Programy wpływające na jakość powietrza w Polsce
- Szczegóły
Przedstawiamy nowy raport „Dobre praktyki antysmogowe - podręcznik dla samorządów”, który można pobrać ze strony PAS (format PDF). Prezentowane w raporcie dobre praktyki to kreatywne pomysły, ciekawe doświadczenia, rozwiązania i narzędzia, które w wielu miejscach w Polsce doprowadziły do pozytywnych zmian: przyspieszyły proces wymiany „kopciuchów”, poprawiły efektywność energetyczną budynków, a także ograniczyły emisję z transportu.
Przedstawione w raporcie praktyki zostały pogrupowane w siedem obszarów działalności kluczowych w walce ze smogiem:
- Kontrole palenisk domowych
- Programy dotacyjne
- Wsparcie osób zagrożonych ubóstwem energetycznym
- Efektywność energetyczna budynków i OZE
- Edukacja
- Informowania o jakości powietrza
- Ograniczanie emisji z transportu
Raport (PDF) „Dobre praktyki antysmogowe - podręcznik dla samorządów” - DO POBRANIA TUTAJ Poprawa jakości powietrza - realne działania, które może podjąć każda gmina już teraz.
Informowanie o jakości powietrza
Informowanie o bieżącej jakości powietrza stanowi główny czynnik budujący świadomość społeczną. Dzięki informacjom o zanieczyszczeniu powietrza, społeczeństwo jest w stanie dopasować swoje zachowanie oraz aktywność do jakości powietrza. Pozwoli to uniknąć przynajmniej części szkodliwego wpływu zanieczyszczenia powietrza na zdrowie (np. rezygnując ze spacerów w okresie występowania wysokich stężeń). Biorąc pod uwagę fakt, że to właśnie gminy są odpowiedzialne za informowanie mieszkańców o aktualnym stanie powietrza, istotne jest zbudowanie lub odpowiednie wzmocnienie gminnych kanałów informowania.
Tablice informacyjne w przestrzeni publicznej
Tablice informacyjne w przestrzeni publicznej są prostym, ale skutecznym sposobem informowania społeczności lokalnej o aktualnym poziomie zanieczyszczenia powietrza. Ustawione w często uczęszczanych miejscach przykuwają wzrok mieszkańców i zwracają uwagę na problem.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Przykład: Dzięki finansowaniu z budżetu obywatelskiego w Krakowie stanęły 3 tablice informujące o bieżącej jakości powietrza. Prócz wyników pomiaru stężeń zanieczyszczeń często pojawiają się tam również materiały informujące o regulacjach wynikających z uchwały antysmogowej oraz dostępnych dotacjach.
Wyświetlanie informacji o jakości powietrza na ekranach w komunikacji miejskiej
Wyświetlanie informacji o jakości powietrza na ekranach w komunikacji miejskiej (autobusy, tramwaje, metro) oraz tablicach tramwajowych na przystankach Dzięki takiemu rozwiązaniu informacja trafia do osób nie korzystających z Internetu, w tym szczególnie do osób starszych - bardzo narażonych na negatywne skutki oddychania zanieczyszczonym powietrzem. Dane mogą być pobierane z serwera wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska przez program komputerowy i automatycznie wyświetlane na wszystkich tablicach tramwajowych oraz w telewizji tramwajowej i autobusowej.
Przykład: W przypadku Krakowa informacja pojawia się na wszystkich tablicach, które znajdują się w mieście. Komunikaty aktualizowane są przynajmniej trzy razy dziennie, a system podaje informacje nie tylko po polsku, ale także po angielsku, co sprawia, że wiadomości trafiają także do obcokrajowców, odwiedzających miasto turystycznie.
Informacja w szkołach
Informacja o bieżącej jakości powietrza powinna być więc obowiązkowo prezentowana w placówkach opiekuńczych i edukacyjnych: przedszkolach, szkołach, świetlicach itp. Ważne jest, aby informacja była podana w przystępny dla dzieci sposób, na przykład poprzez kolory lub emotikony, które wyrażać będą aktualny stan jakości powietrza. Istotne jest również, by jakość powietrza była na bieżąco sprawdzana, a kolory karteczek zmieniane zgodnie z aktualnymi wynikami pomiarów.
Przykład: W mysłowickich placówkach edukacyjnych zawisły specjalne plansze z informacją o stanie powietrza, które prócz wymienianej karteczki obrazującej bieżącą jakość powietrza wskazują również jakich zachowań należy unikać, gdy jest ono zanieczyszczone.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Informacja w przychodniach zdrowia
Umieszczenie tablic lub monitorów elektronicznych informujących o bieżącej jakości powietrza w placówkach zdrowotnych: aptekach, szpitalach, przychodniach zdrowia. Są to miejsca, w których mieszkańcy z braku innego zajęcia są w stanie przyswoić wiele informacji - a ta będzie dla nich szczególnie ważna jeśli znajdzie się tam również wzmianka o szkodliwym wpływie wysokich stężeń na zdrowie.
Informacja na stronie internetowej gminy
Nie jest to droga dotarcia do szerokiego grona odbiorców, jednak jest najprostszym i zupełnie bezkosztowym sposobem przekazania informacji o aktualnej jakości powietrza. Ponadto, fakt, że informacje pojawiają się na kanale gminnym świadczy o tym, że gmina „nie zamiata problemu pod dywan” i swoim autorytetem potwierdza powagę problemu.
Przykład: Gmina Zabierzów po propozycji Zabierzowskiego Alarmu Smogowego dostosowała odpowiednio widget urzędu marszałkowskiego wyświetlający bieżącą jakość powietrza. Informacje przekazywane są obecnie w jasny i czytelny sposób na stronie głównej urzędu gminy: www.zabierzow.org.pl.
Wysyłanie powiadomień SMS do mieszkańców gminy
Gminy mając dostęp do numerów telefonu mieszkańców mogą w łatwy i szybki sposób powiadamiać ich o złej jakości powietrza za pomocą systemu wysyłki wiadomości SMS. Jest to bardziej skuteczne narzędzie niż informacja na stronie internetowej, ponieważ dociera bezpośrednio do odbiorcy - również tego, który nie zagląda codziennie na stronę www gminy (mało kto to robi) lub w ogóle nie korzysta z Internetu (na przykład osoby starsze).
Przestrzeganie zakazu uprawiania aktywności fizycznej przez dzieci na zewnątrz
Bardzo ważne jest, aby zakaz uprawiania aktywności fizycznej na zewnątrz w przypadku wysokich stężeń zanieczyszczeń był bezwzględnie respektowany. Szczególnie dotyczy to rekreacyjnych spacerów przedszkolaków, lekcji wychowania fizycznego, wypadów na lodowisko czy treningów klubów sportowych na „świeżym” powietrzu.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Odwoływanie sportowych imprez masowych
Dobrym sposobem na pokazanie, jak smog wpływa na zdrowie jest podkreślanie tego faktu podczas organizacji sportowych imprez masowych - organizator imprezy powinien zawsze zastrzegać, że może zostać ona odwołana z powodu bardzo wysokich stężeń zanieczyszczeń powietrza, dokładnie tak jak w przypadku niesprzyjającej pogody; burzy czy opadów deszczu.
Projekt Edukacyjna Sieć Antysmogowa
Szkoły biorące udział w projekcie zostają wyposażone w mierniki jakości powietrza, a wyniki pomiarów udostępniane są przez Internet oraz prezentowane na wyświetlaczach w szkole. Umożliwia to uczniom, nauczycielom i społeczności lokalnej bieżące monitorowanie jakości powietrza i adekwatne zaplanowanie aktywności.
Oprócz części informacyjnej projekt ESA zakłada aktywny udział nauczycieli poprzez wyposażenie ich w niezbędną wiedzę i materiały dydaktyczne. W tym celu realizowane są kompleksowe szkolenia dla nauczycieli - koordynatorów projektu ESA, którzy następnie przekazują wiedzę uczniom prowadząc lekcje na temat zanieczyszczenia powietrza. Projekt realizowany jest przy wparciu merytorycznym Polskiego Alarmu Smogowego.
Całkowity koszt przystąpienia do projektu wynosi 8500 zł netto na szkołę i obejmuje zakup miernika z tablicą informacyjną zainstalowaną na szkole, 2 lata serwisu i kalibracji, materiały edukacyjne, warsztaty dla mieszkańców i nauczycieli oraz utrzymanie serwerów, strony www i obsługę techniczna, realizowaną przez 2 lata. Łączna kwota przeznaczona na ten cel to około 1,3 mln zł.
Edukacja
Doświadczenia pokazują, że skuteczna edukacja w połączeniu z informowaniem o zagrożeniu jest w stanie trwale zmienić postawy i nawyki mieszkańców. Ważne jest, aby edukacja była prowadzona wielotorowo oraz odejmowała wszystkie grupy wiekowe, również dzieci i seniorów.
Wykorzystanie urzędowej korespondencji z mieszkańcami
Skutecznym sposobem na informowanie i edukowanie mieszkańców jest wykorzystanie urzędowej korespondencji z mieszkańcami, np. informacji podatkowej, deklaracji odpadowych itp. Taki sposób dystrybucji zapewnia, że trafi ona do adresata oraz sprawia, że koszty wysyłki są niższe (często zerowe). Pismo urzędowe zwiększa również wagę przekazywanej informacji - mieszkańcy traktują ją bardziej poważnie niż przypadkową ulotkę znalezioną w skrzynce pocztowej.
Przykład: Gminy województwa małopolskiego w sezonie grzewczym 2018/19 wysyłały do mieszkańców list Marszałka Województwa Małopolskiego przypominający o zapisach uchwały antysmogowej, który załączony był jako dodatek do informacji podatkowej. Wraz z listem przesłane zostały podstawowe informacje o uchwale antysmogowej i źródłach dofinansowania.
Edukacja w przestrzeni publicznej
Gminy dysponują zazwyczaj szerokim wachlarzem nośników, na/w których można umieścić materiały edukacyjne dla mieszkańców (plakaty, ulotki, broszury). Informacje mogą pojawiać się na billboardach, miejskich tablicach informacyjnych, w komunikacji zbiorowej, urzędach gminy i placówkach edukacyjnych (zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz). Antysmogowym przekazem można okleić również gminne pojazdy.
Edukacja podczas imprez gminnych
Imprezy gminne, np. festyny, dożynki itp. gromadzą zwykle dużą liczbę osób w jednym miejscu. Dobrze jest wykorzystać taką okazję do edukowania mieszkańców poprzez przeprowadzenie krótkiej prelekcji czy postawienie stoiska poświęconego zanieczyszczeniu powietrza. W takich wydarzeniach często biorą udział osoby starsze, do których zazwyczaj trudno dotrzeć, a ze względu na wiek mogą potrzebować większej pomocy na przykład przy wypełnieniu wniosku o dofinansowanie do wymiany pieca. W trakcie takich wydarzeń można również zorganizować pokaz różnych technologii grzewczych.
Edukacja dzieci w szkołach
Ważnym elementem edukacji lokalnej społeczności jest zwiększanie świadomości dzieci, które w przyszłości będą odpowiedzialne za jakość powietrza, a już teraz mogą swoim zachowaniem zmienić postawę rodziców i dziadków. Na stronie www.smog.edu.pl znajdują się gotowe materiały (scenariusze, karty pracy) do wykorzystania podczas zajęć z dziećmi w trzech grupach wiekowych: 6-9 lat, 10-13 oraz +14 lat. Na stronie tej znajduje się również szereg ciekawych zabaw i zadań interaktywnych, z których można skorzystać na zajęciach lub zachęcić dzieci i rodziców do wykorzystania w domu.
Edukacja seniorów
Seniorzy to grupa, która ze względu na słabszy dostęp do informacji bywa często nieświadoma wpływu zanieczyszczenia powietrza na zdrowie. To właśnie seniorzy, obok dzieci i kobiet w ciąży, są najbardziej narażeni na negatywne skutki oddychania smogiem. Edukacja najstarszych może odbywać się w ramach uniwersytetu trzeciego wieku, klubów seniora czy kół hobbystycznych, np. koła gospodyń. Prócz ogólnej edukacji powinna obejmować również pomoc przy zdobyciu dotacji do wymiany starego źródła ciepła - doboru nowego źródła i wypełnieniu wniosku o dotację.
Przykład: Strażnicy miejscy z Mysłowic podczas konferencji dla seniorów „Bądź bezpieczny w domu”, przedstawili prelekcję na temat skutków zdrowotnych oddychania zanieczyszczonym powietrzem. Wykład zakończył krótki happening, podczas którego strażnicy w maskach przeciwpyłowych wnieśli na salę sosnową trumnę, by unaocznić zebranym wagę problemu.
Edukacja poprzez lokalnych liderów opinii
Do promocji pozytywnych postaw i piętnowania złych nawyków warto wykorzystać popularność lokalnych liderów opinii. Mogą to być zarówno lokalni celebryci, jak i księża, muzycy, aktorzy czy inne postacie dobrze znane i lubiane w społeczności, którzy są w stanie wpływać na mieszkańców i zmieniać ich nawyki na lepsze.
Przykład: W spotach akcji „Nie truj sąsiada”, realizowanej przez Subregion Zachodni Województwa Śląskiego zobaczyć można było znane osoby ściśle związane z powiatem wodzisławskim, m. in. aktora Franciszka Pieczkę i Mariana Dziędziela, blogera reZigiusza oraz zespół Tabu.
Wykorzystanie godzin dyrektorskich
W każdej szkole do dyspozycji dyrektora są godziny dodatkowe (tzw. godziny dyrektorskie), które mogą zostać przeznaczone na zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności zajęcia związane z kształtowaniem aktywności i kreatywności uczniów. Warto wykorzystać ten dodatkowy czas na edukację antysmogową prowadzoną przez przeszkolonych nauczycieli lub osoby bezpośrednio związane z walką z zanieczyszczeniem powietrza (np. organizacje pozarządowe).
Współpraca z Kościołem
W edukacji antysmogowej nieoceniona jest aktywna rola Kościoła. Księża podczas coniedzielnych kazań mogą uświadamiać mieszkańców o szkodliwym wpływie zanieczyszczenia powietrza na zdrowie, podkreślając, że zatruwanie naszej atmosfery jest uznawane za grzech. Na ambonę mogą być również zapraszani eksperci, którzy opowiedzą więcej o problematyce złej jakości powietrza i wskażą dostępne rozwiązania. Msze niedzielne są dobrym sposobem na dotarcie do całych rodzin, a także osób starszych, dla których ksiądz często stanowi duży autorytet i może wpłynąć na ich postawy.
Przykład: Przez Diecezję Sosnowiecką został wydany i dostarczony do każdej parafii przewodnik ekologiczny „Ziemia wspólnym dobrem”. Jest on skierowany do duszpasterzy i liderów wspólnot parafialnych i zawiera diagnozę zagrożeń środowiska, takich jak: problem globalnego ocieplenia, smog czy brak segregacji odpadów oraz przedstawia konkretne rozwiązania tych problemów.
Przykład: Bardzo mocno w edukację ekologiczną włączył się także arcybiskup metropolita katowicki Wiktor Skworc. Jest on autorem licznych listów do wiernych, w których nawołuje do podejmowania stanowczych działań na rzecz wspólnego dobra, jakim jest zdrowe i czyste powietrze.
Przykład: W Gminie Skawina odbyło się kilka prelekcji antysmogowych prowadzonych przez Skawiński Alarm Smogowy, które miały miejsce w kościele lub sali przykościelnej. Prelekcje odbywały się w trakcie mszy lub bezpośrednio po nich, co pomogło uzyskać dużą frekwencję.
Szkolenia dla lekarzy, policji, straży miejskiej
Są pewne grupy społeczne, które mają dużą moc opiniotwórczą i należy to wykorzystać. Lekarze powinni posiadać wykwalifikowaną wiedzę z zakresu wpływu zanieczyszczenia powietrza na zdrowie, a policja i straż miejska dobrą znajomość procedur przeprowadzenia kontroli spalania odpadów i przestrzegania uchwał antysmogowych. W związku z tym bardzo istotne jest, aby prowadzić regularne szkolenia z tego zakresu i ciągle poszerzać wiedzę i umiejętności specjalistów.
Biorąc pod uwagę fakt, że to właśnie emisja z domowych kotłów, pieców i kominków stanowi główne źródło zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym i rakotwórczym bezno[a]pirenem, kontrola palenisk domowych powinna stanowić jeden z priorytetów walki ze smogiem. Jest to szczególnie istotne zagadnienie dla włodarzy gmin, ponieważ zgodnie z art. 379 ustawy Prawo ochrony Środowiska to właśnie wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuje kontrolę nad przestrzeganiem i stosowaniem przepisów o ochronie środowiska.
Aplikacje mobilne do sprawdzania jakości powietrza
Aplikacje do sprawdzania jakości powietrza na bieżąco informują cię o stężeniu zanieczyszczeń. Można korzystać z nich wszędzie. W większości są darmowe i nie zajmują zbyt wiele miejsca w telefonie. Oznacza to, że zyskujemy kolejny sposób na ochronę własnego zdrowia.
Poniżej prezentujemy zestawienie najpopularniejszych aplikacji do sprawdzania jakości powietrza. Opisaliśmy zalety każdej z nich i - jeśli była taka potrzeba - wspomnieliśmy o wadach, które najczęściej zgłaszali użytkownicy. Należy więc mieć na uwadze, że ocena funkcjonalności, wyglądu i obsługi jest subiektywna.
- Kanarek: Pozwala monitorować stan powietrza w określonym miejscu lub w całym kraju. Korzysta z bardzo dużej liczby źródeł pomiarowych. Oferuje automatyczne powiadomienia o przekroczeniu dopuszczalnych progów. Monitoruje pyły PM2, PM10, dwutlenek węgla, dwutlenek azotu, tlenek węgla, benzen, ozon. Działa w języku polskim.
- Airly: Dostarcza wielu informacji na temat poziomu zanieczyszczenia powietrza w całej Polsce i nie tylko. Zapamiętuje wskazane lokalizacje, dzięki czemu masz szybki dostęp do informacji o poziomie zanieczyszczeń w interesujących cię miejscach. Pozwala poznać poziom pyłu zawieszonego (PM1, PM2.5, PM10), NO2, O3, SO2 i CO2. Obsługa odbywa się w języku polskim.
- IQAir AirVisual Air Quality: To prawdopodobnie najlepsze rozwiązanie dla osób, które dużo podróżują. Wykorzystuje dane pochodzące z czujników Air Quality. Na bieżąco informuje więc o stężeniu aż 6 parametrów - PM2,5, PM10, ozonu, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i tlenku węgla. Znajdziemy w niej typową mapę zanieczyszczeń, statystyki dot. naszego narażenia na zanieczyszczenia czy ranking najbardziej zanieczyszczonych miast.
- Smog Polska: Działa bardzo płynnie i jest niezwykle estetyczna. W przejrzysty sposób informuje o poziomie stężenia zanieczyszczeń i możliwości bezpiecznego wyjścia na spacer. Gromadzi dane z wielu lokalizacji. Aplikacja wyświetla dane dot. zanieczyszczenia powietrza w większości miast w Polsce, ale także dane z 3000 miast całego świata, co jest niewątpliwie jej ogromną zaletą.
Zanieczyszczenie powietrza w Polsce - dane i statystyki
- Szacuje się, że w roku 2016 w wyniku narażenia na zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego doszło na świecie do 4,2 mln zgonów.
- Około 99% światowej populacji mieszka w miejscach, w których poziom jakości powietrza przekracza limity WHO.
- Dodatkowo doszło do 3,8 mln zgonów z powodu zanieczyszczeń wewnątrz domów. 2,6 miliarda ludzi, którzy gotują i ogrzewają swoje domy przy użyciu biomasy, nafty i węgla naraża swoje zdrowie na zanieczyszczenie powietrza w pomieszczeniach.
- Według danych Światowej Organizacji Zdrowia aż 33 z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE znajduje się w Polsce. Co więcej, jak pokazują dane Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), w Polsce z powodu smogu co roku umiera przedwcześnie nawet ok. 46,3 tys. osób.
- Wyniki analiz pomiarów stężeń zanieczyszczeń wskazują na systematyczną poprawę jakości powietrza w Polsce, zwłaszcza w zakresie pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5 (dotyczy to obszaru całego kraju, w tym także uzdrowisk).
- Średnie roczne stężenia benzo(a)pirenu, który ma szczególnie istotny negatywny wpływ na zdrowie ludzi, zmniejszyły się także w ostatnich latach, jednak postęp w redukcji stężeń tego zanieczyszczenia nie ma tak dużego tempa, jak w przypadku pyłu zawieszonego.
Działania naprawcze w programach ochrony powietrza skupiają się przede wszystkim na działaniach związanych z redukcją emisji z indywidualnych systemów grzewczych na paliwa stałe, wśród których warto wymienić: wymiany pieców/kotłów, termomodernizacje budynków, domowe instalacje OZE, zarządzanie wymianami oraz uchwałami antysmogowymi, inwentaryzacje emisji z indywidualnych źródeł ciepła, edukację oraz kontrole zachowania obowiązujących przepisów.
W ramach programu „Czyste Powietrze” od września 2018 do 10 grudnia 2021 złożono ponad 368 tysięcy wniosków, podpisano 290 tysięcy umów na dofinansowanie w kwocie blisko 4,8 mld złotych na wymianę około 315 000 źródeł ciepła, co wg wyliczeń z POP stanowi ok. 10% potrzeb.
Suma planowanych kosztów działań ujętych w programach ochrony powietrza to około 50,43 mld zł do wydatkowania w przeciągu 6 lat. Koszty wymiany pieców/kotłów to ponad 44 miliardy zł, i mają one największy udział sięgający aż 88% kosztów całkowitych.
W Polsce oddycha się lepiej. W ciągu 10 lat Polska znacznie zredukowała poziom zanieczyszczenia powietrza. Trend spadkowy udało nam się uzyskać m.in. dzięki wdrożeniu i realizacji programu Czyste Powietrze. Jednak do utrzymania trwałej poprawy jakości powietrza w całym kraju sporo nam jeszcze brakuje.
W 2024 roku Polska staje przed nowymi wyzwaniami modernizacyjnymi, mieszczącymi się w ramach ambitnych planów i programów. Jednym z kluczowych aspektów jest poprawa jakości powietrza, na którą skupia się program „Stop Smog”. Programy modernizacyjne w Polsce, wdrażane w 2024 roku, są kluczowymi czynnikami wpływającymi na dynamiczny rozwój kraju.
Program Stop Smog w Polsce, realizowany od 2019 roku, ma na celu wsparcie osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej w poprawie efektywności energetycznej ich domów jednorodzinnych. Jest częścią działań rządu na rzecz poprawy jakości powietrza i walki ze smogiem, który jest dużym problemem w wielu regionach Polski. W 2024 roku program będzie nadal kontynuowany, a warunki, jakie trzeba spełnić, aby uzyskać wsparcie, opierają się na kilku kluczowych kryteriach.
Program „Stop Smog” w Polsce w 2024 roku oferuje wsparcie właścicielom domów jednorodzinnych o niskich dochodach, którzy chcą wymienić stare, nieefektywne źródła ogrzewania i przeprowadzić termomodernizację budynków.
Zdrowie publiczne a jakość powietrza są nierozerwalnie ze sobą powiązane. Długotrwałe narażenie na zanieczyszczone powietrze prowadzi do licznych problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca, astma czy inne schorzenia układu oddechowego. Program „Stop Smog” ma na celu redukcję emisji szkodliwych substancji poprzez szereg działań, w tym wymianę przestarzałych systemów ogrzewania, promocję odnawialnych źródeł energii oraz usprawnienie zarządzania jakością powietrza na poziomie lokalnym i krajowym.
W ramach programu stop smog, Polska stawia na innowacyjne technologie w walce ze smogiem, wprowadzając do swojego ekosystemu urbanistycznego nowoczesne rozwiązania, jak wieże smogowe. Analizując możliwości, technologie te oferują bezprecedensową efektywność w oczyszczaniu powietrza na dużą skalę. Przykładowo, jedna wieża smogowa może oczyszczać miliony metrów sześciennych powietrza dziennie, co znacząco przyczynia się do poprawy jakości życia mieszkańców.
Ponad 80% europejczyków mieszkających na terenach zurbanizowanych oddycha powietrzem, które nie spełnia norm ustanowionych przez WHO. Niestety w kwestii zanieczyszczeń powietrza, Polska należy do niechlubnej czołówki. Szacuje się, że każdego roku w Polsce ok. 45 tysięcy osób umiera na skutek zanieczyszczeń powietrza. To niemal 15 razy więcej niż ofiar śmiertelnych wypadków drogowych w Polsce w 2015 roku (2 938).
tags: #programy #wpływające #na #jakość #powietrza #w

