powierzchniowych oraz podziemnych.
W Polsce ok. 70 procent wody przeznaczonej dla ludności to woda podziemna. Jest tak w jedenastu województwach. Zaledwie w dwóch województwach przeważają wody powierzchniowe.
Zanim odpowiemy sobie na pytanie, skąd pochodzi woda w rzece czy studni, należy sobie uświadomić, że na Ziemi jest ok. 1,3 mld km3 wody i tak już pozostanie na zawsze. Nie będzie jej ani mniej, ani więcej. Praktycznie nie przybywa jej ani nie ubywa. Jest to system zamknięty.
Woda, którą pijemy, była na Ziemi prawdopodobnie już 3,8 mld lat temu. W skład ziemskiej hydrosfery wchodzi jednak głównie woda słona. Na Błękitnej Planecie w morzach i oceanach znajduje się 97 proc. wody słonej, a tylko 3 proc. na Ziemi stanowi woda słodka, z tego większość występuje w postaci lodowców, głównie na biegunach.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
1/3 całej objętości wody słodkiej zgromadzonej na kuli ziemskiej to woda podziemna. W rzekach, jeziorach i innych zbiornikach jest tylko 1,2 proc. wody słodkiej (0,036 proc. zasobów wody na kuli ziemskiej, a tylko 0,001 proc. wody jest w postaci chmur i pary wodnej).
Cykl Hydrologiczny
Niezwykle istotne w rozumieniu skąd bierze się woda w naszych kranach, jest pojęcie cyklu hydrologicznego. Z podręczników szkolnych pamiętamy, że obieg wody w przyrodzie nazywany jest cyklem hydrologicznym. Otóż gdy pada deszcz, nagle w danym rejonie pojawia się dużo wody. Część wsiąka w glebę, część zasila rośliny i wpada do akwenów wodnych. Jej nadmiar spływa do kanalizacji, a następnie do rzeki.
Woda paruje z powierzchni oceanów, gromadzi się w atmosferze, następnie spada na ziemię, spływa po powierzchni bezpośrednio do rzek, jezior, mórz, oceanów lub wsiąka w glebę, infiltruje. Jedna kropla wsiąka głębiej, inna płycej, ale każda zmierza do jakiegoś celu - najczęściej tym celem jest rzeka, jezioro, źródło, morze, ocean, ale może być też studnia.
Proces Uzdatniania Wody
Woda, zanim trafi do naszych kranów, przechodzi szereg procesów, które mają na celu jej uzdatnienie. Usuwane są z niej zanieczyszczenia i występujące naturalnie, choć niepożądane, związki chemiczne.
Uzdatnianie wody to proces, który polega na oczyszczeniu wody do stanu wymaganego dla danego zastosowania. Procesy składające się na uzdatnianie zależą więc od finalnego zastosowania wody. Cały cykl zaczyna się w ujęciu, które zostało podłączone do sieci w danym mieście. Ujęcie sprowadza wodę do zakładów uzdatniania, gdzie zostaje ona poddana wieloetapowemu procesowi oczyszczania i filtracji. Stopniowo oddzielane są od wody coraz mniejsze zanieczyszczenia, począwszy od widzialnych gołym okiem, takich jak piasek, po bakterie i drobnoustroje.
Przeczytaj także: Bezpieczeństwo Wody Pitnej na Rodos
Etapy uzdatniania wody:
- Podczas napowietrzania wodę rozbija się na krople, dzięki czemu część szkodliwych substancji się ulatnia. Napowietrzanie usuwa niepożądane gazy, a także utlenia zanieczyszczenia.
- Ozonowanie to nic innego jak mieszanie wody z ozonem. Odbywa się to w specjalnych komorach i obejmuje niszczenie drobnoustrojów.
- Do filtrowania wody używa się m.in. filtrów piaskowych. Filtracja odbywa się w filtrach z odpowiednim złożem.
- Chlorowanie to ostatni etap procesu uzdatniania wody. Chlor umożliwia dezynfekcję, a także oczyszcza wodę z mikroorganizmów.
Czasem do uzdatniania wody wykorzystuje się również koagulację. Wówczas do wody dodaje się związki wiążące małe i lekkie cząstki, które bez ich dodatku nie opadają na dno. Woda po oczyszczeniu przechodzi testy jakości i czystości i wówczas może zostać wysłana do kranów.
Rury rozdzielają się na coraz mniejsze, aż w końcu docierają do poszczególnych budynków. Choć jej jakość spełnia wymagania i normy krajowe oraz unijne i choć płynie w znacznej części przez modernizowane na bieżąco wodociągi możemy ją dodatkowo filtrować w domu.
Źródła Wody Pitnej w Polsce
Istnieją dwa źródła, z których czerpie się wodę: studnie głębinowe i powierzchniowe. Ta ze studni powierzchniowej jest bardziej narażona na wszelkie zanieczyszczenia, dlatego proces jej uzdatniania jest o wiele bardziej skomplikowany, niż w przypadku wody ze studni głębinowej.
Woda głębinowa, jeżeli nie spełnia warunków, przechodzi proces utleniania, koagulacji, filtrowania oraz dezynfekcji. Utlenianie polega na dostarczeniu tlenu, dzięki czemu zmniejsza się liczba magnezu i żelaza w wodzie, które powodują efekt tzw. twardej wody. Koagulacja wpływa na skład wody, poprzez dodanie tzw. koagulantów. Filtracja z kolei polega na oczyszczeniu wody ze związków żelaza i manganu.
Przeczytaj także: Grodzisk Mazowiecki: Woda i oczyszczanie - wszystko, co musisz wiedzieć
Woda powierzchniowa nie jest twardą wodą, gdyż zwiera mniejszą ilość magnezu i żelaza. Jednak jest ona narażona na obecność innych, niebezpiecznych składników, np. ścieków. Dlatego proces jej uzdatniania zaczyna się od odłączenia od niej wszelkich zanieczyszczeń. Następnie ozonuje się ją, czyli wprowadza do komory z ozonem. Po tym procesie do wody dodaje się wcześniej wspominane koagulanty, które zmniejszają mętność wody i wpływają na jej barwę.
Jakość Wody z Kranu
Mimo iż woda, która trafia do naszych kranów, powinna spełniać wszystkie normy, nie zawsze tak się dzieje. Głównie dlatego, że stan rur wodociągowych w większości nie jest idealny. Mimo iż woda opuszcza wodociągi, spełniając wszystkie normy, to po podróży takimi rurami, zmienia się jej skład. Często wzrasta ilość żelaza w wodzie, co wpływa na powstanie twardej wody, czyli takiej o nieciekawym zabarwieniu i zapachu.
Twarda woda wpływa także na smak potraw oraz zostawia nacieki na kubkach po wypiciu kawy lub herbaty, a także szkodzi urządzeniom w domu, np. czajnikom i pralkom. Filtrując wodę mamy pewność, że spełnia ona wszystkie wymogi, jest smaczna i nie spowoduje żadnych dolegliwości po jej spożyciu, a domowy sprzęt będzie nam służył przez znacznie dłuższy czas.
Zasoby Wody na Ziemi
Dla każdego człowieka woda jest bardzo ważna, gdyż umożliwia prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ziemia obserwowana z kosmosu ma barwę błękitną, ponieważ 71% jej powierzchni pokrywa woda. Większość wody na Ziemi jest słona, a tym samym niezdatna do picia (oceany stanowią 97,5%). Zasoby wody słodkiej są stosunkowo niewielkie - stanowią jedynie 2,5%, z czego zaledwie 0,3% jest w rzekach, jeziorach i zbiornikach, a blisko 30% to wody podziemne.
