Jakość Powietrza w Wieliszewie i Okolicach: Aktualne Normy i Działania
- Szczegóły
Mroźna pogoda, bezwietrzne warunki i wzmożone ogrzewanie budynków sprawiają, że jakość powietrza gwałtownie się pogorszyła. Problem dotyczy nie tylko Legionowa i powiatu legionowskiego, ale także całego regionu.
Monitoring Jakości Powietrza
Powiat Legionowski zakupił i przekazał wszystkim gminom czujniki jakości powietrza. W sumie zainstalowano dwadzieścia pięć urządzeń, a każde z nich kosztuje blisko 2 tys. zł. W poprzednim numerze „Kuriera” informowaliśmy, że jako pierwsza czujniki otrzymała gmina Jabłonna.
Czujniki są w pełni zintegrowane z systemem Airly. Poprzez sensory Airly możliwe jest zbieranie, przetwarzanie i interpretowanie danych w czasie rzeczywistym. W oparciu o te dane, na mapie online, oznaczane są m.in. informacje o jakości powietrza. System informuje na bieżąco o poziomie zanieczyszczenia powietrza oraz o tym, kiedy można bezpiecznie przebywać na zewnątrz.
Dane z czujników jakości powietrza są bardzo niepokojące. We wtorek, 6 stycznia, po godzinie 21:00 czujnik Airly przy ulicy Królowej Jadwigi w Legionowie wskazywał bardzo złą jakość powietrza. Stężenie pyłu PM10 było ponad trzykrotnie wyższe od dopuszczalnej normy dobowej określonej w obowiązujących przepisach, a poziom bardziej szkodliwego pyłu PM2.5 przekraczał tę normę ponad pięciokrotnie.
Równie złe wskazania notował czujnik Airly przy ulicy Zegrzyńskiej. Także tam stężenie PM10 było około trzykrotnie wyższe od dopuszczalnego poziomu dobowego, a PM2.5 blisko pięciokrotnie przekraczał obowiązującą normę.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Przyczyny Złego Stanu Powietrza
Za zły stan powietrza głównie odpowiada tzw. „niska emisja", czyli emisja pyłów PM 2,5 i PM 10 i szkodliwych gazów na wysokości do 40 m. Zanieczyszczenia te pochodzą z domowych pieców grzewczych oraz ze spalin emitowanych przez samochody. Gospodarstwa domowe ogrzewane są starymi piecami, które nie spełniają norm emisyjnych, często pali się w nich materiały do tego nieprzystosowane (śmieci, odpady) lub bardzo słabej jakości węgiel.
Eksperci zwracają uwagę, że do pogorszenia jakości powietrza przyczynia się połączenie niskich temperatur, braku wiatru oraz intensywnego ogrzewania domów, zwłaszcza piecami opalanymi paliwami stałymi. W takich warunkach zanieczyszczenia nie rozpraszają się i przez wiele godzin utrzymują się przy ziemi.
Zalecenia dla Mieszkańców
Przy bardzo złej jakości powietrza zaleca się ograniczenie przebywania na zewnątrz, szczególnie dzieciom, seniorom i osobom z chorobami układu oddechowego.
Strefa Czystego Transportu w Warszawie
Od 1 lipca 2024 r. w stolicy działa Strefa Czystego Transportu (SCT). Nowe przepisy mają poprawić jakość powietrza i zdrowia mieszkańców poprzez ograniczenie wjazdu pojazdów o wysokiej emisji spalin. Polski Alarm Smogowy rozpoczyna kampanię promującą Strefę, w której uczestniczą aktorzy Julia Kamińska i Mateusz Janicki.
Zgodnie z uchwałą Rady Miasta, SCT obejmie centralne dzielnice Warszawy: Śródmieście oraz część Pragi i Woli. Aż do 2028 roku nowe przepisy nie będą dotyczyć osób zameldowanych i płacących podatki w Warszawie. Wprowadzone regulacje dotyczyć będą w pierwszym etapie stosunkowo niewielkiej liczby pojazdów - Urząd Miasta szacuje, że tylko około 3% pojazdów w Warszawie nie spełnia obecnych wymogów SCT. Zakaz wjazdu do Strefy obejmuje samochody benzynowe starsze niż z 27 lat oraz diesle starsze niż 19 lat.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Wymogi SCT będą zaostrzane co dwa lata dopuszczając do wjazdu pojazdy z coraz wyższymi normami emisji.
- dobrze, że strefa powstała - komentuje Piotr Siergiej, rzecznik PAS - chociaż szkoda, że mamy aż tyle wyjątków i wyłączeń z ogłoszonych właśnie ograniczeń. Mamy teraz czas na dostosowanie się do wymogów SCT, ponieważ będą one systematycznie zaostrzane. Kolejna zmiana już za dwa lata.
Strefa Czystego Transportu przyniesie liczne korzyści zdrowotne dla mieszkańców Warszawy. Pierwszym efektem wprowadzenia SCT będzie znaczny spadek emisji szkodliwych substancji - tlenków azotu o 11% i pyłów zawieszonych o 20%. Za cztery lata poziomy tych szkodliwych substancji obniżą się o ponad 50%. Oczekuje się, że spadek poziomu zanieczyszczeń powietrza, w tym pyłów PM10 i PM2,5 oraz tlenków azotu (NOx), zmniejszy liczbę przypadków chorób układu oddechowego i krążenia, a także alergii i astmy.
