Jakość Powietrza w Krakowie: Aktualny Stan i Wpływ na Zdrowie

Zanieczyszczenie powietrza doskwiera nam cały rok. Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami. Sprawdź, czy zdrowe będzie przebywanie na zewnątrz. Zobacz, jak w ostatnich dniach zmieniał się stan powietrza. Ból głowy to częsty objaw zbyt długiego wdychania zanieczyszczonego powietrza.

Jakość powietrza w Krakowie - aktualne dane

Pomiary jakości powietrza, które dadzą nam odpowiedź, czy w Krakowie jest smog, sprawdzono dzisiaj, 28.02.2026 o godz. 22:54.Sprawdź, jaka była wtedy uśredniona jakość powietrza w Krakowie:

  • skażenie PM2.5: 88% normy (22 µg/m³). Zanieczyszczenie nie zmieniło się.
  • skażenie PM10: 102% normy (41 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.

Ostatni raz sprawdzano jakość powietrza w woj. małopolskim dzisiaj (28.02.2026) o godz. 22:57. Wtedy uśrednione stany powietrza dla w woj. małopolskim wynosiły:

  • skażenie PM2.5: 96% normy (24 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.
  • skażenie PM10: 105% normy (42 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.

A jak to wygląda w poszczególnych miastach? Oto stan powietrza w niektórych z nich:

  • Krynica-Zdrój: PM2.5: 32% normy. PM10: 50% normy.
  • Kraków: PM2.5: 84% normy. PM10: 100% normy.
  • Skawina: PM2.5: 124% normy. PM10: 145% normy.
  • Bochnia: PM2.5: 148% normy. PM10: 112% normy.

Nieznacznie przekroczone normy zanieczyszczeń nie zmieniają faktu, że powietrze jest nadal dobre. 🤨 Małe dzieci i starsze osoby mogą jeszcze spędzić trochę czasu na dworze.

Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza

Jakość powietrza w Krakowie - dane z ostatnich dni

W ostatnim tygodniu średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń wyglądały następująco:

  • 28.02.2026:
    • PM2.5: 17 µg/m³
    • PM10: 30 µg/m³
  • 27.02.2026:
    • PM2.5: 16 µg/m³
    • PM10: 32 µg/m³
  • 26.02.2026:
    • PM2.5: 15 µg/m³
    • PM10: 30 µg/m³
  • 25.02.2026:
    • PM2.5: 9 µg/m³
    • PM10: 17 µg/m³
  • 24.02.2026:
    • PM2.5: 5 µg/m³
    • PM10: 8 µg/m³
  • 23.02.2026:
    • PM2.5: 6 µg/m³
    • PM10: 10 µg/m³
  • 22.02.2026:
    • PM2.5: 7 µg/m³
    • PM10: 12 µg/m³
  • 21.02.2026:
    • PM2.5: 16 µg/m³
    • PM10: 31 µg/m³

Normy zanieczyszczeń powietrza

Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:

  • Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
  • Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.

Czym są PM2.5 i PM10?

PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.

PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.

Walka ze smogiem i program Czyste Powietrze

W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.

Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku

Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.

Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu. To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:

  • wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
  • mikroinstalację fotowoltaiczną,
  • wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
  • montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
  • docieplenie domu,
  • instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Co trzeba zrobić, aby otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?

  1. Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
  2. Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
  3. Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
  4. Podpisz umowę o dofinansowanie
  5. Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
  6. Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
  7. Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.

W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.

Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.

Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica

Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.

Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.

Poprawa jakości powietrza w Krakowie na przestrzeni lat

Kraków przestał być polską stolicą smogu. Wprowadzenie zakazu spalania węgla i drewna oraz likwidacja około 30 tys. kopcących palenisk doprowadziły do bezprecedensowej poprawy jakości powietrza. Od 2012 do 2023 r. liczba dni smogowych, czyli takich, w których przekraczane są poziomy dopuszczalne pyłu PM10 zmniejszyła się o około 100 dni. Na wszystkich stacjach monitoringu zostały też spełnione normy roczne dla tego zanieczyszczenia.

Dzięki wejściu w życie w 2019 r. uchwały antysmogowej, która zakazuje spalania węgla i drewna w domowych urządzeniach, w Krakowie nastąpiła bezprecedensowa poprawa jakości powietrza. W ramach przygotowań do wdrożenia tych przepisów zlikwidowano tutaj około 30 tys.

