Scania: Osuszacz klimatyzacji - Budowa i zasada działania
- Szczegóły
Układy klimatyzacji i wentylacji są stosunkowo proste w budowie, mają jednak kilka ważnych podzespołów, które pracują pod ciśnieniem i w warunkach zmieniającej się temperatury. Wszystkie elementy konstrukcyjne należy sprawdzić pod kątem prawidłowości działania i uszkodzeń. Przez to są narażone na awarie lub usterki, które obniżą efektywność pracy całego systemu lub nawet spowodują, że klimatyzacja lub wentylacja w aucie przestanie prawidłowo działać.
Budowa i działanie układów klimatyzacji
Układy klimatyzacyjne są układami zamkniętymi, skonstruowane zaledwie z kilku komponentów (m.in. kompresora, skraplacza, osuszacza) oraz przewodów (sztywnych i elastycznych) pozwalających na transport powietrza lub płynu. Układy klimatyzacyjne podzielone są na dwie części: wysokociśnieniową, niskociśnieniową.
W układach klimatyzacji krąży tzw. czynnik chłodzący - jego praca (jak sama nazwa wskazuje) polega na obniżeniu temperatury powietrza dostającego się przez układ wentylacji do kabiny samochodu.
Klimatyzacja samochodowa może dobrze funkcjonować dzięki obecności właściwego kompresora. Stanowi on pewnego rodzaju pompę odpowiedzialną za sprężanie czynnika chłodzącego w układzie do odpowiedniego ciśnienia. Następnie, gdy substancja zostanie przetransportowana, zostaje ona nie tylko mocno sprężona, ale także i rozgrzana (właśnie to ma na to wpływ poniesienie jego ciśnienia). W takim stanie czynnik chłodzący trafia do skraplacza (tzw. chłodnicy klimatyzacji). Tam, za sprawą pędu powietrza podczas jazdy i pracy wentylatora, następuje obniżenie temperatury oraz zmiana stanu skupienia z gazowego w ciekły.
Kolejny etap obiegu to osuszacz. W nim dochodzi do oddzielenia od płynnego czynnika roboczego zanieczyszczeń mechanicznych, pary wodnej i cząstek powietrza. Następny etap zachodzi w zaworze rozprężającym. To właśnie w nim powietrze docierające do kabiny zostaje ochłodzone przy pomocy parownika w kanale wentylacji. Działa to analogicznie do układu ogrzewania. Z tą różnicą, że w nim nagrzewnica jest odpowiednikiem parownika. Dzięki niej do kabiny dociera powietrze ciepłe, co pozwala na przyjemną podróż w okresie zimowym.
Przeczytaj także: Jak wymienić filtr powietrza w Scanii R420?
Rola osuszacza klimatyzacji
Osuszacz klimatyzacji to jeden z elementów, który może mieć ogromny wpływ na wydajność całego układu. W sytuacji gdy dochodzi do jego awarii, konieczne jest skontrolowanie oraz wymiana na nowy. Wysokiej jakości osuszacz do klimatyzacji pozwala uniknąć wielu poważnych usterek znacznie bardziej kosztownych elementów układu.
Nowoczesna klimatyzacja osuszacz ma zamontowany w celu wychwytywania z obiegu nawet mikroskopijnych cząsteczek wody. W przeciwnym razie dostaną się one do całego układu, co może mieć wyjątkowo negatywny wpływ na stan poszczególnych elementów. Odwadniacz klimatyzacji (to inna nazwa osuszacza) dba o minimalizowanie ryzyka wystąpienia destrukcji i rdzy na sprężarce oraz wszelkich metalowych elementach klimatyzacji.
Dodatkowo osuszacz ma za zadanie pochłaniać wszelkie zanieczyszczenia występujące w układzie, które przedostają się przez niewielkie otwory rozszczelniające. Chcąc uniknąć kosztownej awarii parownika lub sprężarki, zadbaj o sprawny osuszacz, który je wyłapie. Osuszacz montowany jest zazwyczaj pomiędzy parownikiem a skraplaczem. Ma walcowaty kształt, a jego budowa przypomina filtr paliwa. We wnętrzu znaleźć można materiał pochłaniający wilgoć, którego rolą jest także separowanie zanieczyszczeń oraz przewód wlotowy. Dodatkowo na dole znajduje się strefa, w której zbierane są wszystkie drobne zanieczyszczenia wychwycone przez filtr.
Dlaczego osuszacz jest tak istotny?
Osuszacz klimatyzacji, choć jest niewielkim elementem układu, pełni bardzo istotną funkcję. Jego zadaniem jest filtrowanie powietrza, zarówno z zanieczyszczeń fizycznych, jak i ewentualnej wilgoci. Choć nie wydaje się to kluczowe, ma ogromny wpływ na jakość pracy całej klimatyzacji. Wysokiej jakości osuszacze klimatyzacji dbają o bezpieczeństwo wszystkich pozostałych elementów układu, a zatem wpływają również na wydajność. Ze względu na stosunkowo niski koszt nowego osuszacza, wraz z wymianą tej części warto regularnie kontrolować jej stan.
Rodzaje osuszaczy
Osuszacz może być zarówno wyposażony we własny skraplacz, jak i zamontowany w jego bliskiej odległości. Osuszacz do klimatyzacji występuje w różnych wariantach, lecz zasada działania pozostaje taka sama. Różnice obejmują zazwyczaj konkretny kształt oraz np. wymiary.
Przeczytaj także: Specyfikacja Filtra Scania P380
Objawy uszkodzonego osuszacza
Osuszacz klimatyzacji pełni istotną funkcję w pracy całego układu, dlatego tak ważne jest szybkie zdiagnozowanie jego usterki. Niemniej nie jest to proste i jednoznaczne. Filtrując przepływ czynnika, osuszacz klimatyzacji samochodowej może wchłonąć nawet 10 g wody. Najlepszym sposobem na sprawdzenie stanu osuszacza jest zwrócenie uwagi na dwa czynniki: nagły spadek mocy klimatyzacji lub nieprawidłową temperaturę powietrza. Gdy nie jest wystarczająco zimne lub nie zmniejsza z czasem swojej temperatury, może świadczyć to o zapchanym osuszaczu.
Niemniej są to objawy także wielu innych usterek, m.in. uszkodzonej sprężarki czy nieodpowiedniego ciśnienia czynnika chłodniczego. W procesie diagnostycznym warto najpierw wykluczyć tego typu awarie, ponieważ przy każdym otworzeniu układu osuszacz wymaga wymiany.
Wymiana osuszacza
Osuszacz klimatyzacji uniwersalny powinien być wymieniany po każdej ingerencji w układzie klimatyzacji. W przypadku nawet drobnego rozszczelnienia do jego wnętrza dostają się zanieczyszczenia oraz wilgoć. Jeśli nabijasz system lub wymieniasz którykolwiek element, zadbaj również o nowy osuszacz.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze?
Wysokiej jakości osuszacz powinien przede wszystkim pasować do układu klimatyzacji w Twoim samochodzie. Zaleca się także wybieranie wariantów wyposażonych we wskaźniki zawilgocenia. Stanowi to istotną informację, gdy nie masz pewności, czy już należy go wymieniać.
Dlaczego wymiana na nowy jest konieczna?
Odwadniacz klimatyzacji podczas każdorazowo musi być wymieniany na nowy. Osuszacz jest wyposażony w czułe wskaźniki wilgoci, jest pakowany oraz przechowywany w specjalnych warunkach. Na każdym etapie jest starannie zabezpieczany, a już kilka minut po wyjęciu traci pierwotne właściwości. Wszelkie zanieczyszczenia oraz wilgoć stanowią zagrożenie dla zaworu rozprężnego i pozostałych elementów klimatyzacji.
Przeczytaj także: Działanie osuszacza powietrza Scania
Czynniki chłodnicze - zmiany i regulacje prawne
Na rynku występuje jeszcze wiele pojazdów wyposażonych w klimatyzację przystosowaną pierwotnie do czynnika chłodniczego R12. Rok 2001 był oficjalnie ostatnim rokiem stosowania czynnika R12 w systemach klimatyzacji samochodowych. Od tego roku układy napełnione czynnikiem R12 podlegają obowiązkowej modyfikacji w ramach przeglądów lub napraw. W ramach przebudowy należy sprawdzić instalację pod kątem szczelności. Wymienić filtr-osuszacz. Wymienić pierścienie uszczelniające. Dodatkowo wymienić olej mineralny układu R12 na olej PAG lub PAO.
Czynnik R134a posiada wysoki globalny potencjał tworzenia efektu cieplarnianego (GWP, Global Warming Potential), którego wartość wynosi 1430. Klasy M1 (samochody osobowe, pojazdy służące do przewozu osób o liczbie miejsc mniejszej lub równej 8) i klasy N1 (pojazdy użytkowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t), które uzyskały homologację na terenie UE po 01.01.2011 r., nie wolno już w związku z tym napełniać czynnikiem chłodniczym R134a.
