Jakość Powietrza w Ustroniu: Normy i Aktualny Stan
- Szczegóły
Ustroń, ośrodek wczasowy i wypoczynkowy położony w Beskidzie Śląskim, nad Wisłą, jest częstym miejscem letnich i zimowych wypadów. Zastanawiasz się nad odwiedzeniem tej malowniczej aglomeracji? Polecamy zapoznanie się z aktualną jakością powietrza.
Ustroń jako Uzdrowisko
Ustroń to miasto uzdrowiskowe. Wśród ponad 40 uzdrowisk w Polsce tylko jedna miejscowość ze Śląska Cieszyńskiego ma statut uzdrowiska - jest nią Ustroń, który już w 1882 r. otrzymał statut austriackiego uzdrowiska, zaś w 1967 r. - prawa uzdrowiska PRL, a w 1972 r.
Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych uzdrowiskiem jest obszar, na terenie którego prowadzone jest lecznictwo uzdrowiskowe, który jest wydzielony w celu wykorzystania i ochrony znajdujących się na danym terenie naturalnych surowców leczniczych.
Stan Powietrza w Ustroniu
Stan powietrza w Ustroniu nie jest najgorszy, co nie oznacza, że nie trzeba podejmować działań zmierzających do jego poprawy. Jednak nawet w tej uzdrowiskowej miejscowości w powietrzu obecne są niebezpieczne dla zdrowia pyły PM 10 i PM 2,5. Oczywiście przekroczenia norm nie są tak duże jak w miastach na południu Polski.
W Ustroniu - mieście uzdrowiskowym, odnotowano kilkukrotnie duży poziom smogu. Przykładowo 11 lutego 2018 roku średniodobowe stężenie pyłów PM 10 osiągnęło 56 µg/m3, co oznacza przekroczenie normy o 12%.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Stacja pomiaru stanu zanieczyszczenia powietrza w Ustroniu działa przy ulicy Sanatoryjnej.
Wyniki Pomiarów z 2023 Roku
Pod koniec 2024 Główny Inspektorat Ochrony Środowiska opublikował raport dotyczący jakości powietrza w uzdrowiskach, który przedstawia informacje dotyczące stanu jakości powietrza na obszarze uzdrowisk w Polsce w roku 2023, z uwzględnieniem zmienności stężeń zanieczyszczeń w latach wcześniejszych. Szczególną uwagę w raporcie poświęcono najbardziej problematycznym w polskich warunkach zanieczyszczeniom powietrza: pyłowi zawieszonemu (frakcje PM10 oraz PM2,5), jak również oznaczanemu w nim benzo(a)pirenowi.
Z badania wynika, że jakość powietrza w Ustroniu w 2023 roku była dobra, lepsza niż w 2022.
- Pył zawieszony PM10: Średnie roczne stężenie wynosiło 14,6 µg/m³, co oznacza spadek o 11,4% w porównaniu do 2022 roku.
- Dwutlenek azotu (NO₂): Stężenie roczne wynosiło 10,0 µg/m³, co jest jednym z niższych wyników wśród uzdrowisk, choć w granicach normy dopuszczalnej.
W 2023 roku jakość powietrza w Ustroniu była dobra, szczególnie w zakresie stężeń pyłów zawieszonych PM10 i NO₂, co potwierdza jego status uzdrowiska przyjaznego zdrowiu.
Normy Zanieczyszczeń Powietrza
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
- Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
- Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
Znaczenie PM2.5 i PM10
PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.
PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.
Działania Antysmogowe w Ustroniu
Władze miasta podejmują działania, które mają przynieść zmniejszenie problemu związanego ze smogiem. Przede wszystkim właściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych mogą ubiegać się o dofinansowanie wymiany starych pieców na piece gazowe albo na ekologiczny węgiel. W mieście odbywają się również wykłady i warsztaty zmierzające do wzrostu świadomości ekologicznej mieszkańców, a w szczególności szkodliwości smogu.
Świadomość mieszkańców stopniowo wzrasta, czego przykładem jest złożona 4 grudnia 2017 roku petycja w Urzędzie Miasta, podpisana przez 750 mieszkańców, a dotycząca szybkiej konieczności podjęcia działań antysmogowych, aby ratować zdrowie mieszkańców.
Podejmowane działania muszą być szybsze, w przeciwnym wypadku uzdrowisko to poniesie poważne konsekwencje w postaci braku kuracjuszy.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Program Czyste Powietrze
W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu.
Dofinansowanie w Ramach Programu Czyste Powietrze
Dzięki programowi można otrzymać dotację na:
- wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
- mikroinstalację fotowoltaiczną,
- wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
- montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
- docieplenie domu,
- instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Aby otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze, należy zapoznać się z regulaminem i dokumentacją, sprawdzić potrzeby energetyczne budynku (najlepiej poprzez audyt energetyczny), wypełnić wniosek, podpisać umowę o dofinansowanie, złożyć wnioski o wypłaty dofinansowania, zakończyć inwestycje i utrzymać ją przez 5 lat.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.
Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.
Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych, pod warunkiem posiadania osobnej księgi wieczystej.
Smog w Województwie Śląskim (stan na 1.03.2026)
Jakość powietrza w woj. śląskim ostatnio sprawdzana 1.03.2026 o godz. 02:58. Zobacz, jakie są uśrednione pomiary pyłu zawieszonego w powietrzu dla woj. śląskiego:
- skażenie PM2.5: 64% normy (16 µg/m³)
- skażenie PM10: 57% normy (23 µg/m³)
Zanieczyszczenie nie zmieniło się.
Średnie Dobowe Odczyty Zanieczyszczeń
W ostatnich dniach średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń wyglądały następująco:
- 1.03.2026:
- PM2.5: 16 µg/m³
- PM10: 24 µg/m³
- 28.02.2026:
- PM2.5: 19 µg/m³
- PM10: 30 µg/m³
- 27.02.2026:
- PM2.5: 18 µg/m³
- PM10: 30 µg/m³
Stan Powietrza w Wybranych Miastach Województwa Śląskiego
A jak to wygląda w poszczególnych miastach? Oto stan powietrza w niektórych z nich:
- Tychy: PM2.5: 88% normy. PM10: 67% normy.
- Lędziny: PM2.5: 64% normy. PM10: 95% normy.
- Mikołów: PM2.5: 60% normy. PM10: 60% normy.
- Katowice: PM2.5: 84% normy. PM10: 70% normy.
- Bielsko-Biała: PM2.5: 28% normy. PM10: 30% normy.
- Gliwice: PM2.5: 28% normy. PM10: 27% normy.
- Zabrze: PM2.5: 44% normy. PM10: 45% normy.
- Mysłowice: PM2.5: 64% normy. PM10: 65% normy.
- Tarnowskie Góry: PM2.5: 36% normy. PM10: 27% normy.
- Bytom: PM2.5: 40% normy. PM10: 47% normy.
- Chorzów: PM2.5: 52% normy. PM10: 47% normy.
- Siemianowice Śląskie: PM2.5: 40% normy. PM10: 35% normy.
- Świętochłowice: PM2.5: 60% normy. PM10: 55% normy.
- Pszczyna: PM2.5: 140% normy. PM10: 97% normy.
- Żywiec: PM2.5: 276% normy. PM10: 200% normy.
- Knurów: PM2.5: 36% normy. PM10: 40% normy.
- Częstochowa: PM2.5: 36% normy. PM10: 40% normy.
- Ruda Śląska: PM2.5: 56% normy. PM10: 57% normy.
- Sosnowiec: PM2.5: 115% normy. PM10: 97% normy.
- Dąbrowa Górnicza: PM2.5: 80% normy. PM10: 85% normy.
- Będzin: PM2.5: 76% normy. PM10: 67% normy.
Podsumowanie
Ustroń, jako uzdrowisko, dąży do zapewnienia jak najlepszej jakości powietrza. Podejmowane działania antysmogowe, wsparcie programów dofinansowania wymiany pieców oraz rosnąca świadomość mieszkańców mają na celu poprawę stanu powietrza w mieście. Monitorowanie poziomu zanieczyszczeń i dbałość o środowisko są kluczowe dla utrzymania statusu uzdrowiska.
tags: #jakość #powietrza #Ustroń #normy
