Filtracja przez węgiel aktywny w walce z glonami w akwarium
- Szczegóły
Wielu akwarystów decyduje się na wzbogacenie wody w akwarium węglem, ponieważ sam węgiel stanowi około 45% suchej masy roślin. Chciałbym podzielić się pewnym spostrzeżeniem odnośnie filtracji wody w akwarium węglem aktywnym.
Jak działa węgiel aktywny?
Filtrowanie węglem aktywnym spełnia dwie podstawowe funkcje:
- ABSORPCJA - pobieranie z wody tego co organiczne, DOC, czyli to wszystko co powstaje z metabolizmu ryb oraz psucia się roślin. Mając korzenie w akwarium, węgiel będzie wciągał garbniki barwiące wodę.
- ADSORPCJA - redukcja katalityczna, gdzie ujemne jony różnego świństwa w wodzie są przyciągane przez dodatnio naładowany węgiel.
Co nam to daje?
- Poprawia się smak wody i jej zapach.
- Woda staje się kryształowo czysta.
- Chroni membranę w filtrze RO.
- Zabezpiecza przed rośnięciem krasnorostów, bo jak pamiętamy powstają one z nadmiaru związków organicznych w wodzie.
- Oczyszczenie wody z chloru, chloraminy, metali ciężkich a także leków itd.
Oczyszczanie wody kranowej węglem
Jak wiadomo wiele osób dodaje wodę do akwarium prosto z kranu i niektóre z tych osób najpierw przepuszczają ją przez węgiel. Ze średnich wartości wynika, że 10 litrów wody powinno przechodzić przez 1 litr węgla przez około 1:30 godziny.
Wpływ węgla na pH wody
Istnieje mit jakoby węgiel obniżał pH wody. Chlor będąc rozkładany przez węgiel zamieniany jest w kwas solny. Kwas solny reaguje na twardość węglanową a twardość węglanowa obniża pH. Jednak jak widać z procesu to nie węgiel obniża pH tylko ilość chloru a właściwie ilość powstałego kwasu solnego.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
Umiejscowienie węgla w filtrze
Prawidłowym miejscem dla węgla jest miejsce ZA BIOLOGIĄ, nigdy przed nią. Najlepiej węgiel jest umieszczać na końcu lub jako przedostatnie medium. Ja zawsze umieszczam jako przedostatni ponieważ każdą filtracje węglem aktywnym zamykam małą ilością mechaniki aby nic mi nie pyliło z filtrów. Umieszczenie węgla przed biologią zakłóci jej procesy.
Węgiel jako złoże biologiczne
Węgiel ze względu na swoją porowatość jest bardzo dobrym złożem biologicznym. Aczkolwiek musimy pamiętać, że nie po to umieszcza się go w filtrze. Jeśli to zrobimy po jego terminie użytkowania możemy mieć kłopoty.
Czy węgiel uwalnia fosfor?
Kwas fosforowy jest używany do aktywacji węgla a wiec do tego aby działaj jako medium aktywne. Jest on jednak wypłukiwany po procesie aktywacji przez kwas solny. Mimo to zawsze jakaś ilość kwasu fosforowego w nim zostaje. Węgiel również pobiera fosfor z wody. Dlatego przy dobrej jakości węglu nie powinniśmy zauważyć żadnego wzrostu fosforu w akwarium.
Węgiel w czarnych wodach
Węgiel uwielbia zabierać z wody związki humusowe, przeszkadzać w barwieniu wody. Dlatego chcąc mieć czarne wody czy używając jakiekolwiek humusy w akwarium czy filtracji używanie węgla nam to zakłóci.
Wpływ węgla akwarystycznego na denitryfikacje
Węgiel jest złożem biologicznym. Umieszczenie węgla przed biologią zakłóci jej procesy. Umieszczenie go za biologią pozwoli biologi na proces nitryfikacji a węgiel do wody spokojnie będzie przeprowadzał swoją denitryfikację choć to tylko dodatek w jego działaniu bo od denitryfikacji mamy inne złoża.
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
Czy węgiel aktywny to wkład terminowy?
Niestety wiele osób wciąż o tym zapomina. Węgiel w zależności od jakości może być w filtrze od 1 tygodnia do nawet 6 miesięcy. Ogólnie dobre marki można trzymać w filtrze około 3 do 5 tygodni. Jedynie węgiel Seachem może być w filtrze 6 miesięcy, ale osobiście do takich deklaracji podchodzimy bardzo ostrożnie. Ponieważ kończy się jego powierzchnia Adsorpcyjna i Absorpcja. Węgiel w akwarium już po prostu nie działa.
Czy można pozostawić węgiel aktywny w filtrze na dłużej?
Może dojść do takiej sytuacji gdy węgiel aktywowany zebrał już sporo świństwa z akwarium. Podmiana wody w dużej ilości zostanie odebrana jak zwykłe płukanie węgla pod kranem. Wtedy węgiel zacznie oddawać do wody to co zebrał. Jest to sytuacja niebezpieczna dlatego nie trzymamy węgla ponad termin a sam węgiel zmniejsza potrzebę podmiany dlatego węgiel musimy używać zgodnie z jego przeznaczeniem. Wyciągajmy go gdy nadszedł czas.
