Ikona domuStart / Blog / Jakość powietrza w Sobótce: Normy i aktualny stan

Jakość powietrza w Sobótce: Normy i aktualny stan

Szczegóły

Zanieczyszczenie powietrza doskwiera nam cały rok. Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami.

Ostatni raz sprawdzałam jakość powietrza w woj. dolnośląskim dzisiaj (28.02.2026) o godz. 21:51. Wtedy uśrednione stany powietrza dla w woj. dolnośląskim wynosiły:

  • skażenie PM2.5: 88% normy (22 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.
  • skażenie PM10: 77% normy (31 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.

W ostatnich dniach średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń wyglądały następująco:

  • 28.02.2026:
    • PM2.5: 17 µg/m³
    • PM10: 25 µg/m³
  • 27.02.2026:
    • PM2.5: 21 µg/m³
    • PM10: 33 µg/m³
  • 26.02.2026:
    • PM2.5: 24 µg/m³
    • PM10: 38 µg/m³

A jak to wygląda w poszczególnych miastach? Oto stan powietrza w niektórych z nich:

  • Wrocław: PM2.5: 68% normy. PM10: 65% normy.
  • Bolesławiec: PM2.5: 76% normy. PM10: 90% normy.
  • Oleśnica: PM2.5: 68% normy. PM10: 75% normy.
  • Jelenia Góra: PM2.5: 208% normy. PM10: 170% normy.
  • Strzegom: PM2.5: 64% normy. PM10: 60% normy.
  • Trzebnica: PM2.5: 40% normy. PM10: 57% normy.

Normy jakości powietrza

Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:

Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza

  • Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
  • Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.

Czym są pyły PM2.5 i PM10?

PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.

PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.

Źródła zanieczyszczeń i program Czyste Powietrze

Największym problemem w walce o świeże powietrze są w dalszym ciągu stare piece na paliwo stałe. Kolejnym powodem, który sprawia, że z zanieczyszczeniami powietrza walczymy cały rok jest wciąż rosnąca liczba samochodów oraz zbyt częste ich eksploatowanie.

W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.

Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.

Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku

Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu. To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:

  • wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
  • mikroinstalację fotowoltaiczną,
  • wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
  • montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
  • docieplenie domu,
  • instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Jak otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?

  1. Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
  2. Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
  3. Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
  4. Podpisz umowę o dofinansowanie.
  5. Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania.
  6. Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania.
  7. Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.

W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.

Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.

Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.

Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.

Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica

Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.

Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.

Polskie miasta co roku na działania związane z ochroną środowiska wydają coraz więcej pieniędzy. 12 metropolii przeznacza na ten cel ponad 2,5 mld zł.

Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji.

Opłata klimatyczna a jakość powietrza w uzdrowiskach

Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi przyjrzała się 35 małopolskim i dolnośląskim kurortom górskim, w których pobierana jest tzw. opłata klimatyczna. Wśród analizowanych gmin znalazło się 16 uzdrowisk, z czego aż w 11 z nich leczy się choroby układu oddechowego.

W latach 2017-2021 we wszystkich analizowanych gminach regularnie występowały przekroczenia w zakresie dopuszczalnych stężeń bezno(a)pirenu, pyłów zawieszonych PM10 oraz PM2,5. Raport wskazuje ponadto, że w większości kurortów i uzdrowisk nie zidentyfikowano państwowych stacji monitorowania jakości powietrza.

Jak podkreślono, oznacza to, że nadzór nad jakością powietrza w gminach, które pobierają opłatę klimatyczną, jest iluzoryczny. Osoby odwiedzające analizowane gminy są wprowadzane w błąd co do ich klimatycznych walorów i mogą mieć mylne wrażenie, że jakość powietrza jest tam dobra. Co więcej, opłata pobierana jest od nich bezprawnie.

Podczas prezentacji wyników raportu wskazywano, że głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza w omawianych miejscowościach są domowe instalacje grzewcze na węgiel lub biomasę. Najwyższy odsetek źródeł ciepła na paliwa stałe zidentyfikowano w miejscowościach: Piwniczna-Zdrój (80%), Rytro (79%), Bukowina Tatrzańska (78%).

Przeprowadzona przez Fundację analiza wykazała, że w samym tylko 2021 r. gminy te wykazały spore przychody z tytułu opłaty klimatycznej. Zdaniem autorów raportu, sytuacja z jaką mamy do czynienia w uzdrowiskach, prowadzi do wniosku, że potrzebna jest reforma systemu regulującego funkcjonowanie tych obszarów.

Wśród głównych rekomendacji Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi wskazuje, że gminy, które pobierają opłaty klimatyczne powinna co roku zapoznawać się z oficjalnymi danymi nt. jakości powietrza w danej strefie. Dodatkowo, gminy, które zdecydują się na wprowadzenie opłat miejscowych lub uzdrowiskowych, powinny przeznaczać istotną część wpływów z ich tytułu na działania związane z ochroną jakości powietrza - w zależności od potrzeb danej gminy miałoby to być 10-25% przychodów z tego tytułu, a każda gmina pobierająca tego typu opłatę powinna przyspieszyć odejście od spalania paliw stałych w celach grzewczych.

Według Fundacji ClientEarth organy administracji nie korzystają z przysługujących im narzędzi do kontroli legalności pobierania opłat przez gminy. W efekcie to turyści wyręczają władze w zakresie kontroli przestrzegania prawa.

tags: #jakość #powietrza #Sobótka #normy

Popularne posty: