Sadyba Powsinska: Problem jakości powietrza
- Szczegóły
Wraz z nadejściem jesiennych chłodów, stara Sadyba pokryła się gryzącym dymem. Mieszkańcy skarżą się na zanieczyszczone powietrze, szczególnie w chłodne dni i noce.
Źródła zanieczyszczeń
Domy ogrzewane węglem zatruwają powietrze powyżej wszelkich norm. Mieszkańcy najbardziej narzekają na jeden adres.
- Pierwszym zatruwaczem jest dom przy Polanickiej - wskazuje palcem Marcin Giżycki.
- Mieszkam dwa kroki od tego domu przy ul. Polanickiej. Smród (bo inaczej tego nazwać nie można) również palonego plastiku i zwykłych śmieci na przełomie późnej jesieni/zimy i wiosny jest nie do zniesienia.
- Właściwie to nie Polanicka, ale Morszyńska 27. Kamienica z centralną kotłownią na węgiel - potwierdza trafność typowania Dariusz Bieda z ZGN Mokotów.
- W 100 procentach należy do miasta. Procent własności okazuje się mieć zasadnicze znaczenie dla możliwości usunięcia źródła lokalnych zanieczyszczeń.
Dom przy Morszyńskiej stał się celem ataku mieszkańców Sadyby, ale nie jest jedynym, który truje w okolicy. Jest to dom najbardziej zatruwający powietrze nam, mieszkańcom bliskiej okolicy, ale takich domów jest oczywiście znacznie więcej - przyznaje jedna z protestujących, Agnieszka Taborska.
Wystarczy przejść się po naszej części Sadyby, tzn. od Powsińskiej po stronie od Wisły (…). Przeszłam się niedawno wpierw Jeziorną, a potem mniejszymi uliczkami do Wilanowa: powietrze “pachnie” toksycznie, strasznie (nie polecam takiego spaceru bez maseczki).
Dane dotyczące ogrzewania w Warszawie
Dokładnych danych o liczbie domów ogrzewanych w Warszawie paliwem stałym nie ma - przyznaje Czesław Piechociński, naczelnik wydziału energetyki miejskiej w miejskim biurze infrastruktury.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Według stanu na luty 2015, na całym Mokotowie kotłownie węglowe działają w 37 lokalach, których miasto jest jedynym właścicielem i w 9 lokalach, w których miasto jest współwłaścicielem jako jeden z członków wspólnoty mieszkaniowej - podaje Zalewski. Ile z tych lokali leży na Sadybie? Nikt tego nie policzył.
Tak, tu mamy trzy adresy - paliwem stałym ogrzewany jest jeden lokal mieszkaniowy przy Orężnej 1, podobnie przy Orężnej 7a, oraz jeden lokal użytkowy przy Orężnej 7 - wymienia urzędnik.
Działania mieszkańców i interwencje
Oburzeni mieszkańcy Sadyby są gotowi interweniować. Pomocy szukają najpierw w straży miejskiej. Musimy spowodować, żeby straż miejska sprawdziła, czym palą nasi sąsiedzi - apeluje Marcin Giżycki.
Straż miejska ma teraz możliwości dawania słonych mandatów za palenie byle czym i może nawet pobierać popiół do analizy. Rzeczniczka straży miejskiej w Warszawie nie ma dobrych wieści.
Palenie węglem nie jest póki co w Warszawie zabronione - mówi Monika Niżniak. - Kontrolować możemy tylko to, czy nie są spalane odpady, czyli potocznie śmieci.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Miejscy strażnicy działają w nowym zakresie dopiero od kwietnia tego roku, kiedy powołany został specjalny wydział do spraw jakości powietrza.
Faktycznie w Warszawie można nadal palić węglem, bo zakazu nie ma. Ale jest wyjątek - gdy dany teren Warszawy jest objęty planem miejscowym, który zakazuje korzystania z paliw stałych - mówi anonimowy pracownik Wydziału Ochrony Środowiska na Mokotowie.
Jeśli w dokumentach przedkładanych urzędowi pojawi się pomysł wstawienia pieca na węgiel albo inne stałe paliwo, urzędnicy zgody nie wydadzą. Pozostaje nam jedynie perswadować właścicielom posesji, by przeszli na bardziej ekologiczne piece i paliwa - proponuje Hanna Brzozowska, naczelniczka z wydziału ochrony środowiska na Mokotowie.
