Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków: Rodzaje i Zasada Działania
- Szczegóły
Posiadanie własnego domu to marzenie wielu Polaków. Jednak z tym przywilejem wiąże się także konieczność dbania o odpowiednie zagospodarowanie i utrzymanie posesji. Jednym z kluczowych aspektów, na które trzeba zwrócić uwagę, jest system odprowadzania i oczyszczania ścieków. W przypadku braku możliwości podłączenia do miejskiej kanalizacji warto rozważyć wybór jednej z popularnych przydomowych oczyszczalni ścieków.
Jak Działa Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków?
Przydomowa oczyszczalnia ścieków działa w oparciu o proces oczyszczania biologicznego przy udziale tlenu. Polega on na tym, że ścieki są poddawane procesowi rozkładu głównie przez bakterie tlenowe. W zależności od rodzaju oczyszczalni, proces ten może zachodzić na różne sposoby.
Sercem biologicznej oczyszczalni ścieków jest reaktor biologiczny, w którym zachodzi natlenianie ścieków i praca osadu czynnego. To tutaj odbywa się główne oczyszczanie ścieków. W kolejnym etapie oczyszczone ścieki trafiają do odbiornika, którym może być np. drenaż rozsączający, studnia chłonna lub system nawadniania roślin, umożliwiający odzyskiwanie wody.
Rodzaje Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Do wyboru jest m.in.:
- Oczyszczalnia drenażowa
- Oczyszczalnia biologiczna
- Oczyszczalnia biologiczno-chemiczna
- Oczyszczalnie roślinne
Oczyszczalnie Drenażowe
Przydomowa oczyszczalnia drenażowa jest innym popularnym rozwiązaniem stosowanym w przydomowych instalacjach. Zasada jej działania polega na przepuszczaniu ścieków przez odpowiednio przygotowany drenaż gruntowy lub podłoże zeolitowe. Wykonując poletko filtracyjne z rurami drenującymi obsypanymi warstwą płukanego żwiru kluczowe jest, aby każda z nich była podłączona do osobnego wyjścia studzienki rozdzielnej i miała długość nie przekraczającą 20 metrów. W tego typu oczyszczalni drenażowej, po wstępnym oczyszczeniu ścieki trafiają przez studzienkę rozprowadzającą do drenów oraz do filtra.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Największą zaletą tego typu oczyszczalni jest fakt, że nie wymaga ona zużycia energii elektrycznej ani użycia dodatkowych substancji chemicznych. Jest to więc rozwiązanie ekologiczne i ekonomiczne. Jednak są one coraz rzadziej spotykane ze względu na niską skuteczność oczyszczania ścieków, będącą poniżej wymaganych prawem norm. Drenaże rozsączające ścieki z oczyszczalni wciąż są spotykane w Polsce, jednak ich popularność z roku na rok spada. Wynika to z faktu zaostrzania norm dotyczących skuteczności oczyszczania, których oczyszczalnie drenażowe nie są w stanie spełnić z powodu swojej prymitywnej technologii.
Warunkiem zastosowania tego rozwiązania są odpowiednie warunki gruntowe. Oczyszczanie ścieków odbywa się tu bowiem w oparciu o dwa procesy: tlenowym oraz beztlenowym. Ważne zatem, by grunt był dobrze przepuszczalny, a poziom wód gruntowych stosunkowo niski.
Cechami charakterystycznymi takiej oczyszczalni są: prosta konstrukcja, niskie koszty instalacji oraz eksploatacji, łatwa obsługa i mała awaryjność. Do jej montażu wymagany jest przepuszczalny grunt i odpowiednio głębokie ułożenie rur drenarskich w podłożu na poziomie co najmniej 1,5 metra powyżej zwierciadła wód gruntowych, a równocześnie w warstwie gruntu, gdzie rozwijają się mikroorganizmu niezbędne do prawidłowego działania oczyszczalni, czyli na głębokości od 0,6 do 1,2 metra.
Oczyszczalnie Biologiczne
Oczyszczalnia biologiczna cieszą się dużą popularnością dzięki swojej skuteczności oraz bezpieczeństwu dla środowiska. Funkcjonują one na zasadzie wykorzystania naturalnych procesów biologicznych zachodzących między mikroorganizmami zamieszkującymi specjalny osad czynny. Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje oczyszczalni biologicznych: ze złożem biologicznym (tzw. SBR) oraz z bioreaktorem (tzw. MBR). W przypadku oczyszczalni SBR wykorzystuje się specjalne zbiorniki, w których gromadzone są ścieki oraz osad czynny, gdzie zachodzi proces oczyszczania.
Zalety oczyszczalni biologicznych to przede wszystkim wysoka efektywność oraz ekologiczność. Ponadto stanowią one stosunkowo niedrogi sposób na zagospodarowanie ścieków.
Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż
Oczyszczalnie biologiczne zajmują mało miejsca i można je zainstalować właściwie wszędzie, bez względu na poziom wód gruntowych lub rodzaj gruntu.
Inna ich nazwa to oczyszczalnia mechaniczno - biologiczna. Do grupy tej zalicza się oczyszczalnie z osadem czynnym oraz biologicznym. Wymagają one mało miejsca (średnio jest to około 8 metrów kwadratowych), a co za tym idzie - znajdą zastosowanie na małych działkach. Do ich wad zaliczyć można natomiast wysoki koszt budowy i późniejszej obsługi. Zbiornik tego typu oczyszczalni składa się przeważnie z trzech komór. Wstępnie oczyszczone w pierwszej w nich ścieki są podawane do komory napowietrzania i dalej.
Pływające mikroorganizmy, które tlenowo rozkładają ścieki na osad i ciecz nasadową pracują wydajnie pod warunkiem, że są dobrze dotlenione i wymieszane ze ściekami (gwarantuje to urządzenie napowietrzające). Niedotlenione kłaczki opadają na dno, a następnie są przepompowywane do osadnika wtórnego w postaci osadu nadmiernego. W takiej oczyszczalni celowo inicjuje się proces recyrkulacji, co sprawia, że część wracającego osadu powstałego na skutek procesu sedymentacji także zostaje rozłożona.
Oczyszczalnie Biologiczno-Chemiczne
Ostatnim z prezentowanych rodzajów przydomowych oczyszczalni ścieków są oczyszczalnie biologiczno-chemiczne. Ich działanie łączy w sobie metody stosowane w oczyszczalniach biologicznych oraz wykorzystanie specjalnych środków chemicznych. Proces oczyszczania w tego typu urządzeniach polega na kilku etapach. Takie urządzenia charakteryzują się wysoką skutecznością oraz efektywnością, jednak ich funkcjonowanie wiąże się z większym zużyciem energii oraz koniecznością uzupełniania środków chemicznych.
Oczyszczalnie Roślinne
Roślinne oczyszczalnie wykorzystują naturalne procesy przyrodnicze, które zachodzą w glebie dzięki obecnym w niej mikroorganizmom, naśladując ekosystem mokradeł. Poszczególne warstwy złożone z piasku, żwiru i urodzajnego gruntu wraz z roślinami są oddzielone od macierzystego gruntu specjalną folią.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków krok po kroku
W tym przypadku ścieki oczyszczane są w złożach glebowo - korzeniowych przez bakterie żyjące w korzeniach roślin. Oddzielone folią od macierzystego gruntu złoże składa się z warstw piasku, żwiru oraz urodzajnego gruntu. Oczyszczone ścieki są odprowadzane do stawu, rowu melioracyjnego albo studni chłonnej. Tego typu oczyszczalnie są sprawne i pozwalają na wykorzystanie oczyszczonych ścieków.
Zasada działania biologicznego systemu redukcji zanieczyszczeń - pytania i odpowiedzi
- Jak działa przydomowa oczyszczalnia biologiczna?
Przydomowa oczyszczalnia biologiczna działa w oparciu o procesy tlenowe z udziałem mikroorganizmów zasiedlających złoże biologiczne. Ścieki przepływają przez kolejne etapy: osadnik wstępny, komorę separacji, reaktor biologiczny, komorę klarowania i osadnik wtórny, gdzie zachodzą procesy mechaniczne, biologiczne i chemiczne prowadzące do efektywnego oczyszczenia ścieków.
- Jaką rolę pełni osadnik wstępny w oczyszczalni biologicznej?
Osadnik wstępny to pierwszy etap oczyszczania, gdzie zachodzą procesy mechaniczne (oddzielenie osadu i kożucha) oraz fermentacja beztlenowa. Produkty fermentacji to woda, dwutlenek węgla i substancje mineralne opadające na dno w postaci osadu. Z osadnika wstępnego podczyszczone ścieki przepływają do kolejnych etapów oczyszczania. Osadnik wstępny nie jest stosowany we wszystkich typach oczyszczalni biologicznych z uwagi na to, że powoduje nieprzyjemny zapach.
- Co to jest reaktor biologiczny i jakie jest jego znaczenie?
Reaktor biologiczny to kluczowy element oczyszczalni, w którym zachodzi biologiczne oczyszczanie ścieków. Mikroorganizmy mogą go zasiedlać w postaci osadu czynnego lub złoża biologicznego. W oczyszczalni ścieków ze złożem biologicznym w reaktorze występują tysiące kształtek polietylenowych, stanowiących podłoże dla rozwoju błony biologicznej (biofilmu). Bakterie tworzące biofilm rozkładają szkodliwe substancje organiczne zawarte w ściekach, a złoże jest napowietrzane za pomocą dyfuzorów drobnopęcherzykowych.
- Jakie mikroorganizmy odpowiadają za oczyszczanie ścieków w oczyszczalni biologicznej?
W przydomowej oczyszczalni biologicznej kluczową rolę odgrywają bakterie tlenowe, które zasiedlają złoże biologiczne i tworzą na jego powierzchni błonę biologiczną (biofilm). Bakterie te rozkładają szkodliwe substancje organiczne zawarte w ściekach, utleniając je z wydzieleniem dwutlenku węgla i wody oraz asymilując i wykorzystując do namnażania się, czyli przyrostu żywej masy złoża.
- Na czym polega proces klarowania i dlaczego jest ważny dla poprawnego działania przydomowej oczyszczalni ścieków?
Klarowanie to końcowy etap działania oczyszczalni biologicznej, zachodzący w specjalnie zaprojektowanej komorze o kształcie odwróconego stożka. Taki kształt jest optymalny dla wydajnego oddzielania zawiesin powstałych po oczyszczaniu biologicznym, czyli głównie osadu nadmiernego i fragmentów błony biologicznej. Po zakończeniu klarowania oczyszczona w 98% woda pościekowa odpływa przelewem poza obręb oczyszczalni. Im lepsze odseparowanie zawiesiny od oczyszczonych ścieków tym mniejsze ryzyko kolmatacji odbiornika wody pościekowej.
- Jakie są zalety przydomowych oczyszczalni biologicznych?
Przydomowe oczyszczalnie biologiczne zapewniają wysoki stopień oczyszczania ścieków, sięgający nawet 98%, co oznacza efektywne usuwanie zanieczyszczeń i ochronę środowiska. Kolejną zaletą są niskie koszty eksploatacji - oczyszczanie ścieków jest niemal bezobsługowe i nie wymaga dużych nakładów finansowych. Oczyszczone ścieki można ponownie wykorzystać, np. do nawadniania i podlewania roślin, co dodatkowo zwiększa ekologiczny wymiar tego rozwiązania.
- Jak można zagospodarować ścieki oczyszczone w przydomowej oczyszczalni biologicznej?
Ścieki oczyszczone w przydomowej oczyszczalni biologicznej można odprowadzić do gruntu poprzez studnie chłonne lub drenaż rozsączający, co pozwala na naturalne wsiąkanie wody w głąb gruntu. Inną możliwością jest wykorzystanie wody pościekowej do nawadniania i podlewania roślin w przydomowych ogrodach i na terenach zielonych.
Porównanie Oczyszczalni Biologicznych i Ekologicznych
Poniższa tabela przedstawia porównanie najważniejszych cech obu typów oczyszczalni:
| Cecha | Oczyszczalnie biologiczne | Oczyszczalnie ekologiczne (osadnik gnilny z drenażem rozsączającym) |
|---|---|---|
| Stopień oczyszczania ścieków | Do 98% | Niski, niemierzalny |
| Technologia | Tlenowa z udziałem mikroorganizmów | Beztlenowa |
| Osad czynny | Tak | Nie |
| Klarowność wody pościekowej | Tak | Nie |
| Koszt inwestycji | Wyższy | Niższy |
Podsumowując, oczyszczalnie biologiczne wykazują liczne zalety w porównaniu do oczyszczalni ekologicznych. Wyższy stopień oczyszczania ścieków, zaawansowana technologia i efektywne usuwanie zanieczyszczeń to główne powody, dla których coraz więcej osób decyduje się na wybór oczyszczalni biologicznej dla swojego gospodarstwa domowego.
Koszty i Dofinansowanie
Cena przydomowej oczyszczalni ścieków zależy od wielu czynników, które mogą mieć wpływ na koszt inwestycji. Do tych czynników zaliczamy:
- Pojemność oczyszczalni
- Wybrana technologia
- Wymagania lokalne
W 2023 roku cena oczyszczalni biologicznej dla 5 osób wynosi około 10500 zł netto. Z kolei cena montażu zwykle zaczyna się od 3500 zł.
Jak Dostać Dofinansowanie?
Dofinansowanie do instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków często pochodzi z różnych źródeł, takich jak środki budżetowe gminy, fundusze unijne oraz korzystne oferty kredytów i pożyczek. Przy budowie przydomowej oczyszczalni ścieków, inwestor może skorzystać z dofinansowania, które może sięgnąć nawet 80% poniesionych kosztów. Wysokość tego dofinansowania jest ustalana przez lokalną gminę.
Warto pamiętać, że dofinansowanie dotyczy jedynie oczyszczalni spełniających określone normy i posiadających wymagane certyfikaty oraz atesty, co najmniej zgodne z normą PN-EN 12566-3+A1:2009.
Proces ubiegania się o dofinansowanie na montaż przydomowej oczyszczalni ścieków rozpoczyna się od złożenia wniosku.
Przy budowie oczyszczalni ścieków, istnieje opcja aplikowania o dofinansowanie również w Banku Ochrony Środowiska, współpracującym z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i producentami oczyszczalni.
Podsumowanie Korzyści z Przydomowych Oczyszczalni Biologicznych
Przydomowe oczyszczalnie biologiczne oferują szereg korzyści, które czynią je atrakcyjnym wyborem dla właścicieli domów. Przede wszystkim zapewniają wysoki komfort użytkowania dzięki swojej bezobsługowości. Proces oczyszczania ścieków przebiega automatycznie, bez konieczności regularnej ingerencji użytkownika. Co więcej, nowoczesne oczyszczalnie biologiczne charakteryzują się brakiem nieprzyjemnych zapachów, co jest szczególnie istotne w przypadku instalacji zlokalizowanych blisko domu.
Kolejną zaletą przydomowych oczyszczalni biologicznych jest oszczędność i niskie koszty eksploatacji. W porównaniu do tradycyjnych szamb, oczyszczalnie biologiczne nie wymagają częstego opróżniania, co przekłada się na niższe koszty użytkowania. Dodatkowo, dzięki możliwości zagospodarowania oczyszczonych ścieków, np. do podlewania ogrodu, można zaoszczędzić na zużyciu wody pitnej.
Nie można również pominąć aspektu ochrony środowiska. Przydomowe oczyszczalnie biologiczne skutecznie usuwają zanieczyszczenia ze ścieków, zapobiegając ich przedostawaniu się do gleby i wód gruntowych. To ekologiczne rozwiązanie, które przyczynia się do zachowania równowagi w lokalnym ekosystemie.
Warto też wspomnieć o łatwym montażu i niezawodności działania oczyszczalni biologicznych.
| Zaleta | Opis |
|---|---|
| Wysoki stopień oczyszczania | Usuwanie do 98% zanieczyszczeń ze ścieków |
| Niskie koszty eksploatacji | Bezobsługowość i energooszczędność |
| Ekologiczne rozwiązanie | Możliwość ponownego wykorzystania ścieków i ochrona środowiska |
tags: #przydomowa #oczyszczalnia #rodzaje #i #zasada #działania
