Jaka woda mineralna do płukania zatok? Poradnik
- Szczegóły
Płukanie zatok to jeden z najskuteczniejszych sposobów na oczyszczenie ich z zanieczyszczeń, chorobotwórczych drobnoustrojów oraz śluzu. Zwykle taki zabieg jest rekomendowany przy infekcjach górnych dróg oddechowych. Regularne irygacje są m.in. polecane osobom, które zmagają się z przewlekłymi stanami zapalnymi zatok.
Zalety płukania zatok
Irygacja nosa i zatok, czyli po prostu ich płukanie jest skuteczną i tak naprawdę bardzo prostą do wykonania metodą leczenia oraz zapobiegania problemom z zatokami. Jakie są zalety płukania zatok? Zabieg ten pomaga usuwać różnego rodzaju zanieczyszczenia, alergeny i chorobotwórcze drobnoustroje. Wypłukuje mediatory stanu zapalnego i zalegającą wydzielinę.
Płukanie zatok przy przeziębieniu sprawia, że aplikowane na śluzówkę leki będą się lepiej wchłaniały, co zapewni efektywniejsze leczenie. Przy regularnym stosowaniu irygacja nosa i zatok przyczynia się do poprawy odporności śluzówki na działanie czynników drażniących, mediatorów stanu zapalnego i patogenów.
Wskazania do irygacji zatok
Głównym wskazaniem do irygacji zatok są infekcje oraz stany zapalne w obrębie zatok i nosa oraz alergie. Płukanie zatok można wykonywać nie tylko w przypadku łagodzenia objawów chorobowych, ale także pielęgnacyjnie i wspomagająco. Taki zabieg regularnie powinny wykonywać osoby narażone na długotrwałą ekspozycję na pyły lub nadmiernie ogrzewane, klimatyzowane powietrze oraz osoby długotrwale używające leków wysuszających błonę śluzową nosa.
Czym płukać zatoki? Rodzaje preparatów
Płukanie zatok jest proste, należy jednak przestrzegać kilku zasad. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, czym płukać nos i zatoki. Nie można ot tak wlać do butelki wody z kranu i wsypać trochę soli. Jakie preparaty stosować?
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Sól fizjologiczna
Najczęściej na pytanie, czym można płukać zatoki, można usłyszeć odpowiedź, że solą fizjologiczną. Sól fizjologiczna to uniwersalny środek do oczyszczania ran, do higieny uszu i oczu u niemowląt oraz do płukania nosa i zatok. Zastosowanie soli fizjologicznej do płukania zatok zapewnia skuteczne oczyszczenie i nawilżenie błony śluzowej nosa i zatok. Sól fizjologiczna do płukania zatok to izotoniczny roztwór chlorku sodu o stężeniu 0,9% (jest to takie samo stężenie jak w komórkach i płynach występujących w organizmie).
Roztwory hipertoniczne
W aptekach można też kupić roztwory hipertoniczne, czyli roztwory chlorku sodu w wyższym stężeniu - 1,5-3% (stężenie wyższe niż w płynach ustrojowych). Podczas choroby lepszym wyborem niż roztwór izotoniczny może się okazać roztwór hipertoniczny. Oprócz mechanicznego oczyszczania wykazuje on także efekt osmotyczny. Podczas zakupów warto więc zwracać uwagę na toniczność roztworu.
Czym płukać zatoki profilaktycznie i pielęgnacyjnie? W tym celu wskazana jest sól fizjologiczna. Pomaga wypłukać z nosa i zatok nadmiar śluzu i zanieczyszczeń, nawilża oraz poprawia funkcje oczyszczające rzęsek. Czym płukać chore zatoki?
Woda morska
Płukanie zatok i nosa można również wykonać za pomocą wody morskiej. W aptekach dostępna jest w postaci aerozolu, który aplikuje się bezpośrednio do nosa. Nie jest to wprawdzie tradycyjna irygacja, jednak takie płukanie zatok solą morską pozwala osiągnąć porównywalne efekty. Warto dodać, że woda morska do nosa może być izotoniczna lub hipertoniczna. Czasem wzbogacana jest o dodatkowe składniki, np.
