Oczyszczalnia Ścieków Szopienice: Informacje Szczegółowe
- Szczegóły
Oczyszczalnia ścieków Gigablok znajduje się w Katowicach Szopienicach. W zakładzie oczyszczane są ścieki gromadzone ze znacznej części terenów śródmiejskich, Osiedla Tysiąclecia i Paderewskiego, Załęża i z terenu Parku Śląskiego. Obszar objęty działaniem oczyszczalni pokrywa się z obszarem dopływów rzeki Rawy.
Oczyszczalnię Gigablok oddano do użytku w 1983 r. i pracowała do października 2006 r., po czym została rozbudowana jako oczyszczalnia Centrum. W okresie bezdeszczowym w ciągu doby oczyszczalnia może przyjąć 40 tys. m3 ścieków.
Użytecznym produktem ubocznym fermentacyjnego procesu oczyszczania biologicznego jest biogaz zawierający metan. Gaz ten służy jako paliwo dla celów ogrzewania budynków administracyjnych na terenie oczyszczalni oraz zasila układ kogeneracyjny, wytwarzający ciepło i energię elektryczną. Nominalna moc elektryczna generatora prądotwórczego zasilanego biogazem wynosi 280 kW.
Inwestycje w Gospodarkę Ściekową w Katowicach
Budowa przepompowni ścieków w Katowicach przy ul. Hodowców to najważniejsza inwestycja zrealizowana w ostatnim okresie przez Katowickie Wodociągi. Zadanie inwestycyjne pn.: „Przerzut ścieków sanitarnych z dzielnic: Janów, Nikiszowiec, Giszowiec oraz z terenu Huty Metali Nieżelaznych Szopienice do oczyszczalni ścieków Dąbrówka Mała - Centrum w Katowicach” było prowadzone przez Katowickie Wodociągi w latach 2018 - 2022. Obejmowało budowę ok. 1 km sieci kanalizacyjnej, 1,5 km sieci tłocznej oraz tłoczni ścieków.
Przed jego realizacją ścieki z rejonu wskazanych katowickich dzielnic i terenu byłej HMN „Szopienice” trafiały do oczyszczalni ścieków „Radocha II” w Sosnowcu, poprzez przepompownię PJ zlokalizowaną nad rzeką Boliną na terenie Mysłowic. Ze względu na duży napływ ścieków, przepustowość przepompowni PJ nie pozwalała na prawidłowe tłoczenie ścieków do oczyszczalni w Sosnowcu, a co za tym idzie - dochodziło do awaryjnych zrzutów ścieków i zanieczyszczania środowiska.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Ze względu na niedużą odległość zlewni ścieków z Janowa, Nikiszowca i Giszowca oraz terenów HMN „Szopienice” do własnej oczyszczalni ścieków „Dąbrówka Mała - Centrum”, Katowickie Wodociągi S.A. podjęły decyzję o budowie swojego, niezależnego systemu przerzutu ścieków. Jego zadaniem było usprawnienie tłoczenia ścieków i równocześnie uporządkowanie gospodarki ściekowej w północno-wschodniej części miasta Katowice. Realizacja całej inwestycji zakończyła się w lipcu 2022 r. oddaniem do użytku tłoczni ścieków przy ul.
Zadanie inwestycyjne podzielono na trzy etapy; ostatnim z nich była budowa tłoczni ścieków, która rozpoczęła się w grudniu 2020 roku i trwała półtora roku. Realizację powierzono firmie IBG INSTALBUD Sp. z o.o., wyłonionej w procedurze przetargowej. W efekcie przy ul. Hodowców w Katowicach powstała przepompownia wyposażona w zespół dwóch równolegle działających tłoczni ścieków.
W lipcu 2022 roku zakończono realizację budowy tłoczni ścieków przy ul. Hodowców w Katowicach, której inwestorem były Katowickie Wodociągi S.A. System miał za zadanie usprawnić tłoczenie ścieków, jak również uporządkować gospodarkę ściekową w północno-wschodniej części miasta.
Budowę obiektu przepompowni powierzono firmie IBG INSTALBUD Sp. z o.o. z Rzeszowa, wyłonionej w procedurze przetargowej. Proces inwestycyjny trwał od 16.12.2020 r. do 31.07.2022 r. Za przerzut ścieków z przepompowni przy ul. Hodowców odpowiada zespół dwóch równolegle działających tłoczni ścieków Awalift produkcji Strate. Każda z dwóch tłoczni posiada nominalną wydajność 600 m3/godz., co pozwala na osiągnięcie wydajności szczytowej przepompowni na poziomie 1200 m3/godz.
