Czystość Wody i Stan Powietrza w Chełmnie: Aktualne Informacje
- Szczegóły
W Chełmnie, podobnie jak w wielu innych regionach Polski, kwestie związane z jakością wody i powietrza są stale monitorowane. Przyjrzyjmy się bliżej aktualnej sytuacji w tym zakresie.
Poziom Wisły i Działania Prewencyjne
Poziom Wisły podnosi się, co jest zjawiskiem naturalnym o tej porze roku. W 2023 roku sytuacja wygląda podobnie jak w latach poprzednich. Mł. kpt. Kasper Korczak, oficer prasowy KP PSP w Chełmnie, informuje:
Przekroczony został stan ostrzegawczy, więc zaczęliśmy kontrolować poziom Wisