Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków: Rodzaje i Zasada Działania
- Szczegóły
Wybór odpowiedniego rodzaju przydomowej oczyszczalni ścieków to decyzja, która wpływa nie tylko na komfort użytkowania, ale też na późniejsze koszty i trwałość całego systemu. Na rynku dostępnych jest kilka technologii - od najtańszych oczyszczalni „drenażowych” po nowoczesne biologiczne- mechaniczne systemy. Nie każda oczyszczalnia działa w ten sam sposób. W zależności od warunków gruntowych, oczekiwań użytkownika, dostępnego miejsca i liczby domowników można dobrać rozwiązanie, które najlepiej spełni wymagania użytkowe i ekologiczne.
Zadaniem przydomowej oczyszczalni ścieków jest neutralizacja ścieków, które codziennie wytwarzane są w gospodarstwie domowym. Proces oczyszczania w przykładowej oczyszczalni biologicznej następuje etapowo. Pierwszy etap odbywa się w postaci beztlenowej (m.in. z pomocą bakterii beztlenowych), drugi z użyciem tlenu, gdzie doszczętnie neutralizowane są zanieczyszczenia niebezpieczne dla środowiska. W przypadku braku możliwości podłączenia się do zbiorczej sieci kanalizacyjnej przydomowa oczyszczalnia ścieków to bardzo dobra alternatywa dla szamba, z którego należy odprowadzać nieczystości, zlecając to wyspecjalizowanej firmie.
Rodzaje Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Przydomowa oczyszczalnia ścieków charakteryzuje się dużym komfortem użytkowania. Jest praktycznie bezobsługowa i w przeciwieństwie do szamba, nie wydziela przykrego zapachu.
- Przydomowa oczyszczalnia ścieków drenażowa - to oczyszczalnia beztlenowa. Montaż urządzenia wymaga właściwego rozprowadzenia rur drenarskich i przepuszczalnego gruntu. Zaletą jest prosta budowa, korzystna cena oraz bezobsługowość i bezawaryjność. Do wad zaliczamy konieczność stosowania biopreparatów oraz wymóg wykorzystania stosunkowo dużej ilości miejsca na wykonanie rozbudowanego drenażu.
- Oczyszczalnia z filtrem żwirowym lub piaskowym - można zastosować ją w przypadku wysokiego poziomu wód gruntowych lub na gruncie, który słabo przepuszcza wodę. Zajmuje sporą powierzchnię i wymaga zabezpieczenia filtra przed czynnikami zewnętrznymi, jednak niskie koszty zakupu i eksploatacji wynagradzają te niedogodności.
- Oczyszczalnia biologiczna - można ją zbudować niezależnie od poziomu wody i rodzaju gruntu. Dużą zaletą są kompaktowe wymiary obejmujące teren zaledwie 8 m2, dlatego może zostać zbudowana na niewielkiej działce. Określa ją wysoka skuteczność redukcji zanieczyszczeń. Wadą jest dość wysoki koszt budowy oczyszczalni, który jednak zwraca się po około 3 latach. Wyróżniamy oczyszczalnie z osadem czynnym i ze złożem biologicznym.
- Oczyszczalnia roślinna (hydrobotaniczna) - do oczyszczania ścieków stosuje się wodolubne rośliny (trzcina pospolita, wierzba, manna mielec, mozga trzcinowata). Z zewnątrz wygląda jak zbiornik wodny, dlatego może służyć jako ozdoba ogrodu. Zaletą jest możliwość wykorzystania oczyszczonych ścieków.
Oczyszczalnie Drenażowe - Prosta Konstrukcja, Niskie Koszty
Najbardziej klasyczne rozwiązanie to tzw. „oczyszczalnia drenażowa” często nazywana też „szambem ekologicznym”. W praktyce jest to układ składający się z osadnika gnilnego oraz drenażu rozsączającego w gruncie. Ścieki z domu trafiają najpierw do osadnika, gdzie następuje jedynie wstępne podczyszczenie ich (maks. 30%), a następnie trafiają na perforowane rury, które rozprowadzają je na warstwę żwiru i gleby, w której zachodzi doczyszczanie tlenowe.
Zaletą takiego systemu jest niski koszt inwestycji i zazwyczaj brak zużycia energii elektrycznej. Trzeba jednak liczyć się z koniecznością stałego dozowania biopreparatów, większym ryzykiem nieprzyjemnych zapachów oraz tym, że całe doczyszczanie odbywa się w gruncie. W miarę upływu czasu bakterie i zawiesiny zapychają przestrzenie między kruszywem (kolmatacja), przez co drenaż stopniowo traci drożność - średnio po ok. 10-12 latach. Co więcej, system ten wymaga dobrze przepuszczalnego gruntu i niskiego poziomu wód gruntowych; na gruntach gliniastych czy podmokłych jego poprawne działanie jest w praktyce bardzo trudne do utrzymania.
Przeczytaj także: Domowa oczyszczalnia i jedzenie
Oczyszczalnie Gruntowo-Korzeniowe - Rozwiązania Inspirowane Naturą
Oczyszczalnia gruntowo-korzeniowa (hydrofitowa) jest w gruncie rzeczy ulepszoną wersją oczyszczalni drenażowej- najpierw ścieki trafiają do osadnika gnilnego, a następnie są (zwykle pompowo) kierowane na poletko wypełnione żwirem i piaskiem. Na tym poletku posadzone są rośliny wodolubne (np. trzcina, pałka), a ścieki powoli przepływają przez warstwę złoża i system korzeniowy, gdzie mikroorganizmy rozkładają zanieczyszczenia. W założeniu rośliny mają wspomagać napowietrzanie i tworzyć środowisko dla bakterii odpowiedzialnych za doczyszczanie ścieków.
W praktyce takie rozwiązanie ma kilka istotnych ograniczeń. Po pierwsze, zajmuje bardzo dużo miejsca - poletko hydrofitowe dla jednego domu potrafi mieć powierzchnię kilkakrotnie większą niż nowoczesna oczyszczalnia biologiczna, więc nie każda działka jest w stanie je „przyjąć”, a nie każdy właściciel chce mieć na ogrodzie taką dekorację. Po drugie, wymaga regularnej pielęgnacji - usuwania chwastów, doglądania nasadzeń, dbania o to, by poletko nie zarastało niechcianymi roślinami i tym samym wyglądało estetycznie. Po trzecie, podobnie jak w drenażu, z czasem rozwijający się biofilm i zawiesiny zatykają pory między kruszywem (kolmatacja), co po ok. 10-15 latach może oznaczać konieczność wymiany całego złoża lub wykonania nowego pola. Dodatkowo, w naszych warunkach klimatycznych działanie takiej oczyszczalni jest ograniczone zimą - rośliny wchodzą w stan spoczynku, procesy biologiczne zwalniają i układ w dużej mierze pracuje jak zwykły osadnik gnilny. W efekcie jest to rozwiązanie wymagające dużo miejsca, pracy i akceptacji jego słabszej, mniej przewidywalnej pracy w dłuższej perspektywie.
Oczyszczalnie Biologiczne - Skuteczność i Wygoda
Mechaniczno- biologiczne oczyszczalnie ścieków pracują w różnych technologiach, ale łączy je jedno- cały proces oczyszczania zachodzi w zbiorniku. Dzięki temu na wyjściu otrzymujemy ścieki oczyszczone w ponad 90%, które można bezpiecznie odprowadzić do gruntu, studni chłonnej lub rowu melioracyjnego (oczywiście przy prawidłowym doborze i eksploatacji instalacji). Takie rozwiązania zajmują najmniej miejsca na działce i są praktycznie niewrażliwe na wysoki poziom wód gruntowych czy słabą przepuszczalność gruntu- kluczowy jest jedynie właściwie dobrany system rozsączający.
W prawidłowo zaprojektowanych oczyszczalniach mechaniczno-biologicznych pierwszy etap oczyszczania stanowi osadnik wstępny, w którym ścieki są wstępnie klarowane: opadają cięższe zanieczyszczenia, separują się tłuszcze, a w warunkach beztlenowych pracują bakterie rozkładające część zanieczyszczeń. Następnie ścieki trafiają do części biologicznej. W najtańszych rozwiązaniach stosuje się tzw. osad czynny- luźną zawiesinę bakterii tlenowych unoszących się w napowietrzanych ściekach. Sama technologia jest skuteczna, ale wiąże się zazwyczaj z wysokim stopniem skomplikowania instalacji: sterowniki, elektrozawory, systemy dyfuzorów, pompy mamutowe. To oznacza więcej elementów do serwisowania, większą awaryjność i dodatkowe obowiązki po stronie użytkownika.
Alternatywą są złoża biologiczne, stosowane m.in. w oczyszczalniach BioSet. Zarówno w systemach EasySET, jak i RotoSET, ścieki po przejściu przez osadnik wstępny trafiają do komory biologicznej ze złożem, na którego powierzchni rozwija się trwała błona biologiczna (warstwa mikroorganizmów odpowiedzialnych za oczyszczanie). W oczyszczalniach EasySET wykorzystuje się złoże zraszane- ścieki są unoszone i rozprowadzane na wypełnieniu, a następnie powoli przepływają przez kanały, w których cyrkuluje powietrze. W odróżnieniu od najtańszych systemów osadu czynnego, tutaj za pracę odpowiada w praktyce jedynie dmuchawa napowietrzająca, więc eksploatacja sprowadza się do: wybrania osadu raz w roku, okresowego czyszczenia i wymiany filtra powietrza oraz co kilka lat wymiany membran. Nie ma dyfuzorów, elektrozaworów ani rozbudowanej elektroniki sterującej.
Przeczytaj także: Grzybki odpowietrzające: jak działają?
W oczyszczalniach RotoSET zastosowano złoże obrotowe. Pakiety złoża są częściowo zanurzone w ściekach i powoli się obracają, naprzemiennie zanurzając się w ściekach i wynurzając w powietrzu. Dzięki temu mikroorganizmy mają stały dostęp zarówno do zanieczyszczeń, jak i tlenu, bez konieczności stosowania dmuchawy napowietrzającej. To jedna z niewielu mechaniczno-biologicznych oczyszczalni, które nie wymagają pracy dmuchawy- odpada więc serwis filtrów i membran, a użytkownik dba głównie o coroczne opróżnienie osadnika. Brak dmuchawy to również cicha praca urządzenia i bardzo niskie ryzyko powstawania uciążliwych zapachów.
Jak Wybrać Odpowiednią Oczyszczalnię Przydomową?
Wybór rodzaju oczyszczalni zależy od wielu czynników. Kluczowa jest wielkość działki. Na działce sporych rozmiarów można zbudować dowolną oczyszczalnię, jednak mała działka ogranicza wybór do kompaktowej oczyszczalni biologicznej. Reasumując, wybór rodzaju przydomowej oczyszczalni ścieków określają warunki panujące na działce. Warto skonsultować się ze specjalistą, który doradzi i wybierze oczyszczalnię najodpowiedniejszą dla konkretnej posesji.
Komfort użytkowania - w biologicznych oczyszczalniach Bio-Set opartych na złożach zraszanych i obrotowych nie ma potrzeby dosypywania biopreparatów, a liczba elementów eksploatacyjnych jest ograniczona do minimum. To najlepszy wybór dla osób, które chcą oczyszczalnię „kupić i nie myśleć o niej”. Zespół specjalistów Bio-Set pomagają dobrać odpowiedni system do indywidualnych warunków działki i potrzeb użytkownika, uwzględniając zarówno kwestie techniczne, jak i ekonomiczne.
Dlaczego Oczyszczalnie Bio-Set to Dobry Wybór?
Niezależnie od rodzaju wybranego systemu, Bio-Set stawia na sprawdzone rozwiązania i wysoką jakość wykonania. Wszystkie urządzenia są produkowane w Polsce, objęte certyfikatem ISO 9001:2015 i spełniają normę PN-EN 12566-3 dotyczącą przydomowych oczyszczalni ścieków. Modele EasySET i RotoSET to nowoczesne systemy biologiczne, które łączą prostotę obsługi z wysoką efektywnością.
Bio-Set zapewnia pełne wsparcie - od doradztwa technicznego, przez montaż, po serwis. Dzięki temu użytkownik otrzymuje kompletny system, który działa bezawaryjnie przez długie lata.
Przeczytaj także: Koszty oczyszczalni przydomowych w Gorlicach
Rodzaj przydomowej oczyszczalni ma ogromne znaczenie dla komfortu użytkowania i kosztów eksploatacji. Dobrze dobrany system pozwala cieszyć się czystym środowiskiem, niskimi rachunkami i brakiem obowiązku regularnych wywozów ścieków. Wybierając Bio-Set, stawiasz na doświadczenie, certyfikowaną jakość i nowoczesne technologie biologiczne.
Jeśli budujesz dom bądź mierzysz się z koniecznością wymiany szamba, warto rozważyć montaż przydomowej oczyszczalni ścieków. To rozwiązanie ma wiele zalet, jednak nie każdy może z niego skorzystać. Istnieje pewna rozbieżność w aktach prawa budowlanego i prawa wodnego. Do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków niezbędny jest projekt przygotowany przez specjalistę. Fachowiec przy użyciu map zaprojektuje umieszczenie urządzenia, uwzględniając m.in. odległości od granicy działki, linii gazowych i wodociągowych, czy przewodów elektrycznych.
Wymagania Prawne Dotyczące Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Podstawowymi problemami, które towarzyszą planowaniu budowy własnego systemu oczyszczania ścieków są wymagania prawne. Najczęściej pojawia się pytanie, czy konieczne jest pozwolenie na budowę, czy tylko zgłoszenie? Według aktualnych przepisów Prawa Budowlanego na budowę oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3 wystarczy jedynie zgłoszenie.
Oprócz pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do środowiska. W tym przypadku, jeżeli odprowadzamy ścieki z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ilości do 5 m3 pozwolenie nie jest konieczne. Przepisy określają to jako zwykłe korzystanie z wód.
Pozwolenie jest obligatoryjne zawsze wtedy, gdy na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza. Gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych, etc.) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego.
Aktem prawnym, który reguluje warunki, jakie trzeba spełnić przy wprowadzeniu do wód lub ziemi ścieków oraz wód opadowych i roztopowych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. Budowa oczyszczalni wiąże się także z uwzględnieniem parametrów wodnogruntowych.
Szczegóły wymagań dla różnych rodzajów oczyszczalni zawarto w tabeli:
| Rodzaj oczyszczalni ścieków | Wymagania glebowe | Odległość od poziomu wód gruntowych | Wielkość działki |
|---|---|---|---|
| z drenażem rozsączającym | dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy) | > 1,5 m (1) | duża (3) |
| biologiczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6) | bez znaczenia | mała (4) |
| hydrobotaniczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6) | bez znaczenia | duża (5) |
1 W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych
2 Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
3 System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków
4 Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2
5 Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2
6 Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne
Prawo (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.) warunkuje również stopień czystości ścieków, które będą odprowadzane do wód z oczyszczalni. Rozróżnia obszary lokalizacji oczyszczalni poza aglomeracją oraz w aglomeracji.
tags: #sam #domowa #oczyszczalnia #rodzaje #i #zasada
