Schemat Filtracji Zacieru Krok po Kroku w Domowym Piwowarstwie
- Szczegóły
Piwowarstwo domowe może być hobby na lata. Zdecydowanie warto spróbować! Warzenie piwa to dość czasochłonny proces, jednak nie jest on bardzo skomplikowany. Pierwsze 4 etapy wykonamy w kilka godzin, na efekty kolejnych trzech trzeba będzie poczekać nieco dłużej.
Jeśli chcecie zacząć od warzenia prostych receptur to możecie skorzystać z przepisów na Hefe-Weizen lub American IPA. Dla średnio zaawansowanych przygotowaliśmy receptury na Hazy IPA i Foreign Extra Stout. Pozwoli to uzyskać około 20 litrów gotowego piwa o zawartości ekstraktu 12,5 Blg (ok. 5% alkoholu) czyli nieco ponad 40 butelek.
Zacieranie - Istotny Etap Produkcji Piwa
Jednym z głównych celów zacierania jest rozłożenie skrobi, głównego składnika słodu, na fermentowalne cukry proste, dostępne dla drożdży. Wydobyte ze słodu cukry są kluczowe w kolejnych etapach produkcji piwa. Rozkładu cukrów dokonują enzymy z grupy amylaz zawarte w słodzie, powstałe w trakcie kiełkowania zboża.
Istotą zacierania jest zmieszanie rozdrobnionego (ześrutowanego) słodu z wodą a następnie stosowanie tzw. przerw. Przerwa to przetrzymywanie mieszaniny słodu i wody w stałej temperaturze przez określony czas.
Po zakończeniu zacierania należy sprawdzić, czy enzymy rozłożyły skrobię całkowicie. Służy do tego tzw. jodowy wskaźnik skrobi (tzw. płyn Lugola). Wystarczy nabrać odrobinę zacieru na biały talerzyk i wkropić kilka kropli płynu.
Przeczytaj także: Budowa, Działanie i Zastosowanie Filtrów Powietrza
Filtracja Zacieru
Filtracja polega na oddzieleniu scukrzonego roztworu (tzw. brzeczki) od pozostałości zacieru, czyli młóta. W przemysłowych browarach filtracja odbywa się w dużych kadziach filtracyjnych. W warunkach domowych istnieje kilka sposobów oddzielenia młóta od brzeczki, a za najbardziej optymalny uważa się tzw. Pozostawiamy go w wiaderku na ok. 15-20 min. Po tym czasie delikatnie odkręcamy kranik i spuszczamy filtrat wężykiem do drugiego naczynia. Staramy nie dopuszczać do odsłaniania się warstwy młóta.
Wysładzanie Młóta
Wysładzanie to tak naprawdę kontynuacja procesu filtracji, polegająca na przepłukiwaniu młóta gorącą wodą (76-78°C), w celu wypłukania z wysłodzin jak największej ilości cukrów. Wysładzanie polega na dolewaniu gorącej wody do młóta, najlepiej partiami i kontynuowaniu procesu filtracji.
Gotowanie Brzeczki
W dawnych czasach uznawano piwo za napój zdrowszy od wody. Powód był bardzo prosty: podczas gotowania brzeczki giną wszelkie drobnoustroje. Gotowanie brzeczki, czyli inaczej warzenie, to jeden z najważniejszych etapów tworzenia piwa. Porcja piwa gotowana na raz to jedna warka. W domowym piwowarstwie powszechne jest prowadzenie katalogu uwarzonych przez siebie piw, często wraz z uwagami o ich późniejszym smaku i aromacie oraz użytej recepturze.
Brzeczki nie wolno gotować szczelnie przykrytej. Brzeczka musi zostać możliwie szybko schłodzona do temperatury odpowiedniej dla drożdży - około 15-20°C - można do tego wykorzystać wannę z zimną wodą.
Higiena i Dezynfekcja
Infekcja piwa to problem, który prędzej czy później dotknie każdego piwowara. Jeśli zdarzy się przy pierwszym warzeniu, można się bardzo łatwo zniechęcić, dlatego przestrzegaj zasad higieny w przypadku wszystkiego, co ma kontakt z brzeczką. Jakiekolwiek elementy służące do mieszania, przechowywania, testowania czy próbowania od tego momentu muszą być poddawane dezynfekcji, należy też unikać pozostawiania brzeczki w otwartych pojemnikach.