Dotacje na wymianę pieców
Skuteczniej od perswazji może zadziałać nowe narzędzie, które stołeczni urzędnicy dopiero szykują do wprowadzenia. Katarzyna Banaszak z Biura Ochrony Środowiska w stołecznym ratuszu podaje szczegóły: - Chcemy od nowego roku wprowadzić dotacje do wymiany pieców węglowych. Będzie to pierwszy taki program w Warszawie.
Wprawdzie Biuro Ochrony Środowiska nie ma jeszcze wszystkich zgód i opinii z miejskich jednostek, ale liczy, że program dotacyjny zostanie uchwalony przez Radę Warszawy jeszcze w grudniu tego roku. Pierwsze wnioski o dotacje będzie można składać już w styczniu 2017.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Nabory mają być prowadzone cyklicznie, co roku między 1 września a 31 marca - uspokaja przedstawicielka Biura Ochrony Środowiska. Atrakcyjna oferta ratusza przyspieszy zapewne postępującą wymianę pieców na ekologiczne w tych domach na Sadybie, które w całości należą do miasta.
Dariusz Bieda tłumaczy: - Na wymianę instalacji w domach wspólnotowych raczej nie ma szans. Tam decyduje wspólnota. Nawet jeśli miasto ma większość udziałów w takiej nieruchomości, to i tak jeden właściciel ma tylko jeden głos.
Potrzebne działania na poziomie miasta
Mieszkańcy starej Sadyby chcą zlikwidować problem rakotwórczego powietrza w swojej okolicy, ale widzą, że jego rozwiązanie wymaga również działań na poziomie całego miasta. Agnieszka Taborska: - Jako mieszkańcy najbardziej może w Warszawie zatruwanej dzielnicy powinniśmy się zastanowić nad sposobami rozpoczęcia akcji, która zmusi władze do podjęcia ogólnych decyzji na wzór Krakowa.
Marcin Giżycki wtóruje: Sadyba stanowi jeden z rzadkich niebezpiecznych adresów. Trzeba jednak zacząć działać, zanim my i wychowujące się tu dzieci zachorują na raka płuc.
Potrzebna jest akcja na większą skalę, żeby doprowadzić do uchwały takiej, jaką ma Kraków. Kraków ma czas do końca przyszłego roku na pozbycie się węglowych pieców. (…) Powinniśmy interweniować w dzielnicy i ratuszu, domagając się, żeby domy komunalne były albo podłączone do ciepłowni, albo miały wymienione piece.
W dalszej perspektywie powinniśmy wspierać moralnie i czynem działania PAS (Polski Alarm Smogowy - red.) na rzecz wprowadzenia przepisów regulujących emisję szkodliwych dla środowiska i zdrowia substancji (podobno samorząd mazowiecki pracuje nad takimi przepisami) - mówi mieszkaniec starej Sadyby.
Skutki zanieczyszczenia powietrza
Marcin Giżycki, mieszkaniec Sadyby, streszcza zagrożenie kilkoma zdaniami: - Polska ma najwyższy stopień zanieczyszczenia powietrza w Europie. Co roku z tego powodu umiera ok. 45 tys. ludzi. Jak wykazują badania znane Ministerstwu Zdrowia, ilość zgonów i przypadków hospitalizowania zwiększa się w dniach, w których stężenie zanieczyszczeń osiąga najwyższy stopień.
Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia ludzi są przenoszone w powietrzu związki, które są tak małe, że są w stanie przedostać się do krwi człowieka, przyczyniając się do rozwoju chorób układu oddechowego i serca, oraz powstania nowotworów.
Związki te są zwykle emitowane na wysokości kilku - kilkunastu metrów, czyli na poziomie dostępnym dla zwykłego człowieka (stąd używany często zwrot „niska emisja”) - tłumaczy Hanna Brzozowska z Wydziału Ochrony Środowiska w dzielnicy Mokotów.
Rakotwórcze związki, które stanowią najpopularniejszy wskaźnik zanieczyszczenia powietrza, to pyły zawieszone PM10 i PM2,5. Jak wykazała Roczna Ocena Jakości Powietrza na Mazowszu za 2014 rok, opublikowana przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska,stara Sadyba i sąsiadujący z nią Wilanów należały do obszarów o największym stężeniu tych substancji w Warszawie.
W 2014 Mokotów przekroczył roczną normę emisji pyłu PM10, wynoszącą 50 jednostek na m3, prawie trzykrotnie. Zamiast maksymalnie 35 dni z przekroczeniem normy, w ciągu 2014 mieliśmy na Mokotowie 90 takich dni.