Program Czyste Powietrze i Koszty Ogrzewania
Polski Alarm Smogowy sprawdził gdzie w 2023 roku składano najwięcej wniosków do Programu Czyste Powietrze. Liderem wśród regionów okazało się Mazowsze - to tam liczba wniosków na wymianę starego kotła i termomodernizację budynku była najwyższa. Co więcej, w pierwszej trzydziestce najbardziej aktywnych gmin w Polsce (według liczby wniosków w porównaniu do liczby budynków jednorodzinnych) aż dwanaście pochodzi właśnie z tego województwa. Na pierwszym miejscu uplasowała się mazowiecka gmina Radzanów, gdzie zeszłym roku w aż jednej ósmej domów jednorodzinnych złożono wniosek o dotację na wymianę „kopciucha” lub termomodernizację.
Na Mazowszu złożono ponad 27 tys. wniosków na wymianę starego ogrzewania i termomodernizację budynku. Na drugim miejscu uplasowało się województwo śląskie (ok. 25 tys. wniosków), a podium zamyka Małopolska (ok. 23 tys.).
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Od stycznia 2028 roku w sześciu powiatach wokół Warszawy wchodzi w życie zakaz spalania węgla w gospodarstwach domowych, dlatego ważne jest utrzymanie wysokiego tempa wymiany kotłów.
Nowe ceny prądu i gazu oznaczają zmianę kosztów ogrzewania domów. Polski Alarm Smogowy sprawdził, ile zapłacimy za ciepło uwzględniając najnowsze ceny nośników energii. Jeśli ogrzewamy dom pompą ciepła zapłacimy o 10% mniej, natomiast koszt ogrzewania gazowego wzrósł o około 20%. Porównanie kosztów pokazuje, że poza olejem opałowym najdroższym sposobem ogrzewania jest obecnie gaz ziemny, drogo wypadają „kopciuchy” na węgiel i drewno, najtańsze jest natomiast ogrzewanie pompami ciepła.
Dla typowego domu w dobrym standardzie ocieplenia roczny koszt ogrzewania gazowego to 6924 zł. Ten sam dom słabo ocieplony to już koszt prawie dwukrotnie wyższy - 12 645 zł! Dla standardu ociepleniowego domów WT 2021 koszt roczny gazu to 5335 zł. Ocieplenie domu ogrzewanego węglem w kotle ekoprojekt do standardu WT 2021 to spadek kosztów ogrzewania z 7979 zł do 3068 zł. Widać, że ocieplenie domu jest inwestycją, która pozwoli zaoszczędzić rocznie ok. 5500 zł w przypadku gazu i ok. 3900 zł w przypadku węgla (kocioł ekoprojekt).
Koszty ogrzewania uwzględniają najnowsze taryfy energii elektrycznej oraz ceny gazu, które ogłoszono od lipca 2024. Ceny węgla, pelletu i drewna kawałkowego pochodzą z raportu Instytutu Badań Rynku i Opinii Publicznej z 9-11 lipca 2024. W raporcie uwzględniono ceny z 32 składów węgla we wszystkich województwach.
Normy Jakości Węgla
Czy znowu interes branży górniczej przeważy nad zdrowiem i życiem milionów Polaków - pytają eksperci i NGO, komentując próbę wycofania się rządu z koniecznych norm jakości węgla. Organizacje pozarządowe zajmujące się poprawą jakości powietrza wystosowały apel do Premiera Donalda Tuska i minister Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski o przyjęcie odpowiednich norm jakości węgla i wycofanie ze sprzedaży do gospodarstw domowych zanieczyszczonego węgla.
W kwietniu 2024 Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło do konsultacji nowe rozporządzenie jakości węgla. Organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną powietrza z zadowoleniem przyjęły pierwotną propozycję, ponieważ MKiŚ zaproponowało realne wycofanie ze sprzedaży zanieczyszczonego węgla.
- Poprzedni rząd przyjął normy jakości węgla, które nie zapewniają ochrony zdrowia i życia obywateli. Dopuszczono do sprzedaży węgiel o wysokiej zawartości siarki, popiołu i wilgoci, co sprawia, że nawet jeśli spalamy go w nowoczesnych kotłach to emisja zanieczyszczeń jest wciąż znacząca. - komentuje Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego - Wprawdzie w projekcie nowych norm dokonano zmian, które uznaliśmy za pożądane, ale już widzimy, że rząd się z tych zmian wycofuje. Okazuje się, że rządy się zmieniają, ale interes branży górniczej wciąż przeważa nad interesem milionów Polaków oddychających najgorszym powietrzem w Unii Europejskiej.
Innowacyjne Metody Badania Powietrza
Jedną z wielu firm uruchomionych za sprawą dofinansowania jest „Smog-Labo”. Przy użyciu drona i specjalistycznych czujników bada jakość powietrza. Jej właścicielem jest Jerzy Mitjans Szałapski, który ze środków LGD ZZ otrzymał 50 tys. zł. Dotacja została mu przyznana na realizację projektu - „Podjęcie działalności gospodarczej oraz zakup innowacyjnego latającego sprzętu do badania jakości powietrza pod względem określonych wskaźników monitorujących skład, stężenie i zanieczyszczenia”.
Dzięki dofinansowaniu zakupiony został dron, który kosztował około 9 tys. zł, natomiast pozostała kwota dotacji (około 40 tys. zł)wykorzystana została na zakup laboratorium z sensorami chemicznymi, łącznie z oprogramowaniem. Laboratorium waży niewiele - około 380 gram. W zależności od zestawu zamontowanych czujników, bada różne parametry powietrza: temperaturę, wilgotność, pozycję oraz ilość drobnych zawiesin różnych pyłów, powstających w trakcie spalania - tzw. pyłów zawieszonych PM10, PM2,5 i PM1. Zamontowane sensory pozwalają również na określenie zawartości takich związków chemicznych, jak: CO, SO2, NO, NO2, O2, O3, H2S, HCHO, CH4, LZO.
tags: #jakość #powietrza #Wieliszew #normy
