Awarie Oczyszczalni "Czajka" w Warszawie: Przyczyny, Skutki i Działania Naprawcze
- Szczegóły
Oczyszczalnia Ścieków "Czajka" w Warszawie stała się w ostatnich latach symbolem problemów związanych z infrastrukturą komunalną i jej wpływem na środowisko naturalne. Seria awarii, do których doszło w latach 2019 i 2020, doprowadziła do zrzutu ogromnych ilości nieoczyszczonych ścieków do Wisły, wywołując obawy o katastrofę ekologiczną.
Przebieg Awarii
28 sierpnia 2019 r. doszło do pierwszej awarii kolektora przesyłającego ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni "Czajka". Łącznie w trakcie awarii wprowadzono do rzeki Wisły ok. 3,7 mln m sześc. nieoczyszczonych ścieków. Druga awaria miała miejsce 29 sierpnia 2020 r. Do czasu budowy kolektora zastępczego do rzeki wpłynęło łącznie ok. 10,6 mln m sześc.
Wskutek awarii zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji podjął decyzję o zrzucie ścieków do Wisły. Do rzeki trafia około 3 tys. litrów ścieków na sekundę.
Agnieszka Borowska, rzecznik prasowy Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, powiedziała, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji zaczęło zrzucać ścieki do Wisły w środę o godz. 8, a poinformowało o tym o godz. 11.50.
Przyczyny Awarii
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji poinformowało, że zakończyły się trwające ponad rok badania przyczyn awarii kolektorów ściekowych pod Wisłą z sierpnia 2020 r. Przyczyną awarii kolektorów przesyłających ścieki pod Wisłą do oczyszczalni "Czajka" z sierpnia 2020 r. błędy w projekcie zleconym w 2006 r.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia Czajka: Awarie
MPWiK wyjaśniło, że drenaż pozwoliłby na odprowadzanie nadmiaru wody i ścieków z przestrzeni otaczającej rurociągi, co uniemożliwiłoby osiągnięcie niebezpiecznego dla instalacji ciśnienia zewnętrznego generowanego ciśnieniem z rurociągu syfonu. "Wskutek braku takiego drenażu wyciek ścieków z rurociągu wytworzył krytyczny poziom ciśnienia na zewnątrz nitki B. Doprowadziło to do jej lokalnego zniszczenia. Gwałtowny wyciek ścieków wyniósł płytę dociążającą i dokonał wielu zniszczeń, a także uszkodził nitkę A" - podkreślono.
Miejskie przedsiębiorstwo podkreśliło, że żadna dokumentacja, którą miejska spółka dysponowała przed sierpniem 2020 roku nie wskazywała na zły system drenażu.
"Awaria z sierpnia 2020 r. miała odmienny charakter od wcześniejszej awarii w 2019 r., kiedy uszkodzeniu uległ niefabryczny łącznik między rurociągiem stalowym a rurociągiem z GRP znajdujący się na początku tunelu. Naprawa w 2019 r. wyeliminowała te czynniki, które ujawniły się w trakcie pierwszej awarii. Do drugiej awarii doszło natomiast kilkaset metrów dalej - na odcinku, który nie był dotknięty skutkami pierwszej" - wskazano.
Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski przekazał, że "nie znamy dokładnych przyczyn awarii, ale wszystko wskazuje na to, że cały projekt tego rurociągu, jego wykonanie i - być może materiały użyte do budowy - były wadliwe".
Ekspert w dziedzinie projektowania i budowy oczyszczalni inż. Janusz Waś, stwierdza, że nic nie zrobiono w sprawie "Czajki". Prawda jest taka, że ta katastrofa trwa do dzisiaj. Podczas projektowania oczyszczalni "Czajka" została źle oszacowana ilość ścieków.
Przeczytaj także: "Czajka": Chronologia awarii i reakcje
Inż. Waś wskazuje, że w Warszawie - przede wszystkim w starszej części miasta - woda deszczowa nie jest odprowadzana specjalnymi kanałami deszczowymi. Nie ma oddzielnych instalacji do odprowadzania deszczówki. "Projektanci określili, że w Warszawie ścieków bytowych i przemysłowych powstaje 435 tysięcy metrów sześciennych ścieków na dobę i na taką wielkość zaprojektowali oczyszczalnię. Przy założeniu, że do kanalizacji ogólnospławnej dostanie się woda deszczowa z obszaru o powierzchni 59 kilometrów kwadratowych (taka wielkość obszaru została podana m.in. przez służby sanitarne), po uwzględnieniu wielkości opadów dziennych w stolicy, które powinna zmieścić oczyszczalnia ścieków otrzymujemy 677 tysięcy metrów sześciennych samych ścieków deszczowych na dobę. "Czyli łączna ilość ścieków, jaką powinna przerobić oczyszczalnia 'Czajka' wynosi: 1112 tys. metrów sześc. Kiedy jest ulewa, MPWiK dokonuje zrzutów bezpośrednio do Wisły i robi to bardzo często nielegalnie - dodaje ekspert.
Działania Naprawcze i Śledztwo
Po awarii w 2020 r. MPWiK, na podstawie decyzji nakazowej PINB, przystąpiło do prac naprawczych i budowy alternatywnego układu przesyłowego. Pierwsza nitka tego układu zaczęła działać jeszcze w grudniu 2020 r., druga została oddana do użytku w czerwcu 2021 r.
W 2019 w wyniku decyzji premiera Mateusza Morawieckiego z pomocą przyszło wojsko. Zbudowało most pontonowy, na którym ułożono zapasowe kolektory. Rok później równie saperzy zbudowali most pontonowy dla alternatywnego układu przesyłowego.
Prokuratura Regionalna w Warszawie wszczęła śledztwo ws. niedopełnienia obowiązków służbowych przez urzędników po awarii w oczyszczalni "Czajka". Badany jest także m.in. wątek sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób. "Na podstawie informacji medialnych zostało wszczęte śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy publicznych zobowiązanych do prawidłowego nadzoru nad odbiorem ścieków oraz sprowadzenia niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia wielu osób oraz mienia w wielkich rozmiarach niebezpieczeństwa w postaci zagrożenia epidemiologicznego i zanieczyszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym" - podała prok.
Minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej Marek Gróbarczyk w reakcji na kolejną awarię zapowiedział, że sprawa zostanie skierowana do prokuratury.
Przeczytaj także: Warszawskie awarie oczyszczalni
Skutki Awarii
Łącznie w trakcie awarii w 2019 roku wprowadzono do rzeki Wisły ok. 3,7 mln m sześc. nieoczyszczonych ścieków. Do czasu budowy kolektora zastępczego po awarii w 2020 roku do rzeki wpłynęło łącznie ok. 10,6 mln m sześc.
Paweł Ciećko, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, złożył do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z zagrożeniem katastrofą ekologiczną w stolicy.
Inż. Waś dodaje, że "tragiczne jest to, że cierpi na tym rzeka".
Podsumowanie Danych Dotyczących Awarii
| Data Awarii | Przyczyna | Ilość Ścieków Zrzuconych do Wisły | Działania Naprawcze |
|---|---|---|---|
| 28 sierpnia 2019 | Uszkodzenie kolektora przesyłającego ścieki | Około 3,7 mln m³ | Budowa mostu pontonowego z zapasowymi kolektorami |
| 29 sierpnia 2020 | Błędy w projekcie, brak drenażu | Około 10,6 mln m³ | Budowa alternatywnego układu przesyłowego |
tags: #czajka #oczyszczalnia #pap #awaria