W poprzednim roku - 2013 - chmura niewidocznych dla oka pyłów PM10 unosząca się nad Sadybą - należała do najbardziej intensywnych w Warszawie. Na mapce, którą zamieściliśmy w artykule z września 2014, widać dużą plamę PM10 między Powsińską i Sobieskiego. Oznaczona była ostrym kolorem różowym - oznacza on najwyższy stopień na skali stężenia: aż 40-45 jednostek na metr sześcienny (norma roczna wynosi 40 jednostek).
Pomiary zanieczyszczeń powietrza
Na prośbę Towarzystwa i portalu Sadyba24.pl, aktywiści z Warszawy Bez Smogu zbadali powietrze na Sadybie. Podczas 13 pełnych dni pomiarowych (23.01 - 4.02.2017) pyłomierz umieszczony na balkonie domu jednorodzinnego przy ulicy Jodłowej wykazał przekroczenie dopuszczalnego poziomu dobowego pyłu PM10 aż przez 12 z 13 dni.
Był to okres, w którym w Warszawie poziom zanieczyszczenia powietrza przekraczany był wielokrotnie na wszystkich stacjach pomiarowych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Najwyższe odczyty średniodobowego stężenia pyłu PM10 odnotowano 27.01 - 168 ug/m3 i 28.01 - 190 ug/m3; odpowiednio 336% i 380% dopuszczalnej normy dobowej! Najwyższe stężenie godzinowe na Sadybie zanotowano 27 stycznia w godz. 22-23 - 368 ug/m3.
Udało się to dzięki zaangażowaniu mieszkańców Sadyby, ponieważ w głosowaniu zorganizowanym przez firmę AVIVA w grudniu 2017 zdobyliśmy pierwsze miejsce w Warszawie i w lutym 2018 czujnik AIRLY mierzący poziom pyłów PM 2,5 i PM 10 będzie zamontowany w kamienicy Sadyby Oficerskiej ul. Morszyńska 7.
Podjęte przez nas działania mogą okazać się o tyle istotne, że mieszkańcy naszego osiedla korzystając z danych czujników aplikacji AIRLY oraz danych stacji pomiarowych WIOŚ, świadomi zagrożenia, będą mogli w pewnym sensie ochronić się przed nim (ograniczając aktywność na świeżym powietrzu, stosując maski itd.).
Działania Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego "Mokotów"
W celu kompleksowego zajęcia się problemem Zarząd TSK MOS powołał Zespół Antysmogowy (koordynator Anna Lasocka, kom. Zespół zajmie się m. in. edukacją mieszkańców, monitorowaniem i wspieraniem działań Dzielnicy, współpracą z organizacjami antysmogowymi.
Kluczowym staje się dla nas zebranie ważnych danych i nawiązanie ścisłej współpracy z Dzielnicą Mokotów. Dlatego też prosimy o:
- Przedstawienie nam na piśmie, jakie działania Dzielnica planuje podjąć w roku 2018 w celu poprawy jakości powietrza. Jaka liczba pieców na paliwa stałe jest szacowana do wymiany a) na terenie Mokotowa, b) na terenie ograniczonym ulicami: Powsińska-Czerniakowska, Bartycka, koryto Wisły, Kobylińska, Zawodzie, Augustówka (smuci fakt, że w roku 2017 wpłynęło tylko 240 wniosków o dofinansowanie wymiany w skali całej Warszawy - co jest kropą w morzu;
- Wyznaczenie jednej osoby ze strony Dzielnicy do kontaktów z zespołem Towarzystwa.
- Ustalenie pilnego spotkania w celu:
- określenia zasad i zakresu współpracy;
- omówienie planów antysmogowych dzielnicy;
- ustalenia jak przebiega wymiana pieców na obszarze opisanym w punkcie 1b) biorąc pod uwagę, że jest kluczowe, aby wszyscy mieszkańcy zostali poinformowani o takiej możliwości, dostali wsparcie przy wypełnianiu wniosku oraz złożyli wnioski o dofinansowanie do dnia 30 marca br. Co możemy zrobić aby ten proces był maksymalnie efektywny? Jak na dalszym etapie możemy weryfikować czy piece są wymieniane?
Zachęcenie mieszkańców do wymiany pieców i umożliwienie im skorzystania z dofinansowania Miasta staje się absolutnym priorytetem na najbliższe półtora miesiąca.
tags: #sadyba #powsinska #jakość #powietrza
