Wodnista Biegunka: Przyczyny, Objawy i Leczenie
- Szczegóły
Wodnista biegunka to częste oddawanie bardzo luźnych stolców o płynnej konsystencji, zwykle więcej niż trzy razy na dobę. Taki nagły stan może szybko prowadzić do błyskawicznego odwodnienia organizmu, zwłaszcza jeśli pojawia się woda z odbytu lub tzw. bardzo rzadka kupa.
Przyczyny Wodnistej Biegunki
Przyczyn pojawienia się wodnistej biegunki może być kilka. Do najczęstszych powodów można zaliczyć:
- Infekcję bakteryjną (np. Salmonellą).
- Grypę żołądkową spowodowaną zakażeniami wirusowymi.
- Pojawienie się produktów metabolizmu bakterii (np. toksyny gronkowca).
- Infekcję pierwotniakową (np. Giardią lamblią).
- Reakcję na spożywane leki, np. nadmierna ilość środków przeczyszczających, stosowanie leków moczopędnych, na cukrzycę i innych.
- Biegunkę poantybiotykową - spowodowaną zmianą we florze bakteryjnej lub skolonizowaniem wyjałowionego jelita bakterią powodującą rzekomobłoniaste zapalenie jelit (Clostridium difficile).
- Reakcję nadwrażliwości na pokarm.
- Spożycie pokarmu znacznie obciążającego układ trawienny.
- Współistnienie innych chorób, np. cukrzycy, nadczynności tarczycy.
- Spożycie fruktozy lub sorbitolu w zbyt dużych ilościach.
- Zespół jelita drażliwego.
- Występowanie czynników emocjonalnych, np. stresu.
- Spożycie substancji toksycznych, np. niektórych trujących grzybów, preparatów owadobójczych.
- Niedokrwienne zapalenie okrężnicy lub ostre zapalenie uchyłków okrężnicy.
- Nadużywanie alkoholu.
- Istnienie niektórych typów nowotworów.
Mechanizm powstawania biegunki jak woda polega na zwiększonym wydzielaniu wody do światła jelita lub upośledzonym jej wchłanianiu. Jelita tracą zdolność utrzymania prawidłowego bilansu płynów, co prowadzi do gwałtownego rozwodnienia stolca. To typowe zjawisko w przebiegu gastroenteritis, czyli ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego.
Wodnista biegunka może mieć też podłoże psychogenne. Stres, silne emocje, sytuacje lękowe pobudzają jelita, nasilając motorykę i prowadząc do tzw. biegunki stresowej.
Rotawirusy
Rotawirusy są odpowiedzialne za większość ostrych biegunek zakaźnych diagnozowanych u dzieci do 5. roku życia. Niestety jest to wyjątkowo zaraźliwy patogen, który rozprzestrzenia się zarówno drogą pokarmową, jak i kropelkową. Choć zwykle biegunka rotawirusowa kojarzona jest jako infekcja typowo dziecięca, może też dotyczyć dorosłych. Rotawirusy są zaliczane do rodziny reowirusów (Reoviridae). Wyróżnia się kilka antygenowo różnych grup tego wirusa, jednakże najczęściej biegunka rotawirusowa jest wywołana przez patogeny z grupy A (to aż 90% wszystkich infekcji). Większość pierwotnych infekcji ma miejsce między 4. a 36. miesiącem życia. Od razu trzeba dodać, że mają one najcięższy przebieg!
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Zakażenia rotawirusami są bardzo rozpowszechnione, uważa się, że do 5. roku życia zachoruje każde dziecko. Zwykle rotawirusy atakują dzieci, jednak zachorować można w każdym wieku, mało tego zwiększone ryzyko występuje u osób po 65. roku życia i osób z obniżoną odpornością, które dodatkowo są narażone na nasilone objawy.
W przypadku rotawirusów obserwuje się wysoką stabilność w środowisku zewnętrznym, mogą przetrwać w aktywnej formie nawet do dwóch miesięcy na powierzchni przedmiotów. Wprawdzie giną w temperaturze powyżej 60st. C, jednak dopiero po 30 minutach. Jest kilka dróg transmisji wirusa - pokarmowa, kropelkowa, fekalno-oralna, przez bezpośredni kontakt. Źródłem zakażenia jest zawsze człowiek (także przechodzący zakażenie bezobjawowo).
Do zakażenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub z jej wydzielinami, przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. Okres inkubacji rotawirusów jest krótki i wynosi 1-3 dni (w rzadkich przypadkach do 7 dni). Rotawirusy namnażają się intensywnie w komórkach nabłonka jelita cienkiego, co przyczynia się do obumierania komórek w górnych częściach kosmków jelitowych i upośledzenia wchłaniania. Wywołuje to silną biegunkę. Chory wraz z kałem wydala bardzo duże ilości wirusa. Proces ten zaczyna się już 2 dni przed pojawieniem się objawów, jednak szczyt następuje około 3 dni po wystąpieniu objawów.
Biegunka rotawirusowa może przebiegać bezobjawowo, skąpoobjawowo lub pełnoobjawowo. Jak już wcześniej zostało wspomniane, na ciężki przebieg narażone są głównie dzieci - zwłaszcza chorujące po raz pierwszy. Charakterystyczne jest to, że każda kolejna infekcja jest łagodniejsza.
Objawy Wodnistej Biegunki
Wodnista biegunka charakteryzuje się potrzebą częstego oddawania stolca. Konsystencja kału jest luźna i wodnista. Dolegliwości towarzyszy często ból brzucha, podwyższona temperatura ciała oraz parcie na stolec.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Główne objawy rotawirusa to tryskająca, wodnista biegunka (czasem z domieszką śluzu), wymioty (nawet do kilkunastu razy dziennie) oraz gorączka (przekraczająca 38,5st. C), ponadto nudności, ból brzucha, utrata apetytu, ból głowy, złe samopoczucie i ogólne osłabienie. W około 20-40% przypadków pojawiają się objawy typowe dla infekcji górnych dróg oddechowych.
W przypadku osób dorosłych rotawirusy nie powodują zwykle tak uporczywych i wycieńczających dolegliwości jak u dzieci. Intensywna wodnista biegunka, silne wymioty i wysoka gorączka szybko prowadzą do odwodnienia organizmu. Należy podkreślić, że jest ono szczególnie niebezpieczne dla małych dzieci i osób starszych.
U dzieci proces odwodnienia postępuje gwałtownie, pierwszymi objawami, które wskazują na to, że organizm nadmiernie traci płyny i elektrolity, jest suchość w jamie ustnej, zmniejszone oddawanie moczu, wzmożone pragnienie, płacz bez łez, zawroty głowy, drażliwość i nerwowość, senność i apatia, zapadnięte gałki oczne, u niemowląt zapadnięte ciemiączko. Rodzice muszą zachować szczególną ostrożność, obserwować stan dziecka i nawadniać jego organizm.
Kolor Stolca a Przyczyna Biegunki
Prawidłowy stolec powinien mieć kolor od jasno- do ciemnobrązowego. Barwa może zmieniać się pod wpływem spożywanych pokarmów lub przyjmowanych leków, ale może również świadczyć o chorobie:
- Żółty kolor stolca - barwa pochodzi od żółci, która przedostaje się do jelita i kału; powodem mogą być wirusowe zapalenie wątroby, kamica pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych lub niedobór enzymów trzustkowych.
- Zielony kolor stolca - powstaje przez zaburzenie mikroflory jelitowej, przez zażycie środków przeczyszczających, przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, chorobie Leśniowskiego-Crohna, zespole jelita drażliwego lub zaburzeniu wchłaniania, alergiach pokarmowych, celiakii lub infekcji pokarmowej; zielony stolec u dziecka - jeśli nie jest spowodowany chorobą (np. infekcją wirusową, alergią pokarmową, grzybicą czy żółtaczką), może być wynikiem karmienia mlekiem modyfikowanym bogatym w żelazo.
- Czarny kolor stolca - jest spowodowany pojawieniem się krwawienia w przewodzie pokarmowym, którego przyczyną mogą być choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, owrzodzenia przełyku, pęknięcie błony śluzowej żołądka lub pojawienie się żylaków przełyku.
- Czerwony kolor stolca - jeśli widoczna krew jest jasnoczerwona, najczęściej jest związana z hemoroidami; im ciemniejszy kolor, tym źródło krwawienia znajduje się wyżej w przewodzie pokarmowym.
Leczenie Wodnistej Biegunki
Zwykle objawy rotawirusa są na tyle charakterystyczne, że nie trzeba przeprowadzać dodatkowych badań diagnostycznych. Poza tym nie ma leków na rotawirusy, więc rozpoznanie nie jest niezbędne do rozpoczęcia leczenia. Rotawirusowy nieżyt żołądkowo-jelitowy leczy się objawowo. Zwykle stosuje się leki przeciwgorączkowe, leki przeciwbólowe oraz leki na biegunkę.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Najskuteczniejsze są dostępne w aptekach doustne płyny nawadniające, zawierają one niezbędne elektrolity oraz glukozę. Oprócz nich zaleca się wodę oraz słabą herbatę. Nie należy pić soków owocowych i napojów gazowanych. Aby odpowiednio nawadniać organizm, ważne jest picie płynów powoli - małymi łykami lub łyżeczką, istotne jest podawanie porcji płynu po każdym oddaniu wodnistego stolca.
Osoby zmagające się z zakażeniem rotawirusami mają problem ze spożywaniem normalnych posiłków, mają osłabiony apetyt, wymioty uniemożliwiają jedzenie, ponadto w wyniku osłabienia nie mają siły jeść. Głodówka nie jest jednak dobrym rozwiązaniem. Wskazane jest regularne spożywanie niewielkich lekkostrawnych posiłków, np. kleiku ryżowego, sucharków, zup jarzynowych, kisielu. Zalecany jest także odpoczynek.
Wspomagająco warto stosować probiotyki. Biegunka rotawirusowa narusza równowagę mikroflory bakteryjnej jelit. Natomiast probiotyki pomagają ją odbudować. Dodatkowo bakterie Lactobacillus rhamnosus GG (znajdują się one np.
Leczenie w domu jest możliwe, gdy objawy nie są nasilone. W przypadku ciężkiego przebiegu niemal zawsze konieczna jest hospitalizacja. Z wezwaniem pomocy nie można zwlekać ani chwili, gdy biegunka występuje u niemowlaka do 6. miesiąca życia.
Profilaktyka
Nie ma sposobu, który zagwarantowałby całkowitą ochronę przed rotawirusami. Mimo to trzeba zrobić wszystko, aby ograniczyć ryzyko zakażenia. Najważniejsze są szczepienia! Obecnie szczepionka przeciwko rotawirusom wpisana jest do kalendarza obowiązkowych szczepień ochronnych! Pierwszą dawkę należy podać niemowlakowi, zanim ukończy 12. tydzień życia, a ostatnią nie później niż w 24. tygodniu życia. Szczepienie chroni przed ciężkim przebiegiem zakażenia i koniecznością hospitalizacji. Choć zaszczepiony maluch może zachorować, ryzyko, że trafi do szpitala, będzie znikome.
Niezwykle istotnym działaniem profilaktycznym jest przestrzeganie zasad higieny. Dokładne mycie rąk to czynność, którą należy powtarzać regularnie w ciągu dnia, zawsze po skorzystaniu z toalety, po zmianie pieluchy u dziecka, po zabawie, przed jedzeniem, po kontakcie z osobami, które mogą być chore. Rodzice powinni od najmłodszych lat uczyć swoje dzieci prawidłowego mycia rąk!
Podsumowanie
Rotawirusy to trudny przeciwnik. Wywołują uciążliwe objawy jak wodnista biegunka i wymioty, które bardzo często prowadzą do odwodnienia. Na ciężki przebieg zakażenia najbardziej narażone są dzieci.
Rodzaje Biegunki ze względu na czas trwania objawów:
- Biegunka ostra - trwająca do 14 dni, zazwyczaj nie daje groźnych powikłań, leczenie jest głównie objawowe.
- Biegunka przetrwała - trwająca 14-29 dni.
- Biegunka przewlekła - utrzymująca się powyżej 29 dni, może doprowadzić do niedoborów składników mineralnych organizmu i wyniszczenia.
Rodzaje Biegunki wirusowej:
- Rotawirusy - głównie u małych dzieci, przy czym organizm zdobywa odporność z każdym kolejnym zachorowaniem, zatem biegunki spowodowane rotawirusami u dorosłych zdarzają się rzadko.
- Adenowirusy jelitowe - powodują zazwyczaj biegunki o łagodnym przebiegu.
- Norowirusy - na ogół przebieg biegunki spowodowanej norowirusami jest krótki, do 3 dni.
- Sapowirusy - podobnie jak w przypadku zakażenia norowisrusami, przebieg biegunki trwa do 3 dni.
Rodzaje Biegunki bakteryjnej:
- Salmonella enteritidis.
- Campylobacter jejuni.
- Escherichia Coli (pałeczka okrężnicy).
- Shigella.
- Yersinia.
tags: #rozwolniona #woda #butelkowana #przyczyny #objawy #leczenie
