Awaria Oczyszczalni "Czajka": Przyczyny i Konsekwencje
- Szczegóły
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) poinformowało, że zakończyły się trwające ponad rok badania przyczyn awarii kolektorów ściekowych pod Wisłą z sierpnia 2020 roku.
Przyczyny Awarii Kolektora "Czajka"
Przyczyną awarii kolektorów przesyłających ścieki pod Wisłą do oczyszczalni "Czajka" z sierpnia 2020 roku były błędy w projekcie zleconym w 2006 roku. Jak wskazała spółka, w ocenie ekspertów błędem było założenie stuprocentowej szczelności rurociągów. Ekspertyza Politechniki Krakowskiej jako przyczynę awarii wskazuje błąd w pierwotnym projekcie budowy układu przesyłowego polegający na braku zaprojektowania odpowiedniego drenażu.
MPWiK wyjaśniło, że drenaż pozwoliłby na odprowadzanie nadmiaru wody i ścieków z przestrzeni otaczającej rurociągi, co uniemożliwiłoby osiągnięcie niebezpiecznego dla instalacji ciśnienia zewnętrznego generowanego ciśnieniem z rurociągu syfonu. "Wskutek braku takiego drenażu wyciek ścieków z rurociągu wytworzył krytyczny poziom ciśnienia na zewnątrz nitki B. Doprowadziło to do jej lokalnego zniszczenia. Gwałtowny wyciek ścieków wyniósł płytę dociążającą i dokonał wielu zniszczeń, a także uszkodził nitkę A" - podkreślono.
Spółka podkreśliła, że "żadna dokumentacja, którą MPWiK dysponował przed sierpniem 2020 roku ani opinie sporządzone po pierwszej awarii, w tym przez biegłych powołanych przez Najwyższą Izbę Kontroli, nie wskazywały na wadliwość systemu drenażu".
Charakter Awarii w 2019 i 2020
"Awaria z sierpnia 2020 r. miała odmienny charakter od wcześniejszej awarii w 2019 r., kiedy uszkodzeniu uległ niefabryczny łącznik między rurociągiem stalowym a rurociągiem z GRP znajdujący się na początku tunelu. Do drugiej awarii doszło natomiast kilkaset metrów dalej - na odcinku, który nie był dotknięty skutkami pierwszej" - wskazano. Naprawa w 2019 r. wyeliminowała te czynniki, które ujawniły się w trakcie pierwszej awarii. Ekspertyza Politechniki Krakowskiej potwierdziła konieczność całkowitego demontażu rurociągów znajdujących się w tunelu.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia Czajka: Awarie
Reakcja na Awarię i Budowa Alternatywnego Układu Przesyłowego
Po awarii w 2020 r. MPWiK, na podstawie decyzji nakazowej PINB, przystąpiło do prac naprawczych i budowy alternatywnego układu przesyłowego. Pierwsza nitka tego układu zaczęła działać jeszcze w grudniu 2020 r., druga została oddana do użytku w czerwcu 2021 r.
MPWiK przypomniało, że decyzja o rozbudowie oczyszczalni ścieków "Czajka" oraz budowie układu przesyłającego ścieki z lewobrzeżnej części Warszawy do OŚ "Czajka", tym samym rezygnacji z budowy oczyszczalni ścieków po lewej stronie Wisły - podjęta została Uchwałami Rady m.st. Warszawy odpowiednio w roku 1999 i roku 2005.
Układ zaczął działać w 2013 roku i uległ dwóm awariom - w 2019 i 2020 roku. W 2019 w wyniku decyzji premiera Mateusza Morawieckiego z pomocą przyszło wojsko. Zbudowało most pontonowy, na którym ułożono zapasowe kolektory. Rok później równie saperzy zbudowali most pontonowy dla alternatywnego układu przesyłowego.
Zawiadomienie do Prokuratury
W związku z wnioskami ekspertyzy - określającymi jako przyczyny awarii błędy projektowe zawarte w pierwotnym projekcie budowy układu przesyłowego - Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji jest zobowiązane do złożenia zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Jak dodał później rzecznik MPWiK Marek Smółka, zawiadomienie do prokuratury zostało złożone. "W treści zawiadomienia poinformowano o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na sporządzeniu projektu zawierającego wadliwe rozwiązania, które doprowadziły do awarii układu przesyłowego na odcinku pod Wisłą w dniu 29.08.2020 roku" - poinformował Smółka.
Reakcje i Kontrowersje
Po ujawnieniu przyczyn awarii pojawiły się również głosy krytyczne. Jeden z komentatorów zauważył, że "jeżeli nastąpił błąd przy projektowaniu, to powinien zostać wychwycony i skorygowany w fazie wykonawczej". Przypomniał, że "służby MPWiK nadzorowały i odbierały tę inwestycję".
Przeczytaj także: "Czajka": Chronologia awarii i reakcje
Podkreślił także, że "jeżeli doszło do awarii, bo rurociąg był wadliwie zaprojektowany lub źle wykonany, albo jedno i drugie, to znaczy, że słuszne były jego wcześniejsze zastrzeżenia kierowane publicznie także do prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego w 2019 roku".
Wnioski NIK
W ocenie biegłych powołanych przez NIK zmiany wykonawcze względem projektu budowlanego układu przesyłowego ścieków do Oczyszczalni Ścieków Komunalnych „Czajka” (OŚK Czajka) stworzyły warunki, które najprawdopodobniej doprowadziły do pierwszej awarii o znacznym zasięgu. Również podczas projektowania i uzyskiwania wymaganych pozwoleń nie wyeliminowano rozwiązań projektowych zwiększających ryzyko wystąpienia awarii.
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Warszawie (MPWiK) nie uniknęło błędów w procesie projektowania, budowy i eksploatacji podziemnych kolektorów transportujących ścieki z części lewobrzeżnej Warszawy do OŚK Czajka. Z kolei Prezydent m.st. Warszawy nie wykorzystał wszystkich środków nadzoru nad podległym miastu przedsiębiorstwem i możliwości jego kontroli.
W latach 2019-2020 wystąpiły dwie duże awarie ww. kolektorów, w wyniku których kilka milionów metrów sześciennych ścieków trafiło bezpośrednio do Wisły.
Przeczytaj także: Warszawskie awarie oczyszczalni
tags: #oczyszczalnia #Czajka #awaria #rurociągu
