Azotany w Wodzie Mineralnej: Normy, Wpływ na Zdrowie i Metody Usuwania
- Szczegóły
Choć azotany nie są tak częstym problemem jak wysoki stopień twardości wody, przekroczone żelazo i mangan, to niewątpliwie warto mieć świadomość ich występowania w wodzie, z której korzystamy. Przede wszystkim z powodu względów zdrowotnych.
Źródła Azotanów w Wodzie
Zarówno azotany, jak i azotyny to naturalnie występujące jony powstające w wyniku przemian azotu. Oba związki są najczęściej obecne w wodach podziemnych. Przyczyną powstawania azotanów jest utlenianie amoniaku i soli amonowych, występowanie rozpuszczalnych minerałów oraz procesy mineralizacji materii organicznej.
Szacuje się, że najczęstszymi źródłami azotanów w wodach powierzchniowych są ścieki komunalne oraz przemysłowe, a także spływy z terenów rolniczych. Zaobserwowano, że najczęściej wysokie stężenia azotanów w wodzie występują na terenach rolniczych, jednak nie jest to regułą.
Nie od dziś wiadomo, że to właśnie dzięki nawozom rolnicy są w stanie pozyskać większe plony, a co za tym idzie większe kwoty na skupach. Duże ilości azotanów w wodzie mogą brać się właśnie z kolosalnych ilości nawozów sztucznych (na przykład takich na bazie amoniaku) co roku rozpylanych po polach uprawnych. Związki trafiają nie tylko na rośliny, ale i grunty uprawne, stamtąd do wód powierzchniowych i podziemnych.
Problem okazał się być na tyle poważny, że państwa członkowskie Unii Europejskiej zdecydowały się na podpisanie dyrektywy. Ten dokument to deklaracja związana z monitorowaniem w każdym kraju stężenia azotanów w wodach powierzchniowych i głębinowych, wyznaczeniem strefy szczególnie wrażliwej na występowanie azotanów w wodzie, stworzeniem kodeksu praktyk rolniczych, sprecyzowaniem częstotliwości przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Wpływ Azotanów na Zdrowie
Liczne badania wykazały, że nadmierne spożycie azotanów ma bardzo niekorzystny wpływ na stan zdrowia zarówno u dzieci jak i dorosłych. Czy zdawaliście sobie sprawę, że jedną z najczęściej powodowanych przez azotany chorób jest sinica, która występuje głównie u niemowląt?
Azotany są przekształcane w układzie pokarmowym w azotyny, natomiast w połączeniu z białkiem dostarczanym z pożywieniem tworzą nitroaminy, czyli związki zaliczane do najbardziej znanych kancerogennych. Azotany i azotyny są szczególnie niebezpieczne dla małych dzieci i niemowląt. Ich zwiększona zawartość we krwi prowadzi do problemów w transporcie tlenu, co skutkuje sinicą (methemoglobinemią). Należy mieć na uwadze, że skutków nadmiernego spożycia azotanów nie odczujemy od razu.
Obecne w przewodzie pokarmowym azotany (III) w reakcji z hemoglobiną tworzą methemoglobinę która nie jest zdolna do transportu tlenu do komórek [2]. Azotany (III) są również uważane za jedną z przyczyn powstawania raka żołądka [3].
Normy Azotanów w Wodzie
Jakie stężenia azotanów są dopuszczalne? Zgodnie z obowiązującymi w Polsce normami dopuszczalne stężenia azotanów w wodzie nie powinno przekraczać 50 mg na litr.
Według Polskiej Normy dopuszczalna zawartość jonów azotanowych (V) w wodzie do picia wynosi 50 mg L-1 (0,806 mM). Dla warzyw maksymalną zawartość azotanów reguluje rozporządzenie Unii Europejskiej.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Polska, jako jeden z pierwszych krajów Unii Europejskiej, wprowadziła w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 roku zaostrzone normy na zawartość azotanów w wodach mineralnych wydobywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wynoszące do 10 mg/l.
Jak Sprawdzić Zawartość Azotanów w Wodzie?
Jak najłatwiej sprawdzić czy w wodzie wystąpiły przekroczenia azotanów? Polecamy zlecenie analizy wody pod kątem fizykochemicznym. Badanie wody daje jasne i w pełni wiarygodne wyniki.
Prostą, tanią i szybką metodą oznaczania jonów azotanowych (V) jest potencjometria z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych. Próbki wody pitnej analizowano bez wstępnego przygotowania bezpośrednio po pobraniu.
Wyniki oznaczenia zawartości azotanów (V) metodą potencjometryczną są zgodne z wynikami uzyskanymi metodą spektrofotometryczną- różnice między wartościami uzyskanymi w obu metodach nie przekraczają 10 %.
Metody Usuwania Azotanów z Wody
Jak się pozbyć kłopotu? Azotanów nie da się wyeliminować z wody w procesach strącania chemicznego i koagulacji. Można jednak zastosować:
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
- wymianę jonową - zastosowanie urządzeń wykorzystujących do działania specjalne złoże jonowymienne.
- procesy membranowe, np. kuchenne systemy odwróconej osmozy. Zastosowana w nich membrana osmotyczna jest bardzo dokładna.
Zaletą odwróconej osmozy jest dość niska cena oraz doskonałe oczyszczenie wody do celów spożywczych. Filtrowana woda nadaje się do bezpośredniego spożycia, jak i przyrządzenia na jej bazie napojów gorących oraz dań. Minusem wykorzystania odwróconej osmozy do usuwania azotanów jest fakt, że problem zażegnamy tylko w jednym miejscu poboru wody.
Jeśli zależy nam na użytkowaniu wody pozbawionej azotanów w całym gospodarstwie domowym i dysponujemy miejscem na montaż, z całą pewnością warto wybrać urządzenie działające na zasadzie wymiany jonowej. Produkty tego typu są w stanie dostarczać oczyszczoną wodę nawet w gospodarstwach domowych z dużym poborem. Urządzenia do usuwania azotanów działają ze zbiornikami hydroforowymi każdego typu i zajmują stosunkowo niewiele miejsca. Stacje uzdatniania wody tego typu są wygodne w użytkowaniu, nie wymagają wiele uwagi użytkownika.
Podsumowanie
Działanie azotanów w organizmie nie ujawnia się tak szybko, jak na przykład bakterii spożywanych wraz ze skażoną wodą. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że taki problem może wystąpić. Uświadomienie sobie konsekwencji długotrwałego spożywania azotanów w nadmiarze już jest krokiem w osiągnięciu sukcesu.
W niniejszej pracy przedstawiono badania dotyczące zastosowania nowej jonoselektywnej elektrody azotanowej do oznaczania azotanów w produktach spożywczych. Miarodajność wyników oznaczenia metodą potencjometryczną zweryfikowano wykonując oznaczenie tej samej próbki metodą spektrofotometryczną zgodnie z Polską Normą PN-82/C-04576/08.
W środowisku występują jako minerały np. nitratyn oraz nitryt. Obecne są tez w glebie, wodach powierzchniowych i gruntowych oraz w roślinach. Ich źródłem jest naturalny rozkład substancji organicznych (białka roślinne i zwierzęce, odchody hodowlane i komunalne) oraz opady atmosferyczne i ścieki przemysłowe. Do organizmu człowieka dostają się przede wszystkim drogą pokarmową. Najwięcej azotanów spożywamy w warzywach takich jak szpinak, sałata, rzodkiewka, buraki oraz w produktach zbożowych w mięsie i wodzie pitnej.
tags: #woda #mineralna #azotany #normy