Krakowski Alarm Smogowy sprawdził jak zmieniała się jakość powietrza od momentu jego powstania do dziś, czyli w latach 2012-2023, na trzech stacjach monitoringu, które działają najdłużej. W 2012 roku na stacji pomiarowej przy Al. Krasińskiego odnotowano aż 132 dni smogowe, a więc dni, w których przekraczane były dobowe poziomy dopuszczalne pyłu PM10. Jedenaście lat później ich liczba spadła do 31! Podobna sytuacja wystąpiła na innych stacjach w Krakowie: Kurdwanów (ul. Bujaka) to spadek ze 116 do 16 dni, ul. Bulwarowa - spadek ze 122 do 20 dni. Rekordowa liczba dni smogowych w tym okresie wystąpiła w 2015 roku przy Al. Krasińskiego i wyniosła 200.

Bardzo dużą poprawę jakości powietrza potwierdza również porównanie rocznych stężeń pyłów PM10 z 2012 i 2023 roku. Na stacji przy ul. Bujaka odnotowano spadek stężeń o 61%, w śródmieściu Krakowa - o 53%, natomiast na stacji przy ul. Bulwarowej o 49% (analiza regresji liniowej dla tych stacji wykazuje coroczne obniżenie stężenia o odpowiednio 6.4%, 5.2% i 5.9%).

Obecnie głównym wyzwaniem pozostają zanieczyszczenia pochodzące z sąsiednich gmin, gdzie wciąż dymi około 11 tys. pozaklasowych kotłów, a także zanieczyszczenia generowane przez ruch samochodowy w mieście. Analiza przeprowadzona w Śląskim Centrum Chorób Serca pokazała, że w dniach z wysokimi stężeniami pyłów zawieszonych mamy do czynienia ze wzrostem śmiertelności w chorobach sercowo-naczyniowych o 8% i wzrostem liczby udarów o 9%. Każdy dzień ze smogiem może być dla nas zagrożeniem - dodaje Dworakowska. - To ryzyko jest szczególnie istotne w przypadku osób cierpiących na schorzenia układu oddechowego i krążeniowego.

Pomimo spełnienia obecnych norm jakości powietrza w Krakowie wciąż występują epizody smogowe, a zagrożenie zdrowotne nadal jest istotne. Cały czas nie osiągamy poziomów rekomendowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), konieczne są więc dalsze działania w zakresie ochrony powietrza.

Strefa Czystego Transportu w Krakowie

Strefa czystego transportu (SCT) obowiązuje w stolicy Małopolski od 1 stycznia br. Kierowcy pojazdów niespełniających wymogów SCT muszą zapłacić za wjazd do niej: za godzinę 2,5 złotego, za dzień 5 zł, a za miesiąc 100 zł. Opłaty będą rosły w kolejnych latach. W 2029 roku zostaną one zniesione i będzie obowiązywał całkowity zakaz wjazdu starym samochodem do SCT.

Z opłat zwolnieni są mieszkańcy Krakowa, którzy nabyli samochód przed 26 czerwca 2025 r., pod warunkiem że ich pojazd zarejestrowany jest w specjalnym systemie informatycznym.

Do SCT w Krakowie bezpłatnie mogą wjechać samochody spełniające normy emisji spalin określone w uchwale rady miasta. W przypadku aut benzynowych i LPG jest to co najmniej Euro 4 lub produkcja w co najmniej 2005 r., a w przypadku diesli - co najmniej Euro 6 (auta osobowe i ciężarowe) lub produkcja nie wcześniej niż w 2014 r. (osobowe) lub 2012 r. (ciężarowe).

Dodatkowe informacje

Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.

Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.

Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji.

Władze Krakowa przypomniały, że od 1 września 2019 r. na terenie gminy miejskiej obowiązuje zakaz stosowania paliw stałych - węgla i drewna. Jeśli temperatura powietrza przekroczy 5 st. C, policja oraz Inspekcja Transportu Drogowego powinny prowadzić kontrole jakości spalin w ruchu ulicznym.

Zaleca się, aby jednostki oświatowe ograniczyły długotrwałe przebywanie podopiecznych na otwartej przestrzeni. Osoby szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza - m.in. dzieci, młodzież poniżej 25. roku życia, seniorzy, osoby z chorobami układu oddechowego, krążenia, z alergiami skóry i oczu - powinny unikać długotrwałego przebywania na zewnątrz, szczególnie ograniczyć wysiłek fizyczny na otwartej przestrzeni.

tags: #jakość #powietrza #Kraków #9 #lutego

Popularne posty: