Filtr Powietrza EN 779: Charakterystyka i Klasyfikacja

Szczegóły: Opublikowano: 04. April 2026

W pomieszczeniach zamkniętych człowiek jest narażony na kontakt nie tylko z kurzem czy pyłem, lecz również zarodnikami pleśni i innymi mikroorganizmami unoszącymi się w powietrzu. Warto pamiętać o tym, że roztocze kurzu domowego jest najczęstszą przyczyną chorób alergicznych Polaków, zaś obecność pleśni w pomieszczeniu jest w stanie spowodować pojawienie się symptomów podobnych do kataru, bólu gardła, a także chorób związanych z układem oddechowym. By drobnoustroje nie były uciążliwe dla ludzkiego zdrowia, konieczne jest zadbanie o odpowiednią wentylację pomieszczeń - pomóc w tym mogą specjalne filtry do central wentylacyjnych od BITEKO.

Skuteczna wentylacja to jeden z kluczy do utrzymania komfortu w pomieszczeniu. W przypadku takim jak filtry do central wentylacyjnych producent BITEKO znalazł jakościowe rozwiązanie na każdą kieszeń. Filtry powietrza stosowane w centralach wentylacyjnych zapewniają im ochronę przed zanieczyszczeniami, które mogą być przyczyną ich wadliwej pracy czy poważnego uszkodzenia. Odpowiednio dobrany filtr wydłuża okres eksploatacji sprzętu, tym samym czyniąc go znacznie bardziej wydajnym.

W zależności od swojej klasy, filtry do centrali wentylacyjnej mogą być stosowane jako filtry końcowe w instalacjach i pomieszczeniach o średnich wymaganiach czystości powietrza. Jednym z najczęstszych zastosowań filtrów do centrali jest używanie ich jako filtry wstępne, poprzedzające modele o wyższej skuteczności; w ten sposób przedłużają one ich żywotność, a także utrzymują właściwą jakość powietrza w pomieszczeniu. W związku z tym faktem każdy wprowadzany na rynek filtr powinien spełniać określone normy europejskie.

Faktem jest, że w pomieszczeniach zamkniętych poziom zanieczyszczenia powietrza bywa czasem kilkukrotnie wyższy niż jest na zewnątrz. Między innymi z tego powodu podczas instalacji systemu wentylacji mechanicznej należy wybrać centrale wentylacyjne wyposażone w wysokiej klasy filtry. W zależności od potrzeb, w BITEKO oferujemy filtry, które różnią się między sobą średnicą włókna i cząstek, a także prędkością przepływu rozkładu. Aby filtr powietrza spełniał swoje zadanie, powinien on osiągać wymaganą skuteczność zatrzymywania zanieczyszczeń przy jak najniższym oporze przepływu powietrza - między innymi z tego powodu tak ważny jest dobór klasy filtra do jego przeznaczenia oraz warunków pracy.

W BITEKO pełnimy fachowe doradztwo w zakresie zakupu odpowiedniego filtra, służąc pomocą od samego początku procesu zakupowego. Każda osoba zainteresowana naszymi produktami, w razie pytań może skontaktować się z naszymi ekspertami. Do najczęściej stosowanych filtrów zalicza się filtry wykonane z materiałów włóknistych; są one sygnowane klasą od G2 do G4. W przypadku jakim są centrale wentylacyjne z rekuperatorem w przewodach czerpni, standardem są filtry wstępnej klasy G4 - przeciwpyłowe, o średnim poziomie skuteczności, doskonale chronią wymiennik przed drobnoustrojami, a przy tym wszelkiej maści płynami i zanieczyszczeniami.

Przeczytaj także: Specyfikacja filtra powietrza MZ 250

Cena filtra do centrali wentylacyjnej zależy od bardzo wielu aspektów, wśród których znajduje się między innymi klasa filtra czy jego wymiary. W BITEKO dokładamy wszelkich starań ku temu, by cena była równie atrakcyjna co cała nasza oferta filtrów. Mogą Państwo liczyć na wysoką jakość produktów, a jednocześnie stosunkowo niskie koszta zakupu. Zależy nam na obustronnej satysfakcji. Stale dopracowujemy nasze techniki produkcji filtrów do central wentylacyjnych po to, by spełniały one najwyższe standardy. Zasadniczą funkcją centrali wentylacyjnej jest zapewnienie skutecznej wymiany i obróbki powietrza. Nieodpowiednio dobrany filtr może skrócić żywotność sprzętu lub przyczynić się do jego wadliwej pracy. Wymianę filtrów wstępnych warto zaplanować na okres pomiędzy 3 a 6 miesiącem ich pracy, w zależności od jakości powietrza zewnętrznego.