Przeczytaj także: Schemat działania oczyszczalni ścieków
Wybór środków dezynfekcyjnych na rynku jest duży i każdy piwowar ma swoje ulubione metody.
Fermentacja Piwa
Znane piwowarskie powiedzenie mówi, że piwowar przygotowuje brzeczkę, a piwo robią drożdże. W wyniku fermentacji z udziałem drożdży z cukrów zawartych w brzeczce otrzymamy dwa główne produkty: alkohol etylowy i dwutlenek węgla oraz cały wachlarz innych, dodatkowych związków, które niekiedy stanowią ważny element piwnego smaku i aromatu.
Fermentacja burzliwa następuję w pierwszej kolejności i jest procesem dość widowiskowym - na powierzchni brzeczki tworzy się zazwyczaj obfita piana, temperatura cieczy podnosi się przez co jest ona cieplejsza od otoczenia, a z fermentora uwalnia się produkowany przez drożdże dwutlenek węgla. Jeśli używasz rurki fermentacyjnej będzie to łatwo zauważyć. Fermentor na tym etapie nie może być całkowicie szczelny, bo uwalniający się gaz mógłby go rozsadzić.
Piwo powinno fermentować 7 dni w temperaturze 18-20°C nawet jeśli widoczne objawy fermentacji ustąpią wcześniej. Nie daj się ponieść ciekawości i najlepiej nie zaglądaj do wiaderka. Częsta ingerencja w fermentujące piwo może zakończyć się infekcją piwa.
Po zakończeniu pierwszej fazy fermentacji przelewamy piwo do drugiego, tym razem już szczelnego, fermentora uważając by, na ile to możliwe, nie poruszyć znajdujących się na dnie osadów drożdżowych.
Przeczytaj także: Instrukcja: Chlorowanie studni głębinowej
Fermentacja cicha powinna być prowadzona w temperaturze nieco niższej niż burzliwa 16-18°C, a jej celem jest dofermentowanie i sklarowanie piwa.
Po zakończonej fermentacji cichej należy więc rozlać swoje piwo do butelek. Nareszcie! Pamiętaj jednak, że zakończona fermentacja oznacza brak spadku ekstraktu przez minimum 3 dni, a nie brak „bulkania“ w rurce fermentacyjnej.
Butelkowanie i Dojrzewanie
W czasie butelkowania wszystkie elementy, które będą miały kontakt z piwem muszą być zdezynfekowane przy każdym użyciu. Butelki można włożyć do piekarnika, ustawiając temperaturę na 160-180°C i piec je około 20 minut, a następnie pozostawić do ostygnięcia. Najlepiej jednak użyć środka dezynfekcyjnego, np. Domowe piwo nie jest filtrowane więc nawet po zakończeniu fermentacji zawiera jeszcze liczne komórki drożdżowe.
Ilość użytej glukozy zależy od stylu piwa i objętości naszej warki, do obliczeń niezbędne jest w tym wypadku użycie kalkulatora piwowarskiego, ponieważ zbyt duży dodatek cukru może spowodować przegazowanie piwa. A to prosta droga do katastrofy - gushingu, czyli piwnej fontanny po otwarciu butelki, a nawet powstania tzw.
Każdą butelkę napełniamy delikatnym strumieniem, przy pomocy wiaderka z kranikiem i sterylnego wężyka. Unikamy nadmiernego natleniania, wężyk powinien sięgać dna butelki. Po napełnieniu każdej butelki zaciskamy na jej szyjce nowy, wysterylizowany kapsel, wykorzystując do tego specjalne urządzenie - kapslownicę. To dzięki niej domowe piwo wygląda jak to z browaru.
Zabutelkowane piwo należy odstawić co najmniej na dwa tygodnie w temperaturze pokojowej, by drożdże mogły nagazować trunek. Niektóre piwa wypijamy świeże - dotyczy to szczególnie piw pszenicznych oraz tych z dużą zawartością aromatycznych chmieli (IPA, APA), bo z czasem niesamowity zapach traci na intensywności.
Piwa mocne (Porter Bałtycki, RIS, Barleywine) nabiorą niebiańskiego smaku po miesiącach, a nawet latach oczekiwania.
Kiedy już nadejdzie długo wyczekiwane „pssst” nie pozostaje nic innego jak delektować się smakiem swojego piwnego arcydzieła.
Autorem tekstu jest Marcin Kamiński, na co dzień przewodnik po Muzeum Browaru w Żywcu.
tags: #schemat #filtracja #zacieru #krok #po #kroku
