Rzeźba "Puryfikacja" w Krakowie: Symbolika i Kontrowersje
- Szczegóły
Na Wiśle, przy bulwarze Kurlandzkim w Krakowie, znajduje się rzeźba białej świni, która od lat przyciąga wzrok mieszkańców i turystów. Dzieło autorstwa Mateusza Okońskiego, zatytułowane „Puryfikacja”, powstało w 2012 roku w ramach Grolsch ArtBoom Festival, organizowanego przez Krakowskie Biuro Festiwalowe.
Lokalizacja i Kontekst
Biała świnia leży na stosie do góry nogami pomiędzy Podgórzem a Kazimierzem, na studni Wanda przy bulwarze Kurlandzkim. Autor dzieła tak mówił o przesłaniu swojej pracy: „To była swego rodzaju gra. Świnia ma wyciągać na wierzch świńskie zachowania. Bo w przestrzeni publicznej rzeźba zostaje sama. Spacerujesz bulwarem nad Wisłą i widzisz coś takiego. To nie jest płonący stos, to jest martwe zwierzę leżące na belkach. I teraz zastanawiasz się, o co właściwie chodzi. Nie ważne, kto to zrobił, lecz ważne, że w spacerowiczach rodzi się pytanie: o co tu chodzi?".
Konteksty lokalizacyjne nie zostały wybrane przypadkowo. Faktycznie mamy Kazimierz, pl. Bohaterów Getta, Wisła, Wanda, Cricot naprzeciwko i w końcu galerię handlową, która jest dawną rzeźnią miejską, tutaj niedaleko jest odpływ, którym kiedyś spuszczano krew do Wisły. Zatem jest wielość kontekstów, a jak my to zinterpretujemy, zależy od nas. Żegnamy się ze świnią, oczyszczamy się z czegoś.
Symbolika i Interpretacje
Rzeźba Matusza Okońskiego "Puryfikacja" znajduje się przy bulwarze Kurlandzkim, pomiędzy Kazimierzem a Podgórzem. - To zwierzę na stosie. Ma symbolizować próbę oczyszczenia Krakowa i krakowian z różnych traum i zaszłości - wyjaśniała w 2012 roku Małgorzata Gołębiewska, dyrektor artystyczna festiwalu. Dodaje, że wymowne jest to, iż w komiksie "Maus" Arta Spiegelmana, poświęconym Holokaustowi, Polacy ukazani są właśnie jako świnie.
Wiele z prac, które wtedy powstały szybko zniknęły z przestrzeni miejskiej, ale świnia na stosie na środku Wisły została. Jak informuje Aleksandra Nalepa z Krakowskiego Biura Festiwalowego, w tym roku budżet festiwalu to ok. 750 tys. zł. Mniej więcej po równo pieniądze wyłożyły miasto, resort kultury i firma Grolsch.
Przeczytaj także: Kto dokonuje puryfikacji?
Kontrowersje i Odbiór
Instalacja podzieliła krytyków i widzów, zresztą cały festiwal wzbudzał w owym roku spore kontrowersje. Zdania krytyków są różne. Łukasz Białkowski uważa, że krytycy nie rozumieją zamysłu i wielopoziomowości. Inna krakowska krytyk, która zastrzega sobie anonimowość, ocenia, że jest to "słabe myślenie o silnych emocjach".
ArtBoom od początku wzbudza emocje. Przeciwnicy podnoszą argumenty, że za drogi, bez sensu i że niby czemu miasto dopłaca do imprezy, która z założenia ma być nastawiona również na jego krytykę. - Sam pomysł festiwalu jest super, ale nie powinien on odbywać się pod auspicjami miasta - twierdzi znana krakowska krytyk. - Samo hasło mówi, że Kraków to twierdza zamknięta dla kultury, gdzie artystów nie traktuje się najlepiej - wyjaśnia. Jak mówi, miastu brakuje mecenatu, ale nie da się o tym mówić głośno, bo jak krytykować sponsora?
Sama też nie chce ujawnić nazwiska, podobnie jak inni krytycy, którzy mieli podobne zdanie. W tym roku festiwal zaczął się od kontrowersji. Realizacji nie doczekał się projekt "Sen Kraka - twierdza 33", zgodnie z którym kopiec Kraka miał przez jeden dzień przypominać kobiecą pierś. Po sprzeciwach m.in. konserwatora zabytków wycofano się z pomysłu.
Inne Dzieła ArtBoom Festival
Innym niekoniecznie zrozumiałym dziełem jest huśtawka "Gombowiczowi - Rodacy" u zbiegu ulic Piwnej i Józefińskiej. - Obiekt ma być formą pomnika, ale bez cienia patosu - wyjaśnia Gołębiewska. Gombrowicz dlatego, że w tak osobliwy sposób wyśmiewał nasze narodowe przywary. A huśtawka, bo to próba złapania balansu między racjami pisarza i narodu.
Emocje towarzyszyły też muralowi przy ul. Wawrzyńca. Twórca o pseudonimie Pikaso planował dzieło "Plastic Jesus", na którym poza Jezusem miała się znaleźć m.in. kiełbasa krakowska. Ze względu na bliskość świątyń musiał zweryfikować plany. Zamiast "Plastikowego Jezusa" powstał mural "For god's sake, censorship is everywhere".
Przeczytaj także: Konkomba: Zła śmierć i rytuały
Przeczytaj także: Liturgiczne znaczenie puryfikacji
tags: #rzeźba #puryfikacja #symbolika