Klasyfikacja Filtrów Powietrza - Norma EN 779 i ISO 16890

Filtry powietrza od zawsze były klasyfikowane ze względu na różne wyznaczniki. Przez długi czas obowiązywała europejska norma EN779 określająca to jakie parametry musi spełniać filtr by należeć do klas filtracji G, M, F, czy wyższych. Od kilku lat dobrze znana klasyfikacja filtrów powietrza została zastąpiona przez normę PN-EN ISCO 16890-1E. W tym wpisie chcemy dokładniej przybliżyć Państwu różnice w metodzie badawczej oraz to jak stara klasyfikacja filtrów ma się do obecnej.

Stara Metoda Klasyfikacji Filtrów (EN 779)

Żeby móc rozmawiać o wprowadzonych zmianach, należy poznać stary system klasyfikacji filtrów. Jak wspomnieliśmy przez długi czas obowiązywała europejska norma PN-EN779, która skupiała się na klasyfikacji filtrów pod kątem stopnia odpylania (Am) oraz ich średniej skuteczności (Em). Mając wyniki testów filtry były przydzielane do jednej z kliku grup.

Stara norma opierała się na mierzeniu średniej skuteczności filtracji dla cząstek 0,4 µm. W nowej ten system został zmieniony na bardziej dokładny.

Filtrami charakteryzującymi się najmniejszą skutecznością były filtry klasy G, a tych klas były cztery. Każda kolejna klasa podwyższała skuteczność w wyłapywaniu cząstek stałych o określonych wielkościach. Skuteczność filtrów G4, czyli najbardziej dokładnych w tej kategorii kończyła się na wyłapywaniu roztoczy, pyłu węglowego czy sierści zwierząt.

Przeczytaj także: Rodzaje filtrów powietrza do wózków widłowych

Kolejną klasą filtrów były filtry średnio dokładne. W tym wypadku filtr M6 potrafił wyłapywać nawet spaliny czy wirusy, chociaż jego skuteczność w tej materii nie była wysoka.

Najdokładniejsze filtry określano klasą F i były to filtry dokładne. Filtry dokładne bardzo dobrze radziły sobie z filtracją większości zanieczyszczeń mierzonych starą metodą.

Na rynku dostępne są również filtry wysoko skuteczne: EPA, HEPA i ULPA, ale nowa norma 16890 się do nich nie odnosi. Filtry z tej kategorii charakteryzują się bardzo wysoką skutecznością na poziomie 99,999,995%.

Nowy Sposób Klasyfikacji Skuteczności Filtrów Powietrza (ISO 16890)

Mając powyższe informacje, możemy przejść do aktualnego sposobu klasyfikacji filtrów powietrza. Nowa norma ma bardziej szczegółowo opisywać skuteczność filtrów. Podstawowym problemem w określaniu skuteczności filtrów jest ich eksploatacja i warunki pracy. Dodatkowo filtry wytwarzane są z wielu tkanin filtracyjnych co dodatkowo utrudnia odpowiednią klasyfikację.

W nowej normie ISO 16890 występuje dużo więcej wskaźników opisujących kategorię konkretnego filtru. Podczas gdy w starej normie skuteczność filtru była określana na bazie cząstek o wielkości 0,4 µm tak w ISO 16890 oblicza się skuteczność filtracji na bazie trzech wielkości PM1 (0,3-1,0 µm), PM2,5 (0,3-2,5 µm) i PM10 (0,3-10 µm). Po dokonaniu pomiarów filtr przypisuje się do odpowiedniej grupy nazwanej Coarse.

Przeczytaj także: Specyfikacja filtra F 650

W tym miejscu warto powiedzieć co znaczą określenia PM1, PM2,5 i PM10. Odnoszą się one do wielkości cząstek stałych mniejszych od 1; 2,5 i 10 mikronów. Mikronem określamy jedną tysięczną milimetra co daje nam wielkości rzędu: 1 µm = 0,001mm , 2,5 µm = 0,0025mm 10 µm = 0,01mm Przedstawione wielkości są niezauważalne dla człowieka. Dla lepszego zrozumienia o jakich rozmiarach mówimy, warto zapoznać się z poniższymi informacjami:

ISO ePM1 - wielkość wirusów i gazów spalinowych
ISO ePM2,5 - wielkość bakterii i pyłków
ISO ePM10 - wielkość pyłu pustynnego
ISCO coarse - wielkość piasku i włosów

Niestety ten system, utrudnia przepisanie starych grup filtrów do nowych, a wręcz takie porównanie nie jest możliwe. Gdy taka skuteczność nie zostanie osiągnięta filtr trafia do grupy Coarse.

Skuteczność wyłapywania cząstek stałych stopniowana jest w skali 5% a wynik pomiaru zaokrąglany jest w dół.

Na pewno bardziej dokładny i zawierający więcej informacji, które mogą być przydatne przy podejmowaniu decyzji zakupowej. Filtr zgrubny typu Z-Line jako filtr wstępny dla filtra głównego. Do gruboziarnistych cząstek do 3 µm. Skuteczność odpylania 85 - 98% przy 10 µm i 30 - 55% przy 1 µm.

Wskazówka: niezależnie od wskazań dotyczących wymiany filtra należy go zawsze wymieniać po pracy z substancjami szkodliwymi. Jeśli nie jest znany skład zassanego pyłu, po użyciu filtrów na danej budowie należy je całkowicie wymienić. Należy wymienić oba filtry, tak aby zanieczyszczenie (skażenie) nie przedostało się do czystych obszarów.

Aktualizacja Normy EN 779:2012

Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) zatwierdził w kwietniu 2012 r. nową normę dla przeciwpyłowych filtrów powietrza do wentylacji ogólnej, EN 779: 2012. Norma EN 779: 2012 wprowadza klasyfikacje dla filtrów dokładnych od F7 do F9 opartą na minimalnej skuteczności filtracji (ME). ME jest zdefiniowane jako najniższa wartość separacji pyłu osiągana dla testowanych filtrów dla cząsteczek o wielkości 0.4 μm; początkowa skuteczność filtracji, skuteczność filtracji w czasie całego testu i skuteczność filtracji przy całkowitym rozładowaniu elektrostatycznym medium filtracyjnego.

Filtry, które nie spełniają wymagań ME, utracą swoją oryginalną klasyfikację i automatycznie spadną o klasę lub niżej. Pomimo faktu, że wiele filtrów powietrza wykazuje zgodną średnią skuteczność filtracji, część z nich traci funkcjonalność wychwytywania cząsteczek w czasie, przez co staję się bramą dla zanieczyszczeń pochodzących z powietrza w budynkach. Filtry dokładne wcześniej klasyfikowane jako F5 i F6 w normie EN 779: 2002 nie są potrzebują spełniać wymagań wartości ME w tej sytuacji.

Charakterystyka pyłów atmosferycznych jest bardzo zróżnicowana w porównaniu z syntetycznym pyłem użytym w testach. Z tego powodu wyniki badań nie stanowią podstawy do przewidywania żywotności. Rozładowanie elektrostatyczne medium filtracyjnego lub uwalnianie włókien z medium może mieć również negatywny wpływ na skuteczność filtracji.

Poza czysto mechanicznym sposobem filtracji, użytkowanie elektretowych mediów filtracyjnych tzn. mediów z pasywnym ładunkiem elektrostatycznym na włóknach, jest opcją do podniesienia początkowego stanu skuteczności filtracji dla określonych cząsteczek powyżej i poniżej wymagań bez powodowania ujemnego efektu wzrostu oporów przepływu i towarzyszącego wzrostu spadku ciśnienia - to znaczy, powietrze jest filtrowane przy minimalnym zużyciu energii. W niektórych warunkach pracy np. wysoki poziom wilgotności albo oddziaływanie bardzo małych cząsteczek z procesów spalania lub mgły olejowej może wpłynąć na efekt rozładowania elektrostatycznego lub uwalniania ładunków elektrycznych w taki sposób, że obniża skuteczność filtracji w czasie operacyjnym filtra.

W nowej, zrewidowanej normie EN 779: 2012 ta metoda została już użyta jako miernik do klasyfikacji filtrów. W tym celu próbka medium filtracyjnego jest zanurzana w isopropanolu, suszona i sprawdzana pod względem skuteczności filtracji cząsteczek 0,4 μm. Celem użycia isopropanolu jest neutralizacja ładunków elektrostatycznych na włóknach.

ME - minimalna skuteczność odpowiada najniższej wartości zmierzonej w czasie testu; skuteczności filtracji przed, w czasie i po obciążeniu jednostki filtracyjnej pyłem testowym oraz próbce materiału po zastosowaniu izopropanolu. Wprowadzenie wartości ME do części normy dotyczącej filtrów dokładnych zapobiegnie wprowadzaniu na rynek filtrów elektrostatycznie naładowanych pozorujących wysokie skuteczności filtracji, które wkrótce po użyciu w instalacji nie osiągają określanej klasy filtracji.

W znormalizowanej procedurze testowej EN 779 odtwarzalne i porównywalne wyniki testów filtrów mogą być osiągane w laboratorium. Pomimo ogólnej akceptacji normy EN 779 opisanej powyżej ujawnia ona również swoje słabe strony. Jedną z nich jest ograniczenie pomiarów co do wielkości cząsteczki. Kolejną nie mniej ważną jest, że pył testowy (ASHRAE) nie odzwierciedla w wystarczający sposób pyłu atmosferycznego, więc jednostki filtracyjne będą pracowały różnie w warunkach laboratoryjnych i rzeczywistych.

Filtry oparte na mediach filtracyjnych z włókien szklanych uwalniają mikroskopijnie małe fragmenty włókna szklanego, które są wdychane i od dawne podejrzewane o szkodliwość dla ludzkiego zdrowia. Te i inne zjawiska są określane jako „shedding” czyli uwalnianie.

Temat filtracji powietrza pojawia się zawsze w okresach wzmożonej emisji spalin, szczególnie tej związanej z ogrzewaniem budynków. W okresach grzewczych następuje kumulacja zanieczyszczeń w powietrzu, poprzez wzrost stężenia tzw. pyłów zawieszonych (PM- Particulate Matter ). Z pyłów PM do pomiarów wyodrębnia się te o wielkościach PM10 i PM2,5.

Pył PM10 składa się z mieszaniny cząstek zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną substancji organicznych i nieorganicznych. Pył zawieszony może zawierać substancje toksyczne, takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Zanieczyszczeniem w grupie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, dla którego w prawie krajowym i unijnym określono stężenie dopuszczalne, jest benzo(a)piren, traktowany jako wskaźnik zanieczyszczenia powietrza WWA. Został on najlepiej poznany i ze względu na siłę działania rakotwórczego oraz powszechność występowania w środowisku uznany został za wskaźnik całej grupy WWA.

Obowiązująca od dłuższego czasu na rynku europejskim norma PN-EN 779 [6] klasyfikuje filtry z uwagi na dwa główne wskaźniki ich jakości: stopień odpylania (Am) oraz średnią wartość skuteczności filtracji (Em).

Świeże spojrzenie na problem zanieczyszczeń wymusiło potrzebę stworzenia nowej normy, która ujmowałaby problem filtracji bardziej szczegółowo. Tak powstała norma ISO 16890, opublikowana z końcem 2016 roku. Dużym problemem w ocenie skuteczności filtra jest zmienność wartości poszczególnych wskaźników - wartości zmieniają się z czasem oraz w zależności od warunków eksploatacji. Dodatkowym problemem jest ponadto duża różnorodność materiałów filtracyjnych. Norma ISO 16890 definiuje min. W nowej normie całkowicie zmieniona została procedura i sposób określania klas filtra.

W efekcie zmian podejścia do określania skuteczności filtrów uzyskuje się sposób oceny diametralnie różny od poprzedniego. Filtr powietrza zostanie sklasyfikowany w jednej z grup, jeżeli jego minimalna wydajność wynosi 50%. Nowa norma obejmuje również filtry zgrubne. Filtry te pochłaniają mniej niż 50% cząstek stałych w grupie PM10, przez co zostają zaklasyfikowane jako „ISO filtry zgrubne”. Filtry te testowane są na podstawie wydajności w grupie PM10, co oznacza, że np.

Tabele

Tabela 1. Klasyfikacja filtrów według normy EN 779

Grupa filtrów	Klasa filtracji	Końcowy opór powietrza	Średnie zatrzymanie (Am) pył syntetyczny (%)	Średnia skuteczność (Em) dla cząsteczek 0,4 ?m (%)	Minimalna skuteczność (ME) dla cząsteczek 0,4 ?m (%)
Filtry wstępne	G1	250 Pa	50 ? Am < 65	-	-
	G2		65 ? Am < 80	-	-
	G3		80 ? Am < 90	-	-
	G4		90 ? Am	-	-
Filtry medium	M5	450 Pa	-	40 ? Em < 60	-
	M6		-	60 ? Em < 80	-
Filtry dokładne	F7	450 Pa	-	80 ? Em < 90	35
	F8		-	90 ? Em < 95	55
	F9		-	95 ? Em	70

tags: #filtr #powietrza #en #779 #charakterystyka