Jaka Woda Mineralna Najlepsza Przy RZS?
- Szczegóły
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekłą chorobą zapalną, która atakuje stawy i inne narządy. Charakterystyczne objawy to ból, sztywność i obrzęk stawów rąk oraz stóp. Niepodjęcie leczenia może prowadzić do zniszczenia stawów, a w konsekwencji do trwałego inwalidztwa. Należy podkreślić, że u osób z RZS ryzyko wystąpienia zawału, niewydolności serca, udaru mózgu czy nagłego zgonu sercowego jest 2-3-krotnie większe niż w populacji osób zdrowych.
Choć nie ma konkretnej diety, która leczyłaby RZS, to liczne badania dostarczają coraz więcej informacji na temat wpływu poszczególnych składników żywieniowych na ryzyko zachorowania i aktywność choroby. Niektóre produkty mogą być pomocne w wyciszaniu stanu zapalnego, a większość z nich jest charakterystyczna dla diety śródziemnomorskiej. W przypadku tej choroby szczególną rolę przypisuje się spożyciu ryb, warzyw i owoców, oliwy z oliwek oraz orzechów i nasion.
Rola Ryb w Diecie Przy RZS
Ryby, a zwłaszcza tłuste ryby morskie, obfitują w kwasy omega-3. Kwasy te wykazują działanie przeciwzapalne, zmniejszając stężenie parametrów zapalnych, takich jak CRP czy interleukina-6. W związku z tym zaleca się spożywanie ryb przynajmniej 2 razy w tygodniu w ilości około 80-120 g. W badaniu przeprowadzonym na grupie ponad 32 000 kobiet zaobserwowano, że wieloletnie spożywanie (>10 lat) kwasów tłuszczowych n-3 w ilości powyżej 0,21 g/dobę wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem wystąpienia RZS o 52%.
Warzywa i Owoce - Źródło Antyoksydantów
Warzywa i owoce to źródło cennych antyoksydantów, które wspierają układ immunologiczny i przeciwdziałają niekorzystnemu działaniu wolnych rodników. W jadłospisie powinno się więc znaleźć 500-700 g warzyw oraz 300-500 g owoców. Najbardziej wartościowe owoce to borówki, jeżyny, wiśnie, porzeczki, truskawki i maliny, a z warzyw szpinak, kapusta, brokuły, jarmuż i marchewka.
W kontekście spożycia warzyw pojawia się jeden problem - czy warzywa psiankowate rzeczywiście zaostrzają objawy RZS? Do warzyw takich zalicza się pomidory, paprykę, bakłażana i ziemniaki. Mimo że stanowią one podstawę diety śródziemnomorskiej, uważa się, że mogą powodować nasilenie objawów RZS. Nie należy ich jednak całkowicie eliminować, gdyż nie ma wystarczających dowodów naukowych na potwierdzenie tej teorii. Pewnym rozwiązaniem może być wyeliminowanie ich na około 2 tygodnie i sprawdzenie, czy rzeczywiście dochodzi do złagodzenia objawów RZS.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
Oliwa z Oliwek - Cenny Składnik Diety
Poza jednonienasyconymi kwasami tłuszczowymi (MUFA) oliwa z oliwek zawiera składnik zwany oleokantal. Jest to związek, który powoduje lekkie pieczenie gardła po spożyciu oliwy. Badania opublikowane w 2015 roku w „Journal of Nutritional Biochemistry” i „European Journal of Nutrition” wykazały korzystne działanie oleokantalu w leczeniu RZS. Naukowcy odkryli, że związek ten miał znaczący wpływ nie tylko na przewlekły, ale także na ostry proces zapalny. Wcześniejsze badania wykazały właściwości przeciwbólowe tego związku polegające na zahamowaniu powstawania prozapalnych enzymów COX-1 i COX-2 według tego samego mechanizmu, w jakim niesteroidowe leki przeciwzapalne zwalczają ból. Korzystne właściwości zauważyć można zwłaszcza przy regularnym, codziennym spożyciu 2-3 łyżek oliwy z oliwek. Najwięcej cennych składników znajduje się w oliwie z oliwek z pierwszego tłoczenia.
Orzechy i Nasiona - Dobre Źródło Białka i Błonnika
Są źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA), które podobnie jak kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne. Stanowią także bardzo dobre źródło białka i błonnika pokarmowego. Garść migdałów, orzechów włoskich, laskowych, pestek dyni czy nasion słonecznika będzie dobrą przekąską w ramach II śniadania lub podwieczorku.
Rośliny Strączkowe i Produkty Pełnoziarniste
Fasola, soczewica, ciecierzyca i soja do dobre źródło białka. W produktach tych znajduje się także wiele cennych składników o właściwościach antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych. Ponadto są one dobrym źródłem kwasu foliowego, magnezu, potasu, żelaza i cynku. Błonnik pokarmowy zmniejsza stężenie CRP - parametru, który świadczy o stanie zapalnym. Jasne pieczywo należy zastąpić pieczywem pełnoziarnistym. Zamiast tradycyjnych kanapek w ramach śniadania można zjeść płatki owsiane z orzechami i suszonymi owocami. Zaleca się ograniczenie spożycia ziemniaków - w ich miejsce należy wprowadzić grube kasze: gryczaną, jęczmienną, pęczak.
Unikanie Produktów Przetworzonych
Produkty przetworzone, takie jak wyroby cukiernicze, chipsy, paluszki i inne przekąski, są źródłem kwasów tłuszczowych trans, które nasilają stan zapalny w organizmie. Należy kupować produkty pozbawione konserwantów, sztucznych barwników i aromatów.
Żelazo, Wapń i Witamina D
U osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów często obserwuje się niedokrwistość (anemię). Może ona być skutkiem ubocznym stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych, których przyjmowanie przez dłuższy czas może prowadzić do krwawienia z przewodu pokarmowego i powstawania wrzodów żołądka. Produkty obfitujące w żelazo to czerwone mięso, nasiona roślin strączkowych oraz warzywa o zielonych liściach. Żelazo, zwłaszcza żelazo niehemowe, pochodzące z produktów roślinnych i jaj, jest lepiej przyswajalne w obecności witaminy C. Należy więc regularnie spożywać warzywa i owoce.
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
Wapń to kolejny składnik niezbędny w diecie osoby chorującej na reumatoidalne zapalenie stawów. Jego niedobór może sprzyjać osteoporozie, a w przypadku długotrwałego leczenia steroidami (wykorzystywanymi w leczeniu RZS) ryzyko jej rozwoju jest jeszcze większe. Dobrymi źródłami wapnia są mleko i jego przetwory, takie jak jogurt, kefir, maślanka i sery, ale także warzywa o zielonych liściach, napoje sojowe wzbogacane o wapń, migdały oraz ryby, zwłaszcza te, które je się wraz z ościami, np. sardynki. Do prawidłowego wchłaniania oraz wykorzystania wapnia niezbędna jest odpowiednia ilość witaminy D.
Poza najlepiej poznanym oddziaływaniem na gospodarkę mineralną witamina D może wykazywać także działanie immunomodulujące, a co za tym idzie mieć związek z aktywnością i przebiegiem RZS. Ponadto u chorych na RZS wykazano małe stężenie witaminy D w surowicy w porównaniu z osobami zdrowymi. Wykazano także, że zwiększona podaż witaminy D z dietą jest związana z mniejszą zapadalnością na RZS. Należy podkreślić, że witamina D występuje w niewielu produktach żywnościowych. Stosunkowo dobrym jej źródłem są tłuste ryby, takie jak łosoś, śledź i makrela. Niestety samo spożycie produktów zawierających tę witaminę jest niewystarczające do pokrycia pełnego zapotrzebowania na nią.
Końcowe Produkty Glikacji (AGE)
Naukowcy z Mount Sinai School of Medicine w Nowym Jorku odkryli, że smażenie, pieczenie lub grillowanie niektórych pokarmów w wysokich temperaturach może sprzyjać powstawaniu związków zwanych końcowymi produktami glikacji (advanced glycation end-products - AGE). Związki takie powstają także w naszym organizmie fizjologicznie, jako wynik różnego rodzaju przemian metabolicznych. Badania wskazują, że ograniczenie ilości AGE w diecie przyspiesza gojenie się ran, zwiększa wrażliwość tkanek na działanie insuliny i zapobiega rozwojowi cukrzycy oraz zaburzeniom czynności nerek. Mimo że AGE nie zawsze są niekorzystne dla zdrowia, to jednak duże stężenie tych związków w tkankach i krwi może wywoływać odpowiedź zapalną. Związek AGE z RZS nie został wystarczająco udokumentowany, przypuszcza się jednak, że mogą one mieć wpływ na wystąpienie i przebieg tej choroby. Nie oznacza to jednak, że trzeba całkowicie rezygnować z obróbki kulinarnej mięs.
Diety Alternatywne: Wegetariańska, Wegańska i Bezglutenowa
Poza powyższymi zaleceniami istnieją także doniesienia naukowe o modyfikacjach sposobu żywienia, które mogą wywierać korzystny wpływ w kontekście leczenia RZS. Dotyczy to zwłaszcza diet: wegetariańskiej, wegańskiej i bezglutenowej. Alwarith i wsp. dokonali przeglądu publikacji na temat potencjalnego zastosowania diet roślinnych w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. W artykule przedstawiono dowody na to, że diety roślinne mogą odgrywać ważną rolę w leczeniu i/lub remisji tej choroby. Poza faktem, że diety te eliminują czynniki prozapalne, charakteryzują się dużą zawartością składników o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Ponadto wykazano, że błonnik pokarmowy znajdujący się w produktach pochodzenia roślinnego może modulować skład i funkcje mikrobioty jelitowej, w konsekwencji zmniejszając stan zapalny i ból stawów. Mimo obiecujących danych, żadna z tych diet nie jest obecnie rekomendowana w zapobieganiu i leczeniu RZS. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli chce się zrezygnować z glutenu bądź zastosować dietę wegetariańską, należy szczególnie zadbać o zbilansowanie posiłków. Jest to możliwe, ale może wymagać pomocy osoby doświadczonej w komponowaniu tego typu diet.
Przeczytaj także: Mierniki wilgotności owsa – przegląd i zastosowanie
tags: #jaka #woda #mineralna #najlepsza #przy #rzs
