Charczenie przy oddychaniu niemowlaka: przyczyny i leczenie
- Szczegóły
Nietypowe dźwięki wydawane przez niemowlę, takie jak charczenie, często są powodem do zmartwień dla rodziców. Charczenie u niemowlaka warto skonsultować z lekarzem przy okazji najbliższej wizyty kontrolnej. Najczęściej jest to spowodowane zwężeniem lub zablokowaniem dróg oddechowych. Jakie mogą być inne powody charczenia u niemowlaka? Zacznijmy od tego, że nie wszystkie niemowlęta charczą czy wydają inne nietypowe odgłosy. Zwykle ma to jakąś przyczynę, która nie zawsze jest poważna.
Przyczyny charczenia u niemowląt
Charczenie u niemowląt pojawia się na skutek zwężenia lub zablokowania dróg oddechowych. Ten objaw u najmłodszych występuje znacznie częściej niż u dorosłych.Powyższe uwarunkowania anatomiczne sprawiają, że charczenie u dziecka zaraz po urodzeniu jest objawem powszechnie występującym. Mimo obecności cech anatomicznych, które mogą sprzyjać charczeniu przez najmłodsze dzieci, nie u każdego malucha tego rodzaju symptom się pojawia. Charczenie u niemowląt może być łagodnym, samoograniczającym się stanem. Czasami charczenie bywa spowodowane obecnością poważniejszych nieprawidłowości lub chorób.
Do przyczyn charczenia u niemowląt zaliczamy:
- Zatkany nos: Jednym z częstszych powodów wystąpienia tego objawu jest zatkanie nosa. Furczenie w nosie u noworodka w większości przypadków spowodowane jest zatkanym nosem; zatkany nos jest z kolei objawem infekcji wirusowych lub bakteryjnych, zazwyczaj występujących razem z katarem. Zdarza się jednak, że kataru nie ma, a nos i tak jest zatkany. Wtedy przyczyną charczenia u niemowlaka może być na przykład ulewanie bądź zbyt suche i/lub zanieczyszczone powietrze w pomieszczeniach, w których przebywa maluch.
- Refluks żołądkowo-przełykowy: Przyczyną charczenia u noworodka lub niemowlaka podczas karmienia często jest refluks żołądkowo-przełykowy. Choć typowo kojarzony w tej grupie wiekowej z wymiotami, czasami objawy są słabiej zaznaczone i mniej charakterystyczne. Mogą obejmować m.in. suchy kaszel. Przykładowo charczenie u noworodka podczas karmienia może oznaczać refluks żołądkowo-przełykowy. U niemowląt ta dolegliwość zwykle objawia się ulewaniem mleka, ale czasami jedynym objawem są właśnie dziwne dźwięki przy oddychaniu spowodowane podrażnieniem dróg oddechowych przez cofający się pokarm.
- Infekcje wirusowe: Powszechną przyczyną ostrego epizodu charczenia u niemowląt jest wirusowa infekcja układu oddechowego. Typowy przebieg zakażenia początkowo obejmuje katar, kaszel i przerywaną gorączkę.
- Ciało obce w drogach oddechowych: Jeśli charczenie u niemowlaka pojawiło się nagle, czasami świadczy o tym, że dziecko zakrztusiło się lub zadławiło ciałem obcym. Charczenie w nosie bez kataru u dziecka może być też oznaką, że w drogach oddechowych znajduje się jakieś ciało obce, które utrudnia oddychanie.
- Obturacyjny bezdech senny: Na obecność obturacyjnego bezdechu sennego u noworodka lub niemowlęcia może wskazywać występujące w nocy charczenie i kaszel. Istnieje również związek między tym schorzeniem i obserwowanym u dziecka chrapaniem. Objawy powodują u maluchów częste wybudzanie ze snu.
- Astma: Epizody nawracającego charczenia u niemowląt są klasycznym objawem astmy. Najczęściej symptom pojawia się na skutek oddziaływania określonych czynników, takich jak kontakt z alergenem lub ekspozycja na zimne powietrze.