Czy stosować węgiel w akwariach roślinnych?
Wiadomo, ze akwaryści roślinni będą traktować węgiel trochę inaczej niż pozostali. Choćby z tego względu, że węgiel dobrze zabiera z wody żelazo. Jednak plusów z używania węgla jest znacznie więcej a ubytek samego żelaza relatywnie niewielki.
Jak dobrze węgiel pobiera z wody różne rzeczy:
- SŁABO: miedź, kadm, cyna, bar, selen, molibden, mangan, wolfram, rad, azotany, fosforany, chlorki, bromki, jodki
- DOŚĆ DOBRZE: ołów, nikiel, tytan, wanad, żelazo
- DOBRZE: srebro, rtęć, kobalt, cyrkon
- BARDZO DOBRZE: antymon, arsen, bizmut, chrom, cyna, brom, jod, fluorki
Wszyscy akwaryści wiedzą, że węgiel może być użyty na dwa sposoby - do usuwania substancji chemicznych z wody oraz jako wyjątkowo porowate złoże bakteryjne w filtrze. W moim przypadku opinia jest zdecydowanie negatywna - uważam, że wykorzystanie węgla aktywnego jako stałego składnika złoża w filtrach prowadzi do wyjałowienia wody i pozbawienia jej niezbędnych rybom substancji mineralnych i witamin.
Rodzaje węgla
Węgiel dzieli się na 3 kategorie:
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
- bitumiczną (duże kawałki kruszca)
- kawałki węgla pokruszone na drobniejsze części o zwiększonej porowatości (tzw. lignite)
- wyspecjalizowaną w postaci najczęściej sprasowanych pałeczek lub granulek o największej porowatości
Działanie jest takie samo we wszystkich, ale o różnej skuteczności. Węgiel bitumiczny i lignite jest najtańszy, ale też najbardziej pyli, długo go trzeba płukać i jest ryzyko skruszenia się w filtrze, a następnie przedostania się pyłu do akwarium. Najlepsza postać to węgiel w formie pałeczek. Jest to sprasowany pył węglowy, który wykazuje najsilniejszą zdolność adsorpcji. Jest praktycznie pozbawiony pyłu, nie ma też ryzyka pokruszenia. Sprawdzi się on najlepiej w filtrach wewnętrznych i małych zewnętrznych.
Mity nt. węgla aktywnego
- Teoretycznie węgiel może zacząć zwracać, lecz w praktyce akwaryjnej jest to właściwie niemożliwe.
- Owszem pochłania, ale na poziomie maksymalnie kilku-kilkunastu %.
- Tak naprawdę to działanie jest największe w pierwszych dniach do tygodnia filtracji. Po tym czasie węgiel stopniowo zaczyna działać jako wkład biologiczny.
- Węgiel może być stosowany okazjonalnie, ale nie musi.
- Możliwość adsorpcji przez wiele długich miesięcy istnieje tylko w teorii.
Węgiel a glony
Glony nie lubią węgla, który trzyma je w ryzach zapobiegając rozwojowi, bądź ograniczając ich wystąpienie do minimum. Węgiel, jako pochłaniacz związków organicznych świetnie sprawdza się także w ograniczaniu powstawania pierwotniaków, które dzięki węglowi nie mają pożywki, bądź w najgorszym wypadku mają pożywkę znacznie ograniczoną.
Alternatywa dla CO2 z butli - węgiel w płynie (carbo)
Nawozy CO2 do akwarium w płynie, popularnie nazywane carbo, często przedstawia się jako alternatywę dla podawania węgla w formie gazowej. Preparaty te są także bardzo wydajne, na przykład 1 butelka Carbo 500 ml wystarcza na nawożenie aż 25 000 l wody. Ich ilość możemy precyzyjnie dozować, nie musimy obawiać się przypadkowego przedawkowania. Carbo świetnie sobie radzi z ograniczeniem rozrostu glonów w akwarium. Ponadto podawanie węgla do akwarium spowoduje przyspieszenie wzrostu roślin, które pobierając z wody substancje odżywcze, potrzebne glonom ograniczają ich rozwój.
Podsumowując, jeśli nie chcesz inwestować w system CO2, a osiągać korzyści z suplementacji węgla w akwarium, nie wahaj się i zacznij dozować carbo.
Mimo to przez wiele lat narosło wokół niego wiele mitów, które powodują, że akwaryści sięgają po niego raczej rzadko. Filtry węgla aktywnego usuwają lub zmniejszają stężenie wielu lotnych związków organicznych, pestycydów i herbicydów a także chloru, benzenu, związków trihalogenometanu, radonu, rozpuszczalników oraz setki innych wytworzonych przez człowieka chemikaliów, które możemy znaleźć w wodzie z kranu. Natomiast nie są skuteczne w usuwaniu rozpuszczonych zanieczyszczeń nieorganicznych lub metali takich jak: sole lub minerały (zanieczyszczenia powodujące osady lub twardość wody), antymon, arszenik, azbest, bar, beryl, kadm, chrom, miedź, fluor, rtęć, nikiel, azotany i azotyny, selen, siarczany, tal lub niektóre nuklidy. Dlatego węgiel nie wyjaławia wody.
tags: #filtracja #przez #wegiel #aktywny #na #glony
