Porównanie Rodzajów Filtrów Powietrza: Kompleksowy Przewodnik

Szczegóły: Opublikowano: 20. December 2025

Wybór odpowiedniego filtra powietrza do rekuperatora lub oczyszczacza powietrza jest kluczowy dla zapewnienia czystego powietrza w domu. Różne rodzaje filtrów usuwają zanieczyszczenia z różną skutecznością. Zanim kupisz oczyszczacz, sprawdź, czy filtry w oczyszczaczu to prawdziwe filtry HEPA zgodnie z obowiązującymi normami i standardami.

Klasy Filtracji Powietrza Według Normy EN779

Jak odróżnić jeden filtr od drugiego? Z pomocą przychodzi europejska norma EN779, która określa klasy filtracji oraz parametry, jakie poszczególne klasy powinny spełniać. Norma EN779 dzieli filtry powietrza na trzy kategorie: G (zgrubne), M (średnio-dokładne) oraz F (dokładne).

Filtry Klasy G (Zgrubne)

Klasa G to filtry o podstawowych parametrach. Z powodzeniem filtrują podstawowe zanieczyszczenia, jednak nie radzą sobie z pyłkami roślin, zarodnikami grzybów, drobnym pyłem i smogiem. Norma EN779 narzuca, aby do testowania skuteczności filtracji filtrów klasy G używać testowego pyłu ASHRAE o jasno określonym składzie. Pył ASHRAE w 72% składa się drobnego, mineralnego pyłu, w 23% z sadzy węglowej, a w 5% z mielonych włókien bawełnianych - cząsteczki mają średnicę do około 80 μm (mikrometrów). Filtry klasy G3 powinny wychwycić średnio 80-90% testowego pyłu, a filtry klasy G4 - co najmniej 90%. Oznaczone klasą G1, G2, G3 bądź (najczęściej spotykaną w filtrach do rekuperacji i filtrach do oczyszczaczy powietrza) G4. Filtry G4 zatrzymają z powodzeniem: drobny piasek, kurz, sierść.

Filtry Klasy M (Średnio-Dokładne)

Klasa M to tzw. filtry średnio dokładane, poprzednio oznaczane za pomocą skrótów F5 i F6. Mają wysoką skuteczność w zatrzymywaniu podstawowych zanieczyszczeń, dobrze radzą sobie z pyłkami roślin i potrafią częściowo zatrzymać smog czy bakterie. Norma EN779 narzuca, aby do testowania skuteczności filtracji filtrów klasy M używać nieco innej substancji - specjalnego aerozolu DEHS (aerozol polidyspersyjny sebacynianu dwuetyloheksylu) o jasno określonym składzie, którego cząsteczki mają średnicę 0,2-3 mikrometrów.

Filtry Klasy F (Dokładne)

Klasa F to filtry dokładne - i nie bez powodu tak się nazywają. Mają bardzo wysoką skuteczność w zatrzymywaniu praktycznie wszystkich zanieczyszczeń. Bardzo dobrze wychwytują pyłki roślin, zarodniki grzybów, smog, bakterie, a częściowo również - wirusy. Producenci rekuperatorów wykorzystują powszechnie filtry klasy F7, i nieco rzadziej F9. Podobnie jak dla klasy M, norma EN779 narzuca, aby do testowania skuteczności filtracji filtrów klasy M używać nieco innej substancji - specjalnego aerozolu DEHS (aerozol polidyspersyjny sebacynianu dwuetyloheksylu) o jasno określonym składzie, którego cząsteczki mają średnicę 0,2-3 mikrometrów. Jednakże w odróżnieniu od filtrów klasy M badana jest również minimalna liczba zatrzymywanych zanieczyszczeń.

Przeczytaj także: Sędziszów Filtr Powietrza do Astry H - Testy i Opinie

Filtry dokładne oznaczone klasą F7 (często stosowane) oraz F9. Filtry F7 zatrzymają to co filtr klasy M5 oraz: pyłki roślin, smog, zarodniki grzybów, w pewnym stopniu również dym tytoniowy.

Rodzaje Filtrów Stosowanych w Oczyszczaczach Powietrza

Rodzaj filtrów zastosowanych w oczyszczaczach powietrza ma wpływ na to, jakie zanieczyszczenia (i z jak dużą skutecznością) będą usuwane z powietrza. Najczęściej oczyszczacze powietrza wyposażone są w kilka niezależnych filtrów, które można czyścić lub wymieniać osobno. Niektórzy producenci dodają też filtr elektrostatyczny lub fotokatalityczny - ich obecność nie jest niezbędna, ale poprawia ogólną skuteczność.

Filtr Wstępny: Jest pierwszym filtrem, do którego wpada zassane przez oczyszczacz powietrze. Jego zadaniem jest wyłapywanie największych, widocznych gołym okiem zanieczyszczeń (kurz, sierść, włosy, naskórek). Jego czyszczenie powinno odbywać się minimum raz w tygodniu. Taki filtr można czyścić ręcznie, odkurzać i myć pod wodą (należy pozostawić do wyschnięcia przed włożeniem do oczyszczacza).
Filtr Węglowy: Zbudowany jest z granulek węgla aktywnego (nazywanego też węglem aktywowanym) i wyglądem przypomina plaster miodu. Zadaniem filtra węglowego jest neutralizacja lotnych związków organicznych (emitowane podczas palenia papierosów lub podczas używania farb i klejów) i intensywnych zapachów (powstających np. Przed zakupem warto sprawdzić, jak dużo węgla aktywnego posiada filtr węglowy.
Filtr HEPA (High Efficiency Particulate Air): Jest jednym z najważniejszych filtrów stosowanych w oczyszczaczach powietrza. Pochłania pyły zawieszone (m.in. PM10, PM2.5), alergeny, bakterie i wirusy. Filtry HEPA wymagają regularnej wymiany. Największą wadą standardowych filtrów HEPA jest konieczność ich wymiany. Jest to rozwiązanie nieekologiczne, które generuje dodatkowe wydatki.

Filtry EPA, HEPA i ULPA: Czym Się Różnią?

HEPA to akronim angielskiej nazwy High Efficiency Particulate Air, co w tłumaczeniu oznacza wysokoskuteczny filtry cząsteczkowy powietrza. Filtry te słyną z dużej dokładności w pochłanianiu zanieczyszczeń powietrza. Wszystkie filtry EPA i HEPA są zgodne z normą PN-EN 1822- 1:2009, która określa warunki, jakie musi spełniać filtr powietrza. Dzięki swojej wysokiej skuteczności i potwierdzonej efektywności filtry HEPA wyznaczają standardy w zakresie oczyszczania powietrza.

Od 2010 r. filtry klasy ≤ 12 oznaczane są jako EPA (Efficiency Particulate Air). Filtry od klasy 13 określane są mianem HEPA. Litera H w akronimie HEPA odnosi się do słowa HIGH. Poszczególne modele filtrów różnią się między sobą skutecznością filtracji powietrza i redukcji zanieczyszczeń.

Akronim ULPA pochodzi od nazwy Ultra Low Penetration Air. W języku polskim filtry określane są często jako filtry absolutne. Im wyższa klasa filtra, tym większa skuteczność w oczyszczaniu powietrza…. Typowy filtr HEPA 13 odznacza się skutecznością w pochłanianiu zanieczyszczeń o wielkości 0,3 mikrona na poziomie 99,95%, podczas gdy filtr ULPA ma średnią skuteczność w pochłanianiu cząstek o wielkości 0,12 mikrona na poziomie 99,999%. Czemu podaje się skuteczność dla tych rozmiarów? Ponieważ są to Najbardziej Pentrujące Rozmiary Cząstek dla tych filtrów, czyli ich słaby punkt.

Przeczytaj także: Jak wymienić filtr w Vespa LX 50?

Na pierwszy rzut oka konsument może stwierdzić, że zdecydowanie lepszym rozwiązaniem dla niego będzie zakup oczyszczacza wyposażonego w filtr ULPA. Filtry ULPA produkowane są z myślą o bardzo restrykcyjnych wymaganiach związanych z jakością powietrza. Ponadto filtry ULPA są droższe niż E12 / H13 / H14. Wykorzystanie tych filtrów w oczyszczaczach przełoży się bezpośrednio na wyższy koszt eksploatacji urządzenia.

Różnica w skuteczności filtrów EPA 12 i HEPA 13 nie jest duża. Przy bardzo podobnej skuteczności 99.5% vs. 99.95% filtry klasy E12 mają mniejszy spadek ciśnienia za filtrem. Co za tym idzie, można przepuścić przez nie trochę więcej powietrza przy tej samej mocy silnika albo taką samą ilość powietrza przepuścić zdecydowanie ciszej. Przy tej samej konfiguracji urządzenia (tj. budowa urządzenia, silnik, itp.) można uzyskać wyższy CADR stosując filtr EPA 12. CADR to współczynnik mówiący nam o tym, ile metrów sześciennych na godzinę powietrza jest doskonale oczyszczonych przez urządzenie.

Wybierając oczyszczacz powietrza, warto mieć świadomość, że większość oczyszczaczy na rynku ma nieszczelności układu, które sprawiają, że powietrze może dostawać się bokiem. Dlatego też filtry E12 są optymalnym rozwiązaniem. Filtry EPA / HEPA w oczyszczaczach powietrza są bardzo efektywne, a ich działanie jest bardzo skuteczne. Mając na uwadze relację jakości do ceny, a także ogólną skuteczność filtrów, optymalnym wyborem są filtry EPA12. Urządzenia z HEPA13 nie są bynajmniej gorsze, tylko że zastosowanie tych filtrów (przy często występującym, słabym spasowaniu filtra), podyktowane jest głównie względami marketingowymi.