Tłocznia ścieków jest kompletnym, szczelnym urządzeniem, niewymagającym codziennej obsługi, przystosowanym do bezpośredniego włączenia w ciąg technologiczny kanalizacji. W praktyce nie ma potrzeby zachowania strefy ochronnej przy tłoczni ze względu na toksyczne oddziaływanie ścieków, hałas lub podobne czynniki. Ustawienie tłoczni na sucho w komorach eliminuje problem korozyjnego oddziaływania ścieków na ściany studni oraz gwarantuje higieniczne warunki kontroli i konserwacji dla personelu obsługi. W czasie normalnej pracy obiektu szczelność zbiornika tłoczni gwarantuje znikome oddziaływanie na środowisko, zgodne z najsurowszymi wymogami sanitarnymi i ochrony środowiska.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Zastosowane w tłoczniach pomp z wirnikami wielokanałowymi, umożliwia przesył ścieków na odległość do kilkunastu kilometrów i możliwość obsługi do 30 tys. mieszkańców. Zastosowana technologia zmniejsza zużycie pomp oraz wydłuża ich żywotność. W porównaniu do konwencjonalnych pomp zatapialnych zużycie energii zmniejsza się nawet do 30 %. Wszystkie podzespoły robocze wymagające kontroli bądź regulacji zostały rozmieszczone w łatwo dostępnych miejscach na zewnątrz zbiornika tłoczni. Technologia zastosowana w przepompowni przy ul.
Dla Katowickich Wodociągów S.A. ważnym był również aspekt ekonomiczny dla tej inwestycji. Dzięki przekierowaniu ścieków do własnej oczyszczalni, Spółka nie będzie ponosiła kosztów za oczyszczanie ścieków na oczyszczalni w Sosnowcu oraz opłaty za przesył ścieków kolektorem należącym do Przedsiębiorstwa w Mysłowicach. Każda z ww.
Modernizacja Systemu Kanalizacyjnego w Katowicach
Poinformowali o tym przedstawiciele zarządzającej katowicką siecią kanalizacyjną miejskiej spółki Katowicka Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna (KIWK). Wszystkie prace prowadzone są na podstawie umów zawartych jesienią 2010 r. oraz wiosną br. To kontynuacja zakończonego w grudniu 2008 r. pierwszego etapu projektu, w ramach którego za ponad 50 mln euro m.in. zmodernizowano największą miejską oczyszczalnię ścieków Gigablok i sieć kanalizacyjną w centrum miasta. Blisko 40 proc. tej inwestycji sfinansował unijny Fundusz Spójności.
W ramach obecnego, drugiego etapu inwestycji w całych Katowicach zaplanowano m.in. wybudowanie lub przebudowanie ok. 200 km sieci kanalizacji, w tym ok. 60 km kanalizacji deszczowej. Zmodernizowano już dwie istniejące oczyszczalnie ścieków (Panewniki i Podlesie); kilka innych, przestarzałych, przewidziano do likwidacji. Większość prac budowlanych w mieście już zakończono. Zmodernizowane zostały już oczyszczalnie ścieków Panewniki i Podlesie.
W śródmieściu przebudowano kanalizację m.in. wzdłuż ważnych ulic: Granicznej, Moniuszki, Roździeńskiego i przyległych. Prace zakończono też w dzielnicach: Murcki, Panewniki i Bogucice. Dużym zakończonym zadaniem była budowa tzw. układu przerzutu ścieków z dzielnicy Szopienice do oczyszczalni ścieków w Dąbrówce Małej.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Było to potrzebne, aby można było zlikwidować dokuczliwą dla mieszkańców niewielką oczyszczalnię zlokalizowaną wśród bloków mieszkalnych. Ostatnimi pracami uwalniającymi środowisko od ścieków sanitarnych będzie podłączenie zabytkowej dzielnicy Nikiszowiec, a także pobliskich Giszowca i Janowa, do oczyszczalni Radocha w Sosnowcu. Związane z tym roboty przy kanalizacji w terenie jeszcze trwają.
Trwają również prace przy budowie i przebudowie sieci kanalizacyjnej w dzielnicach: Zawodzie, Załęska Hałda oraz na osiedlu Witosa (skąd ścieki trafiają do oczyszczalni Gigablok), a także w dzielnicach Kostuchna, Zarzecze i Podlesie (stąd ścieki spływają do oczyszczalni Podlesie). Całość projektu rozplanowano do 2015 r.
Ponieważ zdecydowana większość Katowic była już wcześniej skanalizowana, obecny projekt objął (prócz modernizacji części oczyszczalni) przede wszystkim przebudowę istniejących fragmentów sieci - tam, gdzie miała ona niewystarczające parametry lub stała się np. niedrożna wskutek szkód górniczych, przez co ścieki sanitarne trafiały do kanalizacji deszczowej i dalej do rzeki Rawy.
Większość prac pod głównymi szlakami komunikacyjnymi zaplanowano metodą bezwykopową. Dotkliwe dla mieszkańców wykopy wykonywane są tam, gdzie to możliwe, punktowo - m.in. w miejscach podpinania do istniejącej infrastruktury nowej kanalizacji. Kosztorysowa wartość całej inwestycji to 637 mln zł, z czego część mogąca dostać dofinansowanie unijne - 376 mln zł. Spółka KIWK dostała według jej przedstawicieli jedną z większych unijnych dotacji w sektorze wodociągów i kanalizacji w Polsce - ponad 220 mln zł z Programu Infrastruktura i Środowisko.
Bomba Ekologiczna w Szopienicach
Bomba ekologiczna w Szopienicach to spuścizna po zlikwidowanym w 2002 r. Wydziale Cynku Huty Metali Nieżelaznych "Szopienice" SA. Według ocen specjalistów w trzech nieuszczelnionych stawach osadowych zostało jeszcze około 154tys. ton szlamów cynkowych pochodzących z procesów technologicznych firmy. Mimo że do połowy 2010 roku teren powinien zostać oczyszczony z toksycznych substancji i zrekultywowany, już dziś wiadomo, że ta data jest nierealna, a proces potrwa kolejnych kilka lat. Tymczasem trwa systematyczne zanieczyszczanie wód gruntowych.
Huta Metali Nieżelaznych "Szopienice" S. A. w 2001 r. została zobowiązana decyzją "naprawczą" Wojewody Śląskiego, a potem decyzją Prezydenta Katowic z 2005 r. do rekultywacji terenów nieczynnego tzw. II Kompleksu Huty. Zakończenie prac rekultywacyjnych, obejmujących: wydobycie szlamów cynkowych ze stawów, przekazanie ich uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwienia oraz zagospodarowanie terenu po zlikwidowanych osadnikach wraz z rekultywacją biologiczną - wyznaczono na połowę 2010 r.
Od 26 września 2008 roku, kiedy Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Huty Metali Nieżelaznych "Szopienice" S.A. podjęło decyzję o rozwiązaniu Spółki i otwarciu jej likwidacji, obowiązki związane z utylizacją odpadów przejął likwidator Adam Smoleń.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach podkreśla jednak, że zawirowania związane z sytuacją Huty nie wpłynęły na wzajemną współpracę. Otrzymują na bieżąco wyniki monitoringu nieczynnego składowiska osadów cynkonośnych, które wskazują na znaczne zanieczyszczenie środowiska, a w szczególności wód podziemnych w rejonie osadników, o czym Inspektorat poinformował prezydenta Katowic w marcu 2008 r.
Biorąc pod uwagę długotrwały proces związany z usuwaniem odpadów z tych osadników, wydaje się konieczne systematyczne usuwanie zanieczyszczonych wód napływających do piezometrów, służących do pomiarów poziomu swobodnego zwierciadła wody w warstwach wodonośnych, i kierowanie ich do unieszkodliwienia w oczyszczalni ścieków. To co prawda jest pewnego rodzaju protezą, która nie załatwia problemu, jednak pozwala na zmniejszenie obciążenia środowiska. Prezydent Katowic, po zapoznaniu się z ekspertyzą, poszerzył decyzję rekultywacyjną o sygnalizowany problem, do czasu ostatecznego oczyszczenia obszaru z zalegających tam odpadów.
Pojawiła się też propozycja ze strony likwidatora Huty, przeniesienia odpadów cynkonośnych, zgromadzonych w trzech osadnikach, do jednego. Według tego projektu miałoby to doprowadzić do ograniczenia powierzchni byłego składowiska z 8,5 ha do 2,5 ha. Ekspertyzy, które zleciła Huta są jednak optymistyczne. Podłoże największego osadnika jest szczelne.
Kluczem do rozbrojenia ekologicznej bomby, zalegającej zaledwie pięć kilometrów od centrum Katowic, jest przeróbka odpadów przez firmy recyclingowe zajmujące się odzyskiwaniem metali. Nieszczęście, jakim była przestarzała technologia pozyskiwania cynku z rudy i powstawanie ogromnych ilości odpadów, o ironio, jest szansą na ich usunięcie.
Zawierają one bowiem nawet 20 proc. metali ciężkich, a więc ich recykling jest opłacalny zważywszy na fakt, że w rudzie służącej do wytopu metalu znajduje się ok. 6 proc. cynku. Począwszy od 2005 r. trwały prace związane z wywiązaniem się z nałożonej decyzji "rekultywacyjnej", co doprowadziło do usunięcia ponad 20 tys. ton szlamów cynkowych. Jednak w osadnikach pozostaje nadal około 150 tys. ton szlamów, na usunięcie których zwyczajnie nie ma pieniędzy.
Likwidator Huty ma nadzieję, że liczby podawane jako szacunkowe stanowią maksymalną granicę ilości odpadów zalegających na terenie "Szopienic". Być może jest ich nawet o jedną trzecią mniej, jednak o tym będzie można się przekonać dopiero po zakończeniu procesu utylizacji.
Likwidator HMN "Szopienice" prowadził wielokrotnie negocjacje dotyczące możliwości odzysku metali lub unieszkodliwienia szkodliwych substancji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska przez komercyjne firmy. Zanteresowane takim przedsięwzięciem zagraniczne podmioty przedstawiały jednak kosztorysy prac przekraczające wielokrotnie możliwości likwidowanego zakładu. Ze wstępnych szacunków wynika, że aby mówić o całkowitym przywróceniu terenów do normalnego użytkowania, potrzebnych jest w perspektywie najbliższej dekady około 30 mln zł.
To warto wiedzieć: Metale ciężkie, takie jak miedź, kadm, ołów, rtęć, cynk, chrom, nikiel, molibden i arsen są naturalnymi składnikami skorupy ziemskiej. Nie ulegają one procesom degradacji czy rozkładu. Niewielkie ilości tych pierwiastków dostają się do naszego organizmu wraz z pożywieniem, wodą lub powietrzem. Niektóre z nich jak miedź, cynk czy selen nazywane są mikroelementami uważanymi za niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. W postaci pierwiastkowej są nieszkodliwe, jednak ich związki i opary mają właściwości kancerogenne.
Ich sole oraz tlenki mogą być przyczyną groźnych chorób układu krążenia, układu nerwowego, nerek, chorób nowotworowych. Wyższe stężenia tych metali mogą być toksyczne i powodować ciężkie zatrucia, a nawet śmierć.
Dane Aglomeracji Katowice
Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące aglomeracji Katowice, w tym liczbę mieszkańców, podłączenia do systemu kanalizacyjnego oraz RLM (Równoważna Liczba Mieszkańców).
| Lp. | Dane | Zlewnia oczyszczalni Gigablok | Zlewnia oczyszczalni Panewniki | Zlewnia oczyszczalni Podlesie | Zlewnia oczyszczalni Dąbrówka Mała | Razem Dąbrówka Mała | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Obecna liczba mieszkańców w aglomeracji (stan na 31.12.2008 r.) | 151 959 | 47 351 | 38 032 | 21 506 | 3 457 | 361 841 |
| 2. | Mieszkańcy, podłączeni do systemu kanalizacyjnego | 75 582 | 45 384 | 28 563 | 2 421 | 2 697 | 245 020 |
| 3. | Liczba mieszkańców planowanych do podłączenia | 76 377 | 1 967 | 9 469 | 19 085 | 760 | 116 821 |
| 4. | RLM dla aglomeracji, w tym: | 186 260 | 68 127 | 52 489 | 27 088 | 3 457 | 471 696 |
| 4.1. | - mieszkańców | 151 959 | 47 351 | 38 032 | 21 506 | 3 457 | 361 841 |
| 4.2. | - turystów | 6 667 | 2 261 | 132 | 50 | 0 | 9 110 |
Obecne skanalizowanie obszaru Aglomeracji pozwala na skierowanie na funkcjonujce oczyszczalnie 92% powstajcych [cieków, z czego 4% stanowi [cieki przemysBowe. Budowa systemu kanalizacji w gBównej mierze wyeliminuje aktualnie wystpujce nieprawidBowo[ci w gospodarowaniu [ciekami sanitarnymi i przemysBowymi, które poprzez niesprawn kanalizacj ogólnospBawn i sanitarn oraz nieszczelne zbiorniki przydomowe ( szamba ) s odprowadzane bezpo[rednio do [rodowiska gruntowo wodnego stanowic zródBo ska|enia i degradacji [rodowiska.
W wyniku realizacji zaBo|onego zakresu inwestycyjnego przewidujcego kompleksowe rozwizanie gospodarki [ciekowej, Aglomeracja Katowice zostanie wyposa|ona w zbiorczy system kanalizacyjny zakoDczony oczyszczalniami [cieków w celu speBnienia podstawowych warunków równego dostpu do zbiorczego systemu kanalizacji sanitarnej przyczyniajcych si do rozwoju spoBeczno gospodarczego caBego obszaru aglomeracji.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #szopienice #informacje
