Najmniej Wilgotne Miejsce na Świecie: Pustynia Atakama
- Szczegóły
Pustynia Atakama, położona w Chile, jest uznawana za najmniej wilgotne miejsce na świecie. Jej ekstremalna suchość i minimalne opady sprawiają, że jest to obszar unikatowy na skalę globalną. Atakama jawi się dzięki temu jako miejsce kontrastów: zazwyczaj surowe i milczące, ale potrafiące od czasu do czasu wybuchnąć feerią życia.
Ekstremalna Suchość Atakamy
Dla podkreślenia: wiele miejsc na Atakamie notuje mniej niż 2 mm deszczu rocznie, co czyni ją bardziej suchą niż Sahara czy australijski Interior. Nawet okazjonalne ulewy występujące raz na kilka czy kilkanaście lat nie zmieniają tej statystyki, bo długoterminowo dominują lata bezdeszczowe. Przykładowo, gdy w marcu 2015 r. nad Atakamą przeszła wyjątkowa burza, w ciągu jednego dnia spadło miejscami ~50 mm deszczu, powodując powodzie. Jednak w miasteczku Quillagua była to pierwsza ulewa od 23 lat - poprzednie ponad dwie dekady upłynęły tam kompletnie bez deszczu!
Mimo więc, że czasem na pustyni Atakama zdarzy się deszcz, to jest on skrajnie rzadki, a wieloletnia przeciętna pozostaje prawie zerowa. Nawet gdy dojdzie do opadów, woda szybko wsiąka w wysuszoną ziemię lub odparowuje. Gleby i powietrze Atakamy są niezwykle suche - do tego stopnia, że naukowcy porównują je do warunków panujących na Marsie. W rejonie Maria Elena South (MES) na pustyni stwierdzono średnią wilgotność powietrza tylko ~17%, a wilgotność gleby (na głębokości 1 m) zaledwie 14%.
Rekordy Suchości
- Wspomniana miejscowość Quillagua (Antofagasta) legitymuje się średnią roczną sumą opadów ~0,5 mm i została wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa jako najsuchsze zasiedlone miejsce. W latach 1964-2001 zanotowano tam średnio tylko 0,5 mm deszczu rocznie.
- Historycznie rekord długości bezdeszczowego okresu również należy do Atakamy. W mieście Arica (północna część pustyni) nie spadł żaden deszcz przez ponad 14 lat z rzędu na początku XX wieku. Jak wspomniano wyżej, Quillagua nie widziała deszczu przez 23 lata aż do incydentu w 2015 r.
- Region Maria Elena South (MES) na Atakamie został zidentyfikowany (2015) jako miejsce o najniższej wilgotności względnej na świecie - średnia wilgotność powietrza ~17%, a wilgotność gleby 14%. Suchość powietrza jest tam tak duża, że dorównuje pomiarom z suchych dolin na Marsie. Dla porównania, w typowych pustyniach Afryki czy Australii wilgotność powietrza rzadko spada poniżej 20-30% nawet w dzień.
- Choć skrajnie rzadkie, intensywne opady jeśli już wystąpią, mogą bić lokalne rekordy i powodować gwałtowne zjawiska. Wspomniana ulewa z marca 2015 przyniosła miejscami 50 mm deszczu w 24 godziny, co stanowiło około 14-krotność rocznej normy opadów dla okolic Antofagasty. Były to najsilniejsze opady w regionie od niemal stulecia. Skutkiem były powodzie i spływy błotne w dolinach - m.in. miasta Chañaral i Copiapó zostały zalane przez wezbrane wody i błoto. Innym przykładem nietypowego zjawiska była potężna śnieżyca w lipcu 2011 r., gdy front polarnego powietrza przyniósł nawet 80 cm śniegu w niektórych częściach pustyni.
Atakama jako Atrakcja Turystyczna
Miano „najsuchszej pustyni świata” czyni z Atakamy magnes dla turystów spragnionych niezwykłych wrażeń.
- Tak surowy i jałowy krajobraz, przy niemal całkowitym braku deszczu, daje odwiedzającym wrażenie przebywania na innej planecie. Można akcentować, że NASA testuje tu łaziki marsjańskie, a naukowcy porównują Atakamę do Marsa właśnie przez ekstremalną suchość.
- Statystyki pokazują, że na Atakamie przez większość roku niemal nie występują opady i chmury. To oznacza prawie pewną pogodę dla turystów. Planowanie wycieczek jest łatwe - „deszczowy dzień” praktycznie się nie zdarza. Można to wykorzystać w sloganach typu: „Atakama - miejsce, gdzie urlopu nie zepsuje deszcz”.
- Jeśli turyści odwiedzają Atakamę latem, warto wspomnieć o Zimie Altiplano nie tylko jako ciekawostce, ale i atrakcji. Popołudniowe burze nad andyjskim horyzontem mogą stanowić niesamowite widowisko - ciemne chmury i błyskawice kontrastujące z żółtym piaskiem pustyni. W rejonie San Pedro de Atacama zdarza się zobaczyć tęczę nad wydmami albo błyskawice nad wulkanami podczas tych rzadkich załamań pogody. To zjawiska fotogeniczne i egzotyczne, które można podkreślać w materiałach promocyjnych (np. zdjęcia „burzy na pustyni” zachwycą wielu podróżników). Oczywiście należy przestrzec turystów, że intensywne opady w górach mogą powodować krótkotrwałe podtopienia dróg i wzrost poziomu rzek, więc w sezonie letnim warto śledzić komunikaty pogodowe.
- Najbardziej niezwykłym efektem rzadkich opadów na Atakamie jest zjawisko “desierto florido” - kwitnącej pustyni. Raz na kilka lat, gdy spadnie nieco więcej deszczu, uśpione w piasku nasiona gwałtownie kiełkują, pokrywając pustynię dywanem barwnych kwiatów. Duże połacie Atakamy pokrywają się wtedy fioletowymi i białymi kwiatami po nietypowych opadach. Zwykle ma to miejsce na wiosnę (wrzesień-listopad), ale zdarzyło się nawet w środku zimy (lipiec 2024), gdy pojawiły się przedwczesne deszcze. Turyści mają wówczas niepowtarzalną okazję zobaczyć, jak najsurowsza pustynia świata ożywa feerią barw. Biura podróży i przewodnicy chętnie organizują specjalne wycieczki na „kwitnącą pustynię”, bo widok jest naprawdę bajkowy i kontrastowy względem zwykłego oblicza Atakamy.
- Czyste, suche powietrze i prawie brak zachmurzenia sprawiają, że Atakama oferuje jedne z najlepszych na świecie warunków do obserwacji nieba. Nieprzypadkowo znajdują się tu największe obserwatoria astronomiczne (np. ALMA na wysokości 5000 m i Paranal). Dla turystów oznacza to niezapomniane nocne pokazy gwiazd. Promując region, warto podkreślać, że praktycznie każda noc jest pogodna, a gwiazdy świecą jaśniej niż gdziekolwiek indziej - Droga Mleczna na Atakamie zapiera dech w piersiach. Wiele agencji w San Pedro oferuje toury astronomiczne - z teleskopami, fachowym przewodnikiem i nauką rozpoznawania konstelacji. Dzięki minimalnej wilgotności powietrza obraz nieba jest wyjątkowo wyraźny.
- Ekstremalny klimat ukształtował na Atakamie osobliwe krajobrazy, które same w sobie są atrakcją. Solniska, gejzery El Tatio, laguny z flamingami, skalne doliny (Valle de la Luna) - to wszystko istnieje dzięki brakowi opadów (solnisko) lub dzięki wodom z Andów (oazy i laguny). Wysoko, w Andach Zima Altiplano zasila źródła wody, które tworzą malownicze oazy (jak San Pedro) i laguny w pustyni (np. Laguna Chaxa pełna flamingów). Z kolei obszary, gdzie deszcz nie pada nigdy, to martwe morza żwiru i piasku, idealne do doświadczania absolutnej ciszy i pustki. Taka różnorodność - od wydm i kanionów po ośnieżone wulkany na horyzoncie - wynika właśnie z kontrastu między suchą pustynią a wilgotniejszym Altiplano. Opowiadanie o Zimie Altiplano pozwala zrozumieć turystom, skąd na pustyni wzięła się woda (i życie) w niektórych miejscach, a czemu inne pozostają jałowe.
Podsumowując, klimat Atakamy to atut turystyczny sam w sobie. Można go zaprezentować dwutorowo: z jednej strony ekstremalna suchość (co fascynuje i gwarantuje piękną pogodę oraz czyste niebo), a z drugiej - magiczne wyjątki w postaci rzadkich deszczy i ich spektakularnych efektów (burze, kwiaty na pustyni). Taka prezentacja zaciekawi podróżników poszukujących niezwykłych doznań. Atakama jawi się dzięki temu jako miejsce kontrastów: zazwyczaj surowe i milczące, ale potrafiące od czasu do czasu wybuchnąć feerią życia.
Przeczytaj także: Najmniejsza wilgotność drzew – kiedy to następuje?
Dla branży turystycznej to doskonała okazja, by hasłem „Tam, gdzie deszcz jest cudem” zaprosić do odwiedzin pustynię, która nawet z odrobiny deszczu potrafi uczynić spektakl natury. Wszystko to czyni Atakamę destynacją absolutnie unikatową na skalę światową.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
tags: #najmniejsza #wilgotność #na #świecie #miejsce