Od dnia 01.01.2017 r. pojazdy posiadające systemy napełnione czynnikiem chłodniczym R134a nie mogą już być homologowane. Stosowanie czynnika chłodniczego R134a jest jednak w dalszym ciągu dozwolone w ramach prac serwisowo-konserwacyjnych przy istniejących instalacjach zawierających czynnik chłodniczy R134a. Jako nowy czynnik chłodniczy stosuje się czynnik R1234yf o współczynniku GWP równym 4. Możliwe jest też stosowanie innych czynników chłodniczych, o ile ich współczynnik GWP leży poniżej 150.
Nieunikniony wydaje się zakup nowych urządzeń serwisowych. Będzie to mieć naturalnie wpływ na warsztaty i ich personel.
Układy klimatyzacyjne i niepokojące objawy
Brak chłodnego powietrza, mimo włączenia i regulacji klimatyzacji, to prawdopodobnie najpowszechniejszy objaw występujący w razie problemów z układami klimatyzacyjnymi. Równie często spotykanym objawem są m.in. zaparowane szyby i nieprzyjemny zapach. Pojawić się może również większe zużycie paliwa i niespotykane dotąd hałasy (np. terkotanie) spowodowane m.in. uszkodzeniami mechanicznymi wentylatora.
Wszystkie ww. symptomy uszkodzenia układu klimatyzacji mają konkretne przyczyny - m.in. spadek wydajności chłodzenia powietrza zwykle spowodowany jest niedoborem czynnika chłodniczego lub małą ilością w układzie. W nowoczesnych pojazdach układy klimatyzacji mogą w takim przypadku przestać działać, wówczas pojawi się błąd na komputerze wskazujący brak możliwości uruchomienia kompresora. To ten element również przyczynia się do pojawiających się nieprzyjemnych zapachów w kabinie - chociaż w skrajnych przypadkach powodem może być zanieczyszczony wentylator, w którym rozmnażają się grzyby i pleśń.
Pamiętaj więc o tym, by dbać o układ klimatyzacji, weryfikując regularnie jego stan techniczny i sprawność. Układy klimatyzacji, mimo swojej prostoty, ulegają czasem uszkodzeniu lub zużyciu przez wyeksploatowanie pozostałych podzespołów mechanicznych. Wykonanie regularnego serwisu klimatyzacji pozwoli jednak reagować błyskawicznie na wszelkie objawy zużycia lub awarie. Szczelność układu zostanie zweryfikowana standardowo poprzez napełnienie go azotem do 25 barów.
Jak dbać o układ klimatyzacji i wentylacji?
Okresowe przeglądy stanu technicznego aut obejmują głównie systemy i części wymagane do bezpiecznego podróżowania. Warto jednak rozszerzyć standardowy pakiet o układy klimatyzacyjne, których sprawdzenie nie jest czasochłonne, skomplikowane i kosztowne. Pamiętaj również o tym, by przynajmniej raz w roku czyścić układ klimatyzacyjny. Jeśli nie masz czasu lub umiejętności, zleć to zadanie mechanikowi lub specjaliście od detailingu.
FAQ
Dlaczego układ klimatyzacji nie generuje wystarczająco zimnego powietrza?
Najczęstszą przyczyną tego problemu jest niedobór czynnika chłodzącego lub niska ilość czynnika w układzie. W takim przypadku układy klimatyzacyjne w nowoczesnych pojazdach mogą przestać działać. Warto więc sprawdzić stan układu i ewentualnie uzupełnić czynnik chłodzący.
Jak dbać o układ klimatyzacji i wentylacji w samochodzie?
Ważne jest regularne sprawdzanie stanu technicznego układu klimatyzacji i wentylacji poprzez okresowe przeglądy. Dodatkowo (przynajmniej raz w roku) zaleca się czyszczenie układu klimatyzacyjnego. Jeśli nie masz umiejętności lub czasu na tę czynność, skorzystaj specjalisty.
Co jest przyczyną nieprzyjemnego zapachu podczas korzystania z klimatyzacji?
Powodem tego problemu może być zanieczyszczony wentylator, w którym rozmnażają się grzyby i pleśń. W skrajnych przypadkach nieprzyjemny zapach może być również spowodowany uszkodzonym kompresorem klimatyzacji. Także z tego powodu warto regularnie dbać o układ klimatyzacji i sprawdzać jego stan techniczny.
tags: #scania #osuszacz #klimy #budowa #zasada #działania
