Znaczenie Wilgotności TMR w Żywieniu Bydła Mlecznego
- Szczegóły
W żywieniu krów mlecznych wilgotność dawki pokarmowej odgrywa kluczową rolę. Wpływa ona na jakość procesów fermentacyjnych w żwaczu oraz intensywność ślinienia się.
Dlaczego wilgotność TMR jest tak ważna?
Przedżołądki krowy, szczególnie żwacz, „nie lubią” nagłych zmian dawki pokarmowej, gdyż zasiedlające go bakterie, które wymagają około 2-3 tygodni na adaptację do nowej dawki, co wiąże się przede wszystkim z namnażaniem odpowiednich ich szczepów. Efektem częstych zmian składu dawki są zmiany zarówno składu chemicznego, jak i jej struktury fizycznej oraz zmniejszenie strawności substancji organicznej pobranej paszy. Występuje przy tym zmniejszony apetyt i w konsekwencji spadek produkcji mleka.
Optymalna wilgotność TMR
Optymalny TMR powinien zawierać od 40 do 50% suchej masy. Należy kontrolować zawartość suchej masy w uzyskanym TMR-e. Najlepiej jeśli SM mieści się w granicach 42-46%.
Co zrobić, gdy TMR jest zbyt mokry?
Coraz rzadziej mamy do czynienia ze zbyt wilgotnymi miksami (30-35% SM). Gdy jednak mamy za mokrą paszę w gospodarstwie, trzeba koniecznie dodać do TMR-u coś suchego. W takim przypadku ratujemy się suchymi wysłodkami, sianem, otrębami (ale ostrożnie) bądź drobno posiekaną słomą. Te dodatki odciągają wodę z TMR-u i powodują, że jest bardziej skoncentrowany - w efekcie zwierzęta pobierają więcej kg suchej masy. Poza tym wzrastają parametry mleka i wskaźniki zdrowotne stada.
Latem łatwo „rozrzedzić” mieszankę, bo kiszonki bywają bardziej wodniste. Ale trzeba pilnować, by struktura była zachowana. Minimum 15-20% paszy powinno mieć dłuższe cząstki (powyżej 4 cm). Jeśli pasza się sypie, dorzucam trochę słomy - dobrze pociętej, około 1-1,5 kg na sztukę dziennie.
Przeczytaj także: Wilgotność brykietu a jego wydajność
A co, jeśli TMR jest zbyt suchy?
W suchej mieszaninie bardzo często dochodzi do osypywania się paszy treściwej, co powoduje, że krowy sortują paszę, a wybierając najlepsze kęsy, mają później problemy metaboliczne. Przy zbyt suchym TMR krowy będą miały możliwość sortowania TMR, ponieważ cięższe cząstki (pasza treściwa) będą opadały na dno. W takich stadach bardzo często można spotkać krowy lekko podkwaszone, o obniżonym poziomie tłuszczu w mleku.
Najprostszym i najtańszym zarazem ratunkiem w sytuacji zbyt suchego TMR-u jest dodatek wody. Bez żadnych obaw możemy stosować nawet 4 litry wody na sztukę (przy bardzo suchym TMR-erze), ale… Warunkiem bezpiecznego stosowania wody jest, by mieszanina nie leżała na stole paszowym np. Sprawdza się dolanie 40-50 litrów wody na tonę suchej masy. Czasem warto dorzucić trochę melasy - 1-2 kg na sztukę dziennie. Daje lepszy smak, kleistość, a i trochę potasu - ważnego w upały.
Dzięki dodatkowi melasy i jej pochodnym następuje po pierwsze, zlepianie się drobnych cząstek pasz treściwych z cząsteczkami paszy objętościowych, co ogranicza ich sortowanie.
Podsumowując, przygotowanie dobrego TMR-u wymaga nie tylko sporego wysiłku włożonego w przygotowanie odpowiedniej jakości pasz objętościowych, wybór pasz treściwych i dodatków mineralno- witaminowych, to także odpowiednia technika przygotowania pozwalająca osiągnąć odpowiednią strukturę i powtarzalność.
Jednorodność, powtarzalność, zbilansowany skład oraz smakowitość i świeżość - to cztery złote zasady TMR-u.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
Dodatki do TMR poprawiające wilgotność i smakowitość
- Suche wysłodki: Dodane do TMR-u bardzo odciągają wilgoć z miksu, a dochodząc do żwacza wspomagają przeżuwanie.
- Sieczka ze słomy: Bardzo dobrze odciąga wodę z miksu.
- Suche młóto: Jego dodatek sprawia, że TMR jest bardziej skoncentrowany i w efekcie krowy pobierają więcej suchej masy.
Wpływ TMR na zdrowie i produkcję mleka
Utrzymaniu krów wysokowydajnych sprzyja system TMR i PMR. Systemy te pozwalają na skarmianie pasz objętościowych razem z treściwymi, zmniejsza się ryzyko segregowania przez stado co wpływa pozytywnie na funkcjonowanie żwacza. Również zwiększona częstotliwość pobierania paszy wpływa pozytywnie na stabilność pH w żwaczu, zmniejsza to prawdopodobieństwo wystąpienie chorób metabolicznych.
TMR pozwala na pełne zaspokojenie potrzeb pokarmowych zwierząt o danej wydajności jak i również zwiększa możliwość stosowania większej gamy pasz do skarmiania, dzięki temu można zredukować koszt dawki pokarmowej.
Nawet najlepiej zbilansowany TMR nie przełoży się na wzrost produkcji mleka, jeżeli nie zostanie właściwie przygotowany. Ważna jest więc kontrola wyprodukowanego TMR-u w laboratorium, aby poznać jego rzeczywistą wartość pokarmową, która bardzo często może być przeszacowana, gdyż kiszonka kiszonce a siano sianu rzadko kiedy są równe. Analizując TMR należy oznaczyć w nim zawartość sm, NDF i niestrukturalną frakcję cukrów (NSF). Szczególnie ważna jest zawartość NDF, którego ilość wpływa na pobranie i strawność substancji organicznej. Im w TMR jest więcej NDF, tym mniej pobiera sm paszy krowa. TMR dla krów w pierwszej fazie laktacji powinien zawierać NDF na poziomie 28-30% sm.
Tabela 1. Wpływ wilgotności TMR na pobranie paszy i zdrowie krów
| Wilgotność TMR (sucha masa) | Wpływ na pobranie paszy | Potencjalne problemy |
|---|---|---|
| Poniżej 40% | Może być zbyt mokry, ograniczać pobranie suchej masy | Szybka fermentacja, psucie się paszy |
| 40-50% (optymalna) | Dobre pobranie, optymalne warunki dla żwacza | Minimalne ryzyko problemów |
| Powyżej 50% | Może być zbyt suchy, utrudniać pobranie | Sortowanie paszy, problemy metaboliczne (kwasica) |
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
tags: #jaka #wilgotność #TMR #dla #bydła
