Oczyszczalnia biologiczna i jej obszar oddziaływania w świetle paragrafu 31

Szczegóły: Opublikowano: 12. March 2026

Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie zagadnień związanych z obszarem oddziaływania przydomowych oczyszczalni biologicznych w kontekście obowiązujących przepisów prawa budowlanego w Polsce, w szczególności w odniesieniu do paragrafu 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Definicja obszaru oddziaływania obiektu

Zgodnie z art. 3 pkt 1 i 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania projektowanego obiektu oraz projektowanych wraz z nim urządzeń i instalacji to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W zależności od wielkości strefy oddziaływania może to być ograniczenie zabudowy działki własnej lub działki sąsiedniej.

Wobec powyższego - jeżeli lokalizacja osadnika przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków lub lokalizacja drenażu rozsączającego oczyszczalni ścieków jest zgodna z obowiązującymi przepisami, ale uniemożliwia zabudowę sąsiedniej działki (w sposób zgodny z przepisami), np.: nie można zlokalizować na sąsiedniej działce studni w odległości 5 m od granicy działki, ponieważ trzeba ją odsunąć o 30m od drenażu rozsączającego przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków sąsiada, albo niemożliwa jest lokalizacja budynku mieszkalnego ze ścianą z oknami w odległości 4 m od granicy działki - w takim przypadku projektowane urządzenia budowlane wpływają na wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji i należy sąsiednią działkę objąć obszarem oddziaływania, a tym samym właściciel sąsiedniej działki staje się stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Przepisy regulujące odległości i usytuowanie oczyszczalni

Planując budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, trzeba uwzględnić wymagane minimalne odległości względem różnych obiektów budowlanych i granic działki. Są one określone w § 31, 36 i 37 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odległości od zbiorników i wentylacji

Pokrywy i wyloty wentylacji oczyszczalni ścieków są w rozporządzeniu traktowane jak takie same elementy zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

W przypadku zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej oraz rekreacji indywidualnej oraz zbiorników do 10 m3 odległość od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi wnosi 5 metrów, a także 2 metry od granicy działki sąsiedniej, drogi/ulicy lub ciągu pieszego.

W przypadku pozostałych budynków, a w szczególności magazynów produktów spożywczych oraz zbiorników do 10 m3 odległości, które należy zachować są większe. Do okien i drzwi zewnętrznych należy zachować 15 metrów odległości, od granicy działki sąsiedniej, drogi/ulicy lub ciągu pieszego 7,5 metra.

Dla zbiorników o pojemności większej niż 10 m3, ale do 50 m3 (niezależnie od rodzaju budynku) odległość do okien i drzwi zewnętrznych wynosi 30 metrów, od granicy sąsiedniej działki 7,5 metra, a od linii rozgraniczającej drogi/ulicy lub ciągu pieszego 10 metrów.

Podane odległości są mierzone od krawędzi pokrywy i wszystkich kominków wentylacyjnych (oczyszczalni oraz urządzeń współistniejących, np.: wywiewka układu rozsączającego).

Dla zbiorników o pojemności większej niż 50 m3 wymagane odległości zostają podane przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego na podstawie ekspertyzy technicznej.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

Dopuszcza się montaż zbiornika w odległości mniejszej niż wskazane 2 metry od granicy działki, pod warunkiem, że sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej i zachowaniu pozostałych wymaganych odległości.

Odległości od studni

W przypadku studni wody pitnej wyróżniamy dwie odległości. Określa je §36 ust 1 pkt. 3 i 4 w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690).

Jest to minimum 15 metrów od zbiornika przeznaczonego do gromadzenia nieczystości (m.in. mała oczyszczalnia ścieków oraz szambo), a także minimum 30 metrów od najbliższego przewodu rozsączającego, do którego odprowadzane są ścieki poddane oczyszczaniu biologicznemu w stopniu określonym w przepisach dot.

Inne odległości

Należy zachować również odpowiednie odległości od infrastruktury technicznej.
Istotne jest również, aby zachować zalecaną minimalną odległość od drzew i krzewów z bogatym systemem korzeniowym wynoszącą 3 metry. Dotyczy ona zarówno samego zbiornika oczyszczalni, jak również układu rozsączającego ścieki oczyszczone.

Procedury związane z budową przydomowej oczyszczalni ścieków

Prawo budowlane z 7.07. 1994 r. stanowi, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę. Niemniej jednak taka instalacja, według tej samej ustawy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zależności od potrzeb, należy dołączyć odpowiednie rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami.

Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?

Zgodnie z prawem prace budowlano-instalacyjne można rozpocząć w sytuacji, w której po upływie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu, co oznacza, że zgoda może zostać wydana poprzez milczący akcept.

Na podstawie nowelizacji ustawy Prawo budowalne, która obowiązuje od dnia 28 czerwca 2015 r., istnieje możliwość wykonania oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę, która obsługuje kilka budynków mieszkalnych, tylko na podstawie zgłoszenia.

Wymagania dotyczące odprowadzania ścieków

Przy odprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi należy spełnić odpowiednie warunki. Te dotyczące odprowadzania ścieków w granicy swojej nieruchomości, które pochodzą z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. 2019 poz. 1311).

Zgodnie z wyżej wymienionym Rozporządzeniem należy spełnić jednocześnie kilka warunków w sytuacji odprowadzania ścieków do ziemi. Pierwszym z nich jest ilość ścieków. Nie może ona przekroczyć 5 m3 na dobę. Miejsce ich wprowadzania do ziemi jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Odległość ta jest mierzona od najniższej warstwy układu rozsączającego/drenażu.

Ostatni warunek do spełnienia dotyczy redukcji zanieczyszczeń na wyjściu z oczyszczalni. Jest on uzależniony od lokalizacji oczyszczalni. Czy znajduje się ona w aglomeracji czy poza nią.

W myśl Ustawy Prawo Wodne (art. 86, ust 3, pkt 1) przez aglomerację rozumie się teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająca skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków albo do końcowego punktu zrzutu tych ścieków.

Dla oczyszczalni poza aglomeracją BZT5 ścieków oczyszczonych musi zostać zredukowane o co najmniej 20%, a zawartość zawiesiny ogólnej co najmniej o 50% względem ścieków dopływających do oczyszczalni (Dz. U. 2019 poz. 1311, §11 ust. 4).

Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku oczyszczalni na terenie aglomeracji (Dz. U. 2019 poz. 1311, §11 ust. 5). Ścieki oczyszczone nie mogą przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających właściwych dla RLM aglomeracji, na obszarze której zlokalizowane jest gospodarstwo, określonych w załączniku nr 3 do Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019 poz. 1311).

Pozwolenie wodnoprawne

Ważnym aspektem w temacie przydomowych oczyszczalni ścieków jest pozwolenie wodnoprawne. W zależności od konkretnego przypadku może być wymagane. Artykuł 33 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. ustawy Prawo Wodne (Dz. U. 2017 poz. 1566) określa, iż przy odprowadzaniu do gruntu ścieków oczyszczonych z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego, których ilość nie przekracza 5 m3 na dobę, stanowi zwykłe korzystanie z wód.

Należy pamiętać, że w przypadku, gdy ścieki do oczyszczalni dopływają z budynku użyteczności publicznej lub mieszkalnego, gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do środowiska. Jeżeli ścieki oczyszczone odprowadzane są do urządzenia wodnego, zgodnie z art. 389 pkt 6 ustawy Prawo wodne należy wystąpić o pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego.

Normy i wymagania techniczne

Dziś ważnym wymogiem postawionym producentom POŚ są normy określające jakość i efektywność pracy przydomowej oczyszczalni ścieków, a podstawową normą, którą muszą spełniać te urządzenia to zgodność z normą PN-EN 12566-3 i znak CE. Przydomowe oczyszczalnie ścieków do 50 OLM (obliczeniowej liczby mieszkańców) zaliczane są do wyrobów budowlanych i podlegają ocenie zgodności zgodnie z dyrektywą budowlaną 89/106/EEC.

Tabela minimalnych odległości

Element	Odległość w zabudowie jednorodzinnej	Odległość w pozostałych budynkach (zbiorniki do 10 m3)	Odległość dla zbiorników 10-50 m3
Okna i drzwi zewnętrzne do pomieszczeń na pobyt ludzi	5 m	15 m	30 m
Granica działki sąsiedniej, drogi, ulicy lub ciągu pieszego	2 m	7,5 m	7,5 m
Linia rozgraniczająca drogi (ulicy) lub ciągu pieszego	-	-	10 m
Studnia wody pitnej (od zbiornika)	-	15 m	15 m
Studnia wody pitnej (od przewodu rozsączającego)	-	30 m	30 m

Podane odległości są minimalne i mogą ulec zmianie w zależności od indywidualnych warunków.

tags: #oczyszczalnia #biologiczna #obszar #oddziaływania #paragraf #31