Wydzielina z zatok – przyczyny i leczenie
- Szczegóły
Zatoki to struktury kostne zlokalizowane w obrębie twarzoczaszki. Stany zapalne w ich obrębie zdarzają się dosyć często i mogą dotyczyć zarówno dorosłych, jak i dzieci. Do ich przyczyn zaliczamy zakażenia o różnych czynnikach etiologicznych. Dowiedz się jak radzić sobie z zapaleniem zatok w warunkach domowych, a kiedy skorzystać z pomocy lekarza.
Budowa i funkcje zatok
Zatoki przynosowe stanowią przestrzenie wypełnione powietrzem i wysłane błoną śluzową, które łączą się z jamą nosa przez naturalne otwory, nazywane ujściami, zlokalizowane na bocznej ścianie nosa, pod małżowinami nosowymi. Zatoki przynosowe mają kilka funkcji. Odgrywają rolę w zapewnieniu ochrony cieplnej, a także mechanicznej oczodołów i tkanki mózgowej, zwłaszcza poprzez wzmocnienie wytrzymałości kości należących do twarzoczaszki. Dodatkowo mają też swój udział w emisji głosu oraz oczyszczają, ogrzewają i nawilżają powietrze, które wdychamy. Zatoki dzielimy na szczękowe, czołowe, klinowe oraz sitowe przednie i tylne.
Zapalenie zatok - przyczyny
Zapalenie zatok może być wywołane przez wirusy, bakterie i grzyby. Wirusowe zapalenie zatok jest zdecydowanie najczęstsze i zwykle cechuje je łagodny przebieg. Z reguły do stanu zapalnego w zatokach bezpośrednio doprowadza zapalenie w obrębie jamy nosa (proces przenosi się przez błonę śluzową), rzadziej możemy mieć do czynienia z etiologią krwiopochodną lub zębopochodną. Bakteriami, które najczęściej odpowiadają za zapalenie zatok są H.infloenzae, M. Catharalis i gronkowce, chociaż zdarzają się również zapalenia wywołane przez nietypowe bakterie. Stan zapalny może obejmować pojedynczą zatokę, ale częściej lokalizuje się w kilku lub wszystkich zatokach. Podstawowym mechanizmem, który prowadzi do zapalenia zatok jest po prostu upośledzenie usuwania wydzieliny z zatok.
Zapalenie zatok - objawy
Potocznie często nadużywamy określenia „zapalenie zatok”. Zatem właściwie po czym poznać zapalenie zatok? Najczęściej dochodzi do niego w przebiegu zwykłego przeziębienia, czyli infekcji dróg oddechowych, grypy, ale też na tle alergii sezonowej. Charakterystycznymi objawami jest gęsty katar, który często przybiera barwę żółtą lub zieloną i spływa po tylnej ścianie gardła, uczucie zatkanego nosa i dolegliwości bólowe w rzucie zatok. Może pojawić się rozpieranie i mrowienie w okolicy policzków, czasami ból może mieć charakter pulsujący i lokalizować się na szczycie nosa, między oczami i na czole. Charakterystyczne jest nasilanie się dolegliwości bólowych przy pochylaniu głowy ku przodowi. Zapaleniu zatok często towarzyszy podwyższona temperatura ciała. Rozpoznanie zapalenia błony śluzowej zatok najczęściej stawiane jest na podstawie obrazu klinicznego, nie jest zalecane RTG zatok, w przypadku przedłużających się objawów może być wskazane wykonanie badania endoskopowego lub TK zatok.
Ważne jest również jak długo trwa stan zapalny zatok? Z reguły, jeśli infekcja nie jest powikłana, ostre zapalenie zatok trwa około 7-10 dni. Objawy mogą jednak przedłużać się do 4 tygodni, zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z zapaleniem bakteryjnym. Jeśli stan zapalny utrzymuje się 4-12 tygodni mówimy o zapaleniu podostrym, jeśli przekracza 12 tygodni zapalenie zatok określamy jako przewlekłe. W związku z długością trwania dolegliwości nasuwa się pytanie, czy zapalenie zatok przejdzie samo? W łagodnych postaciach choroby wystarczające mogą być domowe sposoby na zatoki, natomiast jeśli dolegliwości nie ustępują lub nasilają się konieczna bywa konsultacja lekarza internisty lub laryngologa i włączenie leczenia farmakologicznego.
Przeczytaj także: Odpowiednia wilgotność dla zatok
Zapalenie zatok - leczenie
Istotą leczenia zapalenia zatok jest zwalczenie stanu zapalnego, zmniejszenie obrzęku błony śluzowej i przywrócenie drożność ujść zatok, co ułatwi drenaż zalegającej w nich wydzieliny. Domowym sposobem leczenia zatok jest płukanie (irygacja) jam nosa, wykonywana specjalnymi zestawami, które są dostępne w aptekach. Do płukania może być używana sól fizjologiczna. Dzięki takim zabiegom nos i zatoki oczyszczane są z zalegającej wydzieliny. Dodatkowo dostępne są również preparaty ziołowe, które mają na celu obkurczanie błony śluzowej i ułatwianie drenażu zalegającego śluzu. Leczenie przez krótki okres czasu (maksymalnie 5 dni) można wspomagać również aerozolami do nosa z zawartością xylomethazoiny, które również obkurczają śluzówkę i poprawiają komfort oddychania. W przypadku towarzyszącej temperatury powyżej 38 st wskazane jest zastosowanie leków przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych.
Domowe sposoby na zatoki
- Inhalacja na zatoki: Pochyl się nad miską gorącej wody lub naparu z ziół. Nie zapomnij nakryć się ręcznikiem! Para wodna rozrzedzi zalegającą wydzielinę i odblokuje zatoki. Aby zwiększyć skuteczność inhalacji, dodaj do naparu kropli do inhalacji zatok. Mogą to być gotowe preparaty lub wybrane olejki eteryczne: eukaliptusowy, miętowy, sosnowy, tymiankowy lub z drzewa herbacianego.
- Płukanie zatok: Doskonałym domowym sposobem na oczyszczenie zatok są płukanki. Zestawy do płukania kupisz w aptece - przyjmują one postać plastikowej buteleczki z dziurką na zakrętce. Zakupiona buteleczka będzie już wypełniona roztworem soli fizjologicznej, ale jeśli ją zachowasz i utrzymasz w odpowiedniej czystości, możesz wykorzystać ją później do samodzielnie przygotowanych płukanek.
- Okłady na zatoki: Ciepłe okłady na zatoki pomogą złagodzić ból, wspomogą udrożnić nos, a także zredukują uczucie ciśnienia w głowie. Możesz wykonywać je kilka razy dziennie.
- Nawilżacz powietrza: Odpowiednie nawilżenie to podstawa oczyszczania zatok. Dobrym pomysłem jest zakup nawilżacza powietrza, który utrzyma optymalny poziom wilgotności w domu. W szczególności warto go mieć przy łóżku i włączać na noc.
- Picie dużej ilości wody: Dbaj o nawilżenie nie tylko od zewnątrz, ale także od wewnątrz. Pij herbatę (po przestygnięciu możesz dodawać miodu) i zwykłą wodę, ale ogranicz alkohol.
Leki na ból zatok
Sprawdź dostępność w dowolnej aptece, zarezerwuj do odbioru w aptece stacjonarnej lub kup online leki OTC.
Kiedy warto zgłosić się do lekarza?
Jeśli objawy nie ustępują lub nasilają się mimo stosowania domowych środków wskazana jest konsultacja z internistą lub laryngologiem. Jeżeli lekarz podejrzewać będzie etiologię bakteryjną wówczas leczeniem będzie antybiotykoterapia. Często również stosowane są sterydy donosowe, które działają przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo. W przypadku przewlekłego zapalenia zatok może być konieczne leczenie operacyjne.
W związku z bliskością struktur oczodołu i mózgowia nasilony proces zapalny w zatokach może być przyczyną wielu groźnych powikłań, np. zapalenia tkanek oczodołu, czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, dlatego dolegliwości związanych z zatokami nie można lekceważyć, mimo tego, że w zdecydowanej większości przebieg choroby jest łagodny.
Czy zapaleniu zatok można zapobiegać?
Nie ma typowych sposobów, które mogą zabezpieczyć nas przed kolejnym epizodem zapalnym, jednakże jako profilaktykę należy stosować zbilansowaną dietę i dbać o odpowiednią aktywność fizyczną. Ponadto, nie zapominajmy o odpoczynku, relaksie i wystarczającej ilości snu.
Przeczytaj także: Wybór wody mineralnej do płukania zatok
Wydzielina z zatok w gardle - co może być przyczyną?
Nadmierna produkcja wydzieliny, która spływa następnie po tylnej ścianie gardła, stanowi jeden z najważniejszych objawów stanów zapalnych nosa i zatok. Flegma może pojawiać się w przebiegu zarówno ostrych, jak i przewlekłych infekcji, znacznie pogarszając jakość codziennego życia pacjentów. Zalegająca wydzielina w gardle stanowi powszechnie występującą dolegliwość. Przeważnie stanowi jeden z objawów zapalenia zatok oraz nieżytu nosa o podłożu bakteryjnym lub wirusowym. Niekiedy jednak zyskuje charakter przewlekły. Bywa nazywana wtedy zespołem przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła - PNDS (post nasal drip syndrome). We współczesnej medycynie termin ten jest jednak coraz rzadziej używany.
Ciągła flegma w gardle i chrząkanie może być związana także z niealergicznym obrzękiem błony śluzowej nosa. Wydzielina z zatok w gardle może pojawić się również wskutek ekspozycji na czynniki drażniące, zapachy, zmiany temperatur oraz spożywanie określonych pokarmów. Na zaleganie wydzieliny skarżą się przy tym osoby chrapiące w czasie snu.
Kiedy udać się do lekarza z zalegającą ropną wydzieliną?
Jeśli flegma w gardle i drogach oddechowych utrudnia codzienne funkcjonowanie, zwróć się po pomoc do lekarza pierwszego kontaktu lub laryngologa, który pomoże w rozpoznaniu przyczyny dolegliwości. Konieczne może okazać się przeprowadzenie endoskopii nosa i nosogardła oraz pobranie materiału mikrobiologicznego. Warto zdecydować się także na konsultację alergologiczną. Po przeprowadzeniu wywiadu i stosownych badań specjalista zaleci wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Na czym polega leczenie zalegającej flegmy w przełyku?
Sposób leczenia powinien zostać dopasowany do rodzaju dolegliwości. Pamiętaj o tym, że flegma w gardle może występować bez kataru i nie wiązać się z realną nadprodukcją wydzieliny. Odpowiedzmy teraz na pytanie, jak pozbyć się flegmy, która pojawia się w wyniku nadprodukcji wydzieliny. W przypadku infekcji wirusowej i bakteryjnej należy sięgnąć po odpowiednie leki. Przewlekłe zapalenie zatok może wymagać dodatkowo interwencji chirurgicznej. Jeśli galaretowata wydzielina z nosa pojawia się wskutek palenia, konieczne będzie ograniczenie nałogu.
Skuteczne preparaty i leki na wydzielinę spływającą po tylnej ścianie gardła
Biała lepka wydzielina w gardle nie wskazuje przeważnie na stan zapalny błon śluzowych nosa. W takiej sytuacji zadbaj o nawodnienie oraz nawilżenie. Ropna wydzielina z zatok może wiązać się z infekcją wirusową i bakteryjną. W takiej sytuacji najlepiej sprawdzą się leki na odporność oraz domowe sposoby na przeziębienie, które pomogą w szybkim powrocie do zdrowia. Zielone zabarwienie flegmy może sugerować zapalenie płuc i oskrzeli. W takiej sytuacji konieczna będzie wizyta u lekarza. W czasie leczenia warto korzystać z leków na mokry kaszel, które ułatwią odkrztuszanie. Ropna flegma pojawia się również w czasie alergii. Brązowa oraz ciemnożółta wydzielina w gardle może pojawić się u palaczy i osób przebywających w zanieczyszczonym otoczeniu. W codziennej higienie doskonale sprawdzi się izotoniczna woda morska w sprayu, która pozwala na wygodne aplikowanie roztworu soli fizjologicznej. W codziennym życiu stosuj jednocześnie po preparaty o właściwościach ochronnych i nawilżających śluzówkę nosa i gardła. Czarna flegma sugeruje natomiast infekcję grzybiczą i wymaga konsultacji lekarskiej.
Przeczytaj także: Zastosowanie irygatora do nosa EMED
Domowe sposoby na wydzielinę z zatok w gardle, które mogą wspomóc leczenie
Syrop na zalegającą flegmę w gardle możesz przygotować samodzielnie w warunkach domowych. Wysoką skuteczność wykazuje syrop z cebuli o właściwościach immunostymulujących, przeciwzapalnych i wykrztuśnych. Wydzielina z zatok w gardle może znacznie pogorszyć jakość codziennego życia. Wśród innych domowych sposobów na flegmę możemy wymienić płukankę z siemienia lnianego, która ułatwia wykrztuszanie wydzieliny oraz nawilża śluzówkę. Pomocne mogą okazać się jednocześnie pastylki do ssania na gardło oraz leki na suchy kaszel dostępne bez recepty.
Zapalenie zatok - przyczyny
Wirusowe zapalenie zatok a COVID-19. Ból zatok może być jednym z objawów COVID-19. Ponadto ten wariant objawia się także: zapaleniem krtani, gardła, bólami mięśni, kaszlem oraz dużym osłabieniem organizmu.
W przeciwieństwie do covida, zapalenie zatok nie daje aż tak intensywnych objawów. Rozróżnieniem zapalenia zatok a covid może być np. brzydki zapach z ust, ból policzków lub w okolicach oczodołów.
Prof. Wierzbicka na zapalenie zatok po covidzie zaleca: aerozol z wodą morską, krople do nosa z olejkami, witaminy A i E, sól emska, wapno (jeśli nastąpił obrzęk błony śluzowej), probiotyki.
Alergia a zapalenie zatok
Reakcja uczuleniowa odpowiedzialna za przewlekły nieżyt nosa blokuje odpływ wydzieliny z zatok. Astma również może wiązać się z przewlekłym zapaleniem zatok.
Alergia i zapalenie zatok to jednak dwa inne stany zdrowotne, które różnią się nieco objawami. Przede wszystkim przy alergii wziewnej pojawia się kichanie oraz podrażnienie oczu. Katar przy alergii jest bardziej wodnisty i przezroczysty, a ten przy zapaleniu zatok: gęsty i żółty (lub zielony).
Ekspozycja na pyły
Nie wszystkie pyły i dymy muszą uczulać, jednak każdy z nich podrażnia błonę śluzową nosa. Narażenie na pyły ma wpływ na nawracające zapalenie zatok.
Jak ograniczyć ryzyko?
Zainwestuj w oczyszczacz powietrza, który będzie filtrował powietrze w Twoim domu i oczyszczał je ze smogu zimą, a z pyłków roślin wiosną. Unikaj również przebywania wśród palaczy: dym papierosowy zawiera szkodliwe cząsteczki, które także mogą przyczynić się do zapalenia zatok. Jeśli Twoi najbliżsi palą, poproś ich o wstrzymanie się, kiedy nie są sami. Ponadto warto monitorować stan jakości powietrza w miejscu zamieszkania i pracy oraz zaopatrzyć się w maskę z odpowiednim filtrem.
Problemy stomatologiczne
Zapalenie zatok może być spowodowane infekcją zębów lub okostnej, a także niepoprawnym wykonaniem leczenia kanałowego lub niezauważonej martwicy zęba. Najczęściej dotyczy to zatoki szczękowej, czyli tej, która znajduje się pod oczami, po obu stronach nosa. Taki trop może być podjęty, kiedy leczenie zapalenia zatok nie daje efektów.
Diagnostyka zapalenia zatok
Badania zatok to: rynoskopia przednia, czyli obejrzenie jamy nosa wziernikiem; RTG zatok, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny w celu oceny zmian patologicznych zatok czy zaplanowania leczenia operacyjnego; pobranie materiału biologicznego z zatok w celu wykonania posiewu; biopsja zatok - to zabieg, w którym pobiera się próbkę tkanki zatok, aby sprawdzić, czy bakterie lub grzyby nie przeniknęły z zatok do okolicznych kości twarzy; testy alergiczne.
Pamiętaj, że zapaleniu zatok sprzyja również obniżenie odporności organizmu. W przypadku alergików rozpoczynająca się jesień oraz sezon grzewczy, który powoduje wzmożony rozwój roztoczy kurzu domowego, mogą być czynnikiem powodującym rozwój zapalenia zatok. Warto skonsultować się z lekarzem oraz wykonać badania krwi, sprawdzających Twoją odporność!
tags: #wydzielina #z #zatok #przyczyny #i #leczenie