- Alergia pokarmowa: Ciężki oddech i furczenie w nosie u noworodka występujące bez kataru i zatkanego noska może oznaczać sapkę niemowlęcą. Przyczyną jej wystąpienia może być alergia pokarmowa, infekcja o różnorakim podłożu, wady wrodzone w budowie nosa lub nieodpowiednie warunki, w jakich przebywa dziecko.
- Wiotkość krtani: Utrzymywanie się „charczącego” oddechu przy dobrym stanie ogólnym dziecka, prawidłowym przyroście masy ciała, braku niepokojących objawów klinicznych może być związane z wiotkością krtani. Zmiany zwykle pojawiają się już w okresie noworodkowym, nasilają się do dziewiątego miesiąca życia dziecka i ustępują około drugiego roku życia. Wiotkość krtani to częsta przypadłość występująca u noworodków i niemowląt (na szczęście w większości przypadków ustępująca samoistnie ok. 18-24 miesiąca życia).
- Sapka niemowlęca: Zatkany nos bez kataru u niemowlaka, chrapanie, charczenie i świszczący oddech mogą wskazywać na tzw. sapkę niemowlęcą.
Dodatkowe czynniki anatomiczne
Warto też mieć na uwadze, że najmniejsze niemowlęta nie potrafią oddychać przez usta. Ponadto, specyfika budowy anatomicznej niemowląt sprzyja występowaniu charczenia:
- wiotkość gardła i podniebienia (partie te nabierają sprężystości dopiero z czasem),
- mała część oddechowa nosa i wąskie przewody nosowe,
- słabo rozwinięte dolne drogi oddechowe,
- mniejsza średnica tchawicy i oskrzeli,
- nie w pełni rozwinięta krtań.
Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?
Jeśli zauważysz charczenie u swojego dziecka, najważniejsze to zachować spokój i obserwować, czy nie występują inne niepokojące symptomy, takie jak m.in. trudności z oddychaniem, gorączka, sinienie skóry, brak apetytu czy problemy z jedzeniem. Jeżeli dolegliwości nie ustępują, nasilają się lub, co gorsza, pojawiają się dodatkowe objawy, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Przeczytaj także: Jaka woda mineralna jest najlepsza dla wątroby?
Niepokojące objawy, które powinny skłonić do wizyty u lekarza:
- trudności z oddychaniem,
- ciężki, szybki lub nieregularny oddech,
- widoczne opadanie skóry między żebrami,
- niebieskawa lub bardzo blada skóra,
- intensywny kaszel bez wyraźnej przyczyny,
- wysoka gorączka,
- brak apetytu.
Powyższych objawów w żadnym wypadku nie powinno się bagatelizować, ponieważ mogą wskazywać na przeziębienie, infekcję, a nawet poważną chorobę układu oddechowego.
Leczenie charczenia u niemowląt
Zatkany nos i charczenie u niemowlaka to problem, z którym na początku można próbować poradzić sobie samodzielnie. Jeśli przyczyną charczenia u niemowlaka jest zatkanie nosa, dziecku pomóc powinno oczyszczenie go za pomocą gruszki i kropli z solą fizjologiczną oraz nawilżanie powietrza w domu. Przede wszystkim należy regularnie oczyszczać maluchowi nos przy pomocy gruszki lub specjalnego aspiratora podłączanego do odkurzacza. Do tego celu można też wykorzystać krople na bazie soli fizjologicznej, które zapuszczone do nosa rozrzedzają wydzielinę i ułatwiają jej spływanie. Należy także regularnie oczyszczać nos, aby ułatwić oddychanie.
Oprócz tego należy zadbać o nawilżenie powietrza w domu. Najszybszym sposobem jest przewietrzenie pokoju - pod warunkiem że jakość powietrza na zewnątrz jest dobra. Wdychanie zanieczyszczeń mogłoby tylko nasilić problem charczenia. W takiej sytuacji warto skorzystać z nawilżacza powietrza. W przypadku braku urządzenia do nawilżania powietrza można położyć na ciepłym kaloryferze mokry ręcznik, który zapewni podobny efekt. Warto zadbać o utrzymanie prawidłowej temperatury (optymalna to 20-21 stopni) i wilgotności w domu oraz o unikanie narażenia dziecka na dym tytoniowy. Przy infekcjach dodatkowo należy stale nawadniać dziecko.
Sposób leczenia chrapania u niemowląt zależy oczywiście od zidentyfikowanej przyczyny. Gdy przyczyną przewlekłego, uciążliwego chrapania jest przerost migdałka gardłowego, często najlepszym rozwiązaniem jest zabieg chirurgiczny - adenotomia, czyli wycięcie przerośniętej tkanki migdałka (nawet u dzieci około 2. roku życia). Decyzję o operacji podejmuje lekarz laryngolog.
Przeczytaj także: Konserwacja unitu stomatologicznego
W przypadku sapki, ulewania i refluksu można unieść materac, np. podłożyć złożony ręcznik lub klin pod materacyk, aby uzyskać kąt nachylenia ok. 15-30°.
Zapalenie płuc u dziecka
Zapalenie płuc jest jednym z poważniejszych schorzeń zapalnych dolnych dróg oddechowych u dzieci i niemowląt, które objawia się zazwyczaj wysoką gorączką, uporczywym kaszlem oraz jedno- lub obustronnymi zmianami w płucach. Niestety, zapalenie płuc to choroba bardzo podstępna, która czasami może przebiegać u najmłodszych zupełnie bezobjawowo, a jednym symptomem wzbudzającym niepokój rodziców jest wtedy wyraźne osłabienie malucha. Zapalenie płuc u dziecka to ostra infekcja dolnych dróg oddechowych, której towarzyszy stan zapalny miąższu płuc, czyli pęcherzyków płucnych.
Do przyczyn zapalenia płuc u dzieci należą:
- wirus RS, adenowirusy oraz wirus paragrypy (niemowlęta i dzieci w wieku do 5. roku życia),
- bakterie, takie jak pneumokoki i meningokoki (dzieci pomiędzy 5. a 15. rokiem życia).
Rodzaje zapalenia płuc:
- wirusowe zapalenie płuc - często stanowi ono powikłanie po przebytej grypie.
- bakteryjne zapalenie płuc - w trakcie badania stetoskopem lekarz wyraźnie słyszy szmery w płucach dziecka.
- atypowe zapalenie płuc - u dziecka rozwój tego schorzenia trwa bardzo długo, czasami nawet kilka tygodni.
- bezobjawowe zapalenie płuc - u dziecka taki rodzaj choroby rozwija się bez dodatkowych symptomów. Mali pacjenci czują się jednak osłabieni, ich oddech jest przyspieszony i czasami zdarza im się kaszleć.
- zachłystowe zapalenie płuc u dziecka - to szczególny rodzaj zapalenia płuc, który rozwija się w sytuacji, gdy treść pokarmowa przedostanie się do dróg oddechowych dziecka.
- śródmiąższowe zapalenie płuc u dziecka - choroba rzadko pojawia się u dzieci, znacznie częściej cierpią na nią dorośli.
Metoda leczenia zapalenia płuc u dziecka zależy m.in. od rodzaju choroby. Bakteryjne zapalenie płuc u najmłodszych powinno być leczone antybiotykiem, który wymierzony jest w konkretny szczep bakterii. Dodatkowo, lekarz może zlecić przyjmowanie leków przeciwbólowych oraz przeciwgorączkowych, jak również preparatów ułatwiających odkrztuszanie wydzieliny i łagodzących kaszel. Bez względu na genezę choroby w zapaleniu płuc u dziecka wskazane jest regularne wykonywanie inhalacji maluszkowi, właściwe jego nawodnienie oraz utrzymywanie odpowiedniej temperatury (20°C) i wilgotności powietrza w pomieszczeniu.
Przeczytaj także: Ranking nawilżaczy powietrza do biura
Co to jest sapka niemowlęca?
Sapka w nosie u niemowlaka to dolegliwość związana z niedrożnością nosa u niemowląt i noworodków. Sapka u noworodka może występować już od pierwszych dni życia maluszka. Sapka u niemowlaka to zaburzenie drożności nosa, w wyniku którego dziecko może mieć trudności z oddychaniem. Charakterystycznym objawem jest uporczywy, świszczący oddech dziecka, które próbuje oddychać przez zatkany nos. Sapkę łatwo pomylić z katarem towarzyszącym infekcji, a nawet chrapaniem. Sapka u niemowląt występuje dość często, szczególnie w pierwszych miesiącach życia. Dolegliwości z nią związane zazwyczaj mijają samoistnie, gdy dziecko skończy kilka miesięcy.
Do najczęstszych objawów sapki niemowlęcej należą:
- Trudność w ssaniu mleka z piersi lub butelki,
- Zatkany nos,
- Zaleganie wydzieliny w nosie z ograniczoną jego drożnością,
- Charakterystyczne dźwięki wydawane przez dziecko podczas wdechu i wydechu (określane jako świsty, furczenie i bulgotanie),
- Płaczliwość,
- Rozdrażnienie,
- Problemy ze snem.
W leczeniu sapki niemowlęcej zaleca się przemywanie nosa solą fizjologiczną w ilości około 1-2 kropli, wprowadzając do każdego otworu nosowego. Pomocna będzie również woda morska dla dzieci, która oczyści błonę śluzową nosa z zalegającej wydzieliny. Po aplikacji powyższych preparatów należy pamiętać o ułożeniu dziecka na boku lub na brzuchu. Gruszki do nosa i aspiratory do nosa świetnie sprawdzają się przy delikatnym usuwaniu śluzu, a także codziennej pielęgnacji noska.
Zapalenie oskrzelików
Zapalenie oskrzelików, a dokładnie ostre zapalenie oskrzelików, to infekcja wirusowa dróg oddechowych. Zapalenie oskrzelików atakuje głównie dzieci do 2. roku życia, zwłaszcza niemowlaki - pomiędzy drugim a szóstym miesiącem życia. Większe ryzyko zachorowania występuje u wcześniaków, dzieci matek palących, dzieci karmionych sztucznie, uczęszczających do żłobka i nieszczepionych zgodnie z kalendarzem szczepień.
Pierwsze objawy zapalenia oskrzelików:
- katar,
- kaszel,
- zaczerwienienie gardła,
- niekiedy gorączka.
W cięższych przypadkach po około trzech dniach dochodzą:
- płaczliwość,
- rozdrażnienie,
- brak apetytu,
- łatwa męczliwość przy jedzeniu,
- nudności oraz wymioty,
- duszność,
- problemy z oddychaniem.
Leczenie zapalenia oskrzelików jest głównie leczeniem objawowym. U dzieci, które mogą być leczone w domu, zaleca się przede wszystkim: odpowiednie nawadnianie oraz regularne oczyszczanie nosa, aby ułatwić oddychanie. Dziecka nie należy przegrzewać, optymalna temperatura pokoju, w którym przebywa, powinna wynosić około 20°C.
Wiotkość krtani (Laryngomalacja)
Wiotkość krtani to nieprawidłowość, która może wystąpić u noworodków. Jest wrodzonym stanem, spowodowanym niedojrzałością elementów chrzestnych tworzących krtań. Występuje, gdy słabe, wiotkie tkanki nad krtanią opadają na drogi oddechowe. Jest to najczęstsza przyczyna hałaśliwego oddechu u niemowląt i najczęstsza wada rozwojowa krtani. Wiotkość krtani u noworodka brzmi jak wysoki pisk (stridor) podczas wdechu dziecka.
Refluks żołądkowo-przełykowy, który może powodować ulewanie, jest często obserwowany u niemowląt z laryngomalacją. Utrata wagi: w niektórych przypadkach laryngomalacja może prowadzić do niemożności przybrania na wadze.
tags: #charczenie #przy #oddychaniu #niemowlaka #przyczyny #i
