Jakość Powietrza w Zielonce: Normy i Monitoring
- Szczegóły
Zielonka to polska wieś położona w województwie kujawsko-pomorskim, w Borach Tucholskich, nieopodal Tucholi. Co ciekawe nazwa tej wsi pochodzi od ziela, które w tych terenach rośnie w dużej ilości. To malowniczo położona miejscowość, która zaskakuje pięknymi krajobrazami.
Historia i Rozwój Zielonki
Wieś powstała na przełomie XVII i XVIII wieku, jednak już w 1713 roku wieś była całkowicie opuszczona. 31 lat później we wsi mieszkało czterech gospodarzy. W ten sposób rozwijała się przez kolejne lata aż do XIX wieku, kiedy stała się wsią czynszową. Najlepiej rozwijała się w niej hodowla owiec oraz trzody chlewnej. W XIX wieku we wsi mieszkało ponad sto osób. W pobliżu Zielonki znajdowała się wieś Wilcze Gardło, która dziś jest częścią wsi. Już pod koniec XIX wieku miasto się rozwinęło i w XX wiek wchodziło z ponad sześćset osobami. Wieś w tym czasie posiadała sądy, urząd okręgowy czy szkołę. 20 stycznia 1920 roku weszła w skład Rzeczypospolitej. W latach międzywojennych z miejscowości wyjechało wielu Niemców, a w zamian za nich docierali Polacy. Okres powojenny to w ogóle okres rozkwitu tych terenów. Ludność wzrasta, a szczególny rozwój przypada na wiek XXI, który związany jest z procesem suburbanizacji okolic Bydgoszczy. W XXI wieku do 2015 roku ludność wsi Zielonka powiększyła się niemalże dwukrotnie. Nic więc dziwnego, że warto zastanowić się nad smogiem w Zielonce. W miejscowości nie znajdziesz zabytków ani ciekawych miejsc z przeszłości, jest to typowa polska wieś, ale wokół rozciągają się niezwykłe tereny rekreacyjne, z których warto skorzystać.
Monitoring Jakości Powietrza w Zielonce
W Zielonce istnieje stacja monitorowania jakości powietrza, która ma za zadanie badać nie tylko stężenie ozonu w powietrzu czy tlenku węgla i dwutlenku siarki, ale także najbardziej niebezpieczne pyły zawieszone PM10. Jak pokazują dane, Zielonka to najmniej zanieczyszczona stacja w województwie. Liczba alarmujących przekroczeń za zeszły rok wyniosła 11 przy dopuszczalnej liczbie 35 alarmów.
Normy Zanieczyszczeń i Wyniki Pomiarów
Średnia zawartość pyłów PM10 w powietrzu w Zielonce wynosi niecałe 20 ng/m3 dla całego minionego roku w ujęciu dobowym. Normy unijne w tym zakresie określają wartość dopuszczalną do 40 ng/m3, co sprawia, że Zielonka może uchodzić za najbardziej czystą wieś w województwie kujawsko-pomorskim. Z kolei średnia benzo(a)pirenu to 1,0 ng/m3, co sprawia, że już dziś realizuje ona normę unijną na przyszłe lata. Stan powietrza w Zielonce jest stale monitorowany, by wskazać ogólną tendencję wojewódzką.
Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Poziom smogu w Zielonce (1.03.2026):
- Skażenie PM2.5: 56% normy (14 µg/m³). Zanieczyszczenie maleje.
- Skażenie PM10: 67% normy (27 µg/m³). Zanieczyszczenie maleje.
W ostatnim tygodniu średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń wyglądały następująco:
| Data | PM2.5 (µg/m³) | PM10 (µg/m³) |
|---|---|---|
| 1.03.2026 | 15 | 30 |
| 28.02.2026 | 14 | 23 |
| 27.02.2026 | 12 | 21 |
| 26.02.2026 | 6 | 12 |
| 25.02.2026 | 4 | 9 |
| 24.02.2026 | 5 | 11 |
| 23.02.2026 | 10 | 21 |
| 22.02.2026 | 14 | 30 |
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
- Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
- Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.
PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Uchwała Antysmogowa
W czerwcu 2019 roku urząd wojewódzki przyjął tzw. uchwałę antysmogową. Ma ona na celu restrykcyjne działania w celu ochrony jakości powietrza w województwie. Aby wpłynąć na smog w Zielonce oraz w całym województwie, ustawa antysmogowa wprowadza między innymi zakaz palenia węglem brunatnym oraz mułami węglowymi i miałem węglowym od września 2019 roku.
Program Czyste Powietrze
W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu. To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:
- wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
- mikroinstalację fotowoltaiczną,
- wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
- montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
- docieplenie domu,
- instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Co trzeba zrobić, aby otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
- Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
- Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
- Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
- Podpisz umowę o dofinansowanie
- Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
- Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
- Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.
Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.
Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.
Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.
Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.
Polskie miasta co roku na działania związane z ochroną środowiska wydają coraz więcej pieniędzy. 12 metropolii przeznacza na ten cel ponad 2,5 mld zł.
Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji.
Niechlubny rekord SMOGU w Polsce należy do Rybnika.
tags: #jakość #powietrza #Zielonka #normy