Sam filtr to jednak nie wszystko. Aby jego skuteczność była odpowiednio wysoka porównaj parametry CADR (dla pyłów) poszczególnych modeli oczyszczaczy, które określają czystość dostarczonego powietrza. Kluczowe znaczenie dla skuteczności filtracji ma regularna wymiana filtrów. Jeżeli filtry nie są regularnie wymieniane, wówczas znacząco zwiększa się spadek ciśnienia za filtrem, tj. ilość powietrza, które przez filtr przechodzi.

Filtr HEPA jest bardzo przydatny zarówno w oczyszczaczu powietrza na smog, jak i na alergię. Niemal każdy oczyszczacz powietrza w naszym rankingu ma filtr HEPA. Technologia HEPA wykorzystuje cztery mechanizmy, które działają na cząsteczki o różnej wielkości. Klasyfikacja filtrów HEPA bazuje na skuteczności zatrzymywania cząsteczek o średnicy 0,3 µm, czyli tych najtrudniejszych do wychwycenia dla tej technologii.

Przeczytaj także: Oczyszczacz Duux: konserwacja filtra

Nowa Norma ISO 16890 Klasyfikacji Filtrów Powietrza

Od kilku lat dobrze znana klasyfikacja filtrów powietrza została zastąpiona przez normę PN-EN ISCO 16890-1E. W nowej normie ISO 16890 występuje dużo więcej wskaźników opisujących kategorię konkretnego filtru. Podczas gdy w starej normie skuteczność filtru była określana na bazie cząstek o wielkości 0,4 µm tak w ISO 16890 oblicza się skuteczność filtracji na bazie trzech wielkości PM1 (0,3-1,0 µm), PM2,5 (0,3-2,5 µm) i PM10 (0,3-10 µm). Po dokonaniu pomiarów filtr przypisuje się do odpowiedniej grupy nazwanej Coarse.

W tym miejscu warto powiedzieć co znaczą określenia PM1, PM2,5 i PM10. Odnoszą się one do wielkości cząstek stałych mniejszych od 1; 2,5 i 10 mikronów. Mikronem określamy jedną tysięczną milimetra co daje nam wielkości rzędu: 1 µm = 0,001mm , 2,5 µm = 0,0025mm 10 µm = 0,01mm Przedstawione wielkości są niezauważalne dla człowieka. Dla lepszego zrozumienia o jakich rozmiarach mówimy, warto zapoznać się z poniższymi informacjami:

ISO ePM1 - wielkość wirusów i gazów spalinowych
ISO ePM2,5 - wielkość bakterii i pyłków
ISO ePM10 - wielkość pyłu pustynnego
ISCO coarse - wielkość piasku i włosów

Czy nowy sposób klasyfikacji filtrów jest lepszy? Na pewno bardziej dokładny i zawierający więcej informacji, które mogą być przydatne przy podejmowaniu decyzji zakupowej.

Filtry Powietrza Panelowe: Bibuła Celulozowa vs. Włóknina Syntetyczna

Do najpopularniejszy filtrów powietrza w samochodach poruszających się po naszych drogach należą filtry panelowe. Materiał filtrujący zastosowany w tym filtrze składa się z bibuły celulozowej oraz cienkiej pianki poliuretanowej. Są one nieco rzadziej stosowane niż poprzedniki jednak możemy je spotkać w autach produkcji japońskiej. Pomimo lepszych parametrów filtracyjnych sztywność włókniny wymusza nieco inną ich konstrukcję niż filtrów z bibuły celulozowej. Czasem można napotkać cieszące się dobrą opinią filtry panelowe z włókniną syntetyczną która ma budowę gradientową. Struktura materiału filtrującego jest taka że gęstość jego rośnie wraz z grubością. Bibuła Celulozowa pokryta jest cienką warstwą włókniny syntetycznej. Zadaniem włókniny jest wstępne oczyszczanie powietrza które następnie dostaje się na dokładniejsze oczyszczanie przez bibułę celulozową.

Tabela: Stara klasyfikacja filtrów powietrza (Norma PN-EN779)

Grupa filtrów	Klasa filtracji	Końcowy opór powietrza	Średnie zatrzymanie (Am) pył syntetyczny (%)	Średnia skuteczność (Em) dla cząsteczek 0,4 µm (%)	Minimalna skuteczność (ME) dla cząsteczek 0,4 µm (%)
Filtry wstępne	G1	250 Pa	50 ≤ Am < 65	-	-
	G2		65 ≤ Am < 80	-	-
	G3		80 ≤ Am < 90	-	-
	G4		Am ≥ 90	-	-
Filtry medium	M5	450 Pa	-	40 ≤ Em < 60	-
	M6		-	60 ≤ Em < 80
Filtry dokładne	F7	450 Pa	-	80 ≤ Em < 90	35
	F8		-	90 ≤ Em < 95	55
	F9		-	Em ≥ 95	70

tags: #filtr #powietrza #porównanie #rodzaje