Rodzaje wody morskiej:
- Woda morska izotoniczna: Roztwór izotoniczny cechuje się takim samym ciśnieniem osmotycznym jak płyny ustrojowe człowieka. Dzięki temu izotoniczna woda morska nie powoduje odwodnienia błony śluzowej, a tym samym jej obkurczania. Ułatwia zatem usuwanie nagromadzonej wydzieliny.
- Woda morska hipertoniczna: Roztwór hipertoniczny ma ciśnienie osmotyczne wyższe niż ciśnienie roztworu, w którym się znajduje. Powoduje to napływ wody do roztworu w celu wyrównania ciśnienia. Taki proces prowadzi do obkurczania błony śluzowej nosa.
Domowy roztwór do płukania zatok
Choć w aptece bez problemu można kupić gotowe preparaty do płukania zatok, można także samodzielnie przygotować roztwór ze składników dostępnych w domu. Irygacja zatok domowym sposobem może być przeprowadzona z wykorzystaniem roztworu soli kuchennej. Do jego sporządzenia potrzebna jest przegotowana, ciepła woda (najlepiej, aby była to woda destylowana lub filtrowana, należy ją gotować przez około 5 minut), a także sól kuchenna. Zazwyczaj na 250ml wody stosuje się pół łyżeczki soli, aby otrzymać roztwór izotoniczny.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Jak prawidłowo płukać zatoki?
Wiadomo już, czym najlepiej płukać zatoki, warto też dowiedzieć się, na czym polega płukanie zatok. Zabieg polega na tym, że do przewodu nosowego wprowadza się specjalny płyn. Płyn wlewa się do jednego otworu nosowego, następnie przepływa on przez zatoki, zabierając ze sobą różne zanieczyszczenia, bakterie i śluz, po czym wypływa drugim otworem. W aptekach można kupić różne irygatory do nosa przeznaczone do wielokrotnego użytku. Najprostsze mają postać plastikowej butelki ze specjalną końcówką. Butelka jest miękka, wystarczy ją delikatnie ścisnąć, aby wyleciał roztwór. Najczęściej do irygacji wykorzystuje się dedykowane do tego urządzenia dostępne w zestawach z gotowymi preparatami. Alternatywą dla nich są specjalne dzbanki, tzw. neti pot.
Ponadto sprawdzi się zwykła gruszka do nosa lub większa strzykawka. Na początku należy przygotować roztwór do płukania zatok i nosa (powinien mieć temperaturę zbliżoną do temperatury ciała), a także wydmuchać nos. Stojąc nad umywalką, należy lekko pochylić się do przodu. Powoli wprowadzić roztwór do jamy nosowej i odczekać, aż wyleci drugim otworem. Podczas zabiegu należy swobodnie oddychać przez usta. Może się zdarzyć, że roztwór dostanie się do gardła.
Czynność powtórzyć z drugim otworem nosowym. Po zakończeniu zabiegu należy wylać resztki niewykorzystanego roztworu oraz dokładnie umyć irygator do nosa. Należy pamiętać, że po płukaniu zatok nie można wychodzić na zewnątrz przez około godzinę, nie należy też od razu się kłaść.
Jak często wykonywać irygację zatok?
Jak często można wykonywać irygację nosa i zatok? W przypadku infekcji wskazane jest przeprowadzanie jej dwa razy dziennie. Płukanie zatok przy alergii można wykonywać częściej, aby zminimalizować kontakt śluzówki z alergenami. Osoby, które mają przewlekłe problemy z zatokami, zwykle stosują różne metody, aby zapewnić sobie komfort i złagodzić dolegliwości.
Zioła i olejki eteryczne
Czy stosuje się zioła do płukania zatok? Tak, można kilka kropli naparu, np. z szałwii lub tymianku dodać do przygotowanego roztworu, jednak zdecydowanie zioła lepiej sprawdzają się w postaci inhalacji. Wdychanie ziołowej pary działa nawilżająco na śluzówkę nosa i zatok, pomaga rozrzedzać wydzielinę i udrażnia nos. Do inhalacji zamiast naparów ziołowych można stosować olejki eteryczne.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Wówczas kilka kropli wybranego produktu należy dodać do naczynia z parującą, gorącą wodą. Najczęściej poleca się stosować olejek eukaliptusowy, tymiankowy, sosnowy, rozmarynowy, miętowy lub z drzewa herbacianego. A czy można stosować olejki eteryczne do płukania zatok? Raczej nie powinno się tego robić, mogą spowodować m.in. silne podrażnienie.