Woda jest niezbędna do życia wszystkich organizmów żywych. W przyrodzie stale krąży pomiędzy atmosferą a ziemią (zbiornikami wodnymi i powierzchnią lądów). Wraz ze wzrostem populacji ludzkiej, która obecnie wynosi około 8 mld ludzi i stale rośnie, a tym samym zapotrzebowania na wodę, poddawana jest ona coraz silniejszej presji ze strony człowieka. Wykorzystujemy już około 70% wszystkich dostępnych zasobów wód słodkich (rzeki, jeziora, wody podziemne).
Zachodzące zmiany klimatyczne i ogromna eksploatacja zasobów powoduje, że wody pitnej dostępnej dla wszystkich jest coraz mniej. Aktualnie, w skali całego globu, 70% zużywanej wody wykorzystywane jest na potrzeby rolnictwa (głównie nawadnianie), przemysł pochłania 20%, natomiast 12% to zużycie domowe.
Polska jest jednym z krajów europejskich o najmniejszych zasobach wody pitnej w przeliczeniu na mieszkańca (na jedną osobę przypada ok. 1600 m3 wody na rok). To sprawia, że nasz kraj nawiedzają powodzie i susze. Ilość opadów na terenie Polski byłaby wystarczająca dla naszych potrzeb, gdyby nie skażenie środowiska wpływające bezpośrednio i pośrednio na jakość wód. Prawie połowa polskich rzek zawiera wody o niezadowalającej jakości.
Ochrona Zasobów Wodnych
Wszyscy zależymy od wody. Mimo tak dużego znaczenia wody w naszym życiu niejednokrotnie marnujemy ją, zanieczyszczamy i dewastujemy miejsca, w których się ona gromadzi i przez które przepływa. Ważne zatem jest, aby podejmować działania zapobiegające niedoborom wody, bez której nie możemy przecież żyć.
Woda jest zasobem odnawialnym, podlega samooczyszczeniu, ale proces ten wymaga długiego czasu. Państwa podejmują działania w celu ochrony zasobów wody pitnej, jej oczyszczania czy zapobiegania skutkom suszy lub też gwałtownych zjawisk pogodowych wywołujących np. powodzie. Powstają przepisy, które regulują kwestie związane z gospodarką wodno-ściekową. Budowane są sieci kanalizacji sanitarnej wraz z oczyszczalniami ścieków, zapory, zbiorniki retencyjne, podejmowane są działania w kierunku renaturyzacji rzek, powstają instalacje do odsalania wody itp.
Sami również możemy podejmować działania mające na celu ograniczenie zużycia wody lub łagodzące skutki suszy. Zużycie wody stale się zwiększa nie tylko z powodu wzrostu liczby ludzi. Obserwujemy stały wzrost potrzeb higienicznych (coraz większą dbałość, czasem nadmierną, o utrzymanie czystości), a także wzrost zapotrzebowania na różne dobra, których produkcja wymaga zwykle wody.
By oszacować ilość zużywanej wody, biorąc pod uwagę nie tylko tę, która jest potrzeba do picia, mycia i prania, ale także do produkcji żywności, przedmiotów oraz urządzeń, wprowadzono pojęcie „śladu wodnego”. Jest on miarą ilości wody niezbędnej do wyprodukowania określonego towaru. Ustalono na przykład, że do wytworzenia 1 kg czekolady potrzeba przeszło 17 tys. litrów wody. Jest ona niezbędna do wyhodowania krzewu kakaowca i przetworzenia jego owoców na kakao, a potem na czekoladę.
Zatem, aby oszczędzać wodę, nie wystarczy dbać jedynie o to, by woda niepotrzebnie nie płynęła z kranu itp. Każde działanie prowadzące do ograniczenia zakupów, np. ograniczenie spożycia czekolady, pośrednio przyczynia się do oszczędzania wody.
Podsumowanie
Woda jest niezbędnym, życiodajnym elementem każdego organizmu żywego. Zanim jednak trafi do naszych kranów, musi przebyć długą drogę uzdatniania. Pamiętajmy o jej wartości i konieczności ochrony zasobów wodnych.
tags: #skąd #pochodzi #woda #pitna