Bezpieczeństwo i środki ostrożności
Płukanie zatok i nosa jest skuteczną metodą usuwania zanieczyszczeń, drobnoustrojów i alergenów z nosa oraz nawilżania śluzówki. Jeśli zabiegi wykonywane są ostrożnie i zgodnie z zaleceniami, są bezpieczne i rzadko prowadzą do występowania działań niepożądanych. Przed zakupem zestawu do płukania zatok warto jednak poradzić się lekarza, czy nie ma przeciwwskazań do wykonania zabiegu.
Ważne, by przed zakupem pierwszego zestawu do płukania zatok w domu zasięgnąć opinii lekarza, jest bowiem sporo przeciwwskazań do samodzielnego wykonania zabiegu:
- uszkodzenia śluzówki, ranki i strupy w jamach nosowych,
- krwawienia z nosa,
- schorzenia krwotoczne i przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych,
- infekcje uszu,
- zapalenie zatok o podłożu bakteryjnym (wymaga przede wszystkim antybiotykoterapii),
- stany świeżo po operacjach jamy nosowej lub zatok,
- całkowita blokada nosa,
- przeszkody anatomiczne, np. polipy nosa, lub defekty strukturalne, np. niektóre typy skrzywienia przegrody nosa,
- złamania twarzoczaszki,
- zaburzenia równowagi (płukaniu zatok towarzyszy zmiana ciśnienia w obrębie jam nosowych oraz zatok),
- alergia na składniki roztworu do irygacji,
- upośledzenie odporności (osoby zakażone wirem HIV, przewlekle przyjmujące glikokortykosteroidy czy leczone onkologicznie).
Płukanie zatok u dzieci
Dostępne w aptekach zestawy do płukania zatok przeznaczone są dla dzieci od 4 roku życia, zazwyczaj wyposażone są wówczas w butelki i końcówki przeznaczone dla małych nosów. Każde dziecko z objawami zapalenia zatok, a także z zatkanym nosem czy nieżytem nosa powinno jednak wcześniej trafić do lekarza, który określi przyczynę problemu. Jeśli są wskazania do płukania zatok u dziecka i nie ma medycznych przeciwwskazań do wykonania zabiegu w domu, lekarz może przeszkolić rodzica w obsłudze gruszki lub irygatora. Zabieg jest prosty, więc dzieci starsze i nastolatki mogą wykonywać go same. U niemowląt i dzieci do 4 roku życia ze wskazaniami do płukania zatok zabieg zawsze powinien wykonywać lekarz.
Prawidłowo przeprowadzony zabieg płukania zatok zazwyczaj nie ma żadnych skutków ubocznych, ale u niektórych osób pojawia się podrażnienie błon śluzowych lub pieczenie nosa. Może to świadczyć o zbyt wysokim stężeniu chlorku sodu w roztworze do irygacji, ale również o zignorowaniu przeciwwskazań, jak np. ranki czy strupki we wnętrzu nosa.
Tabela: Rodzaje roztworów do płukania zatok i ich zastosowanie
| Rodzaj roztworu | Stężenie | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Sól fizjologiczna (izotoniczny) | 0,9% NaCl | Oczyszczanie, nawilżanie, profilaktyka |
| Roztwór hipertoniczny | 1,5-3% NaCl | Obrzęk błony śluzowej, udrażnianie zatkanego nosa |
| Woda morska izotoniczna | ~0,9% soli mineralnych | Oczyszczanie, nawilżanie, alergie |
| Woda morska hipertoniczna | >0,9% soli mineralnych | Udrażnianie, rozrzedzanie wydzieliny |
tags: #woda #mineralna #do #płukania #zatok #jaka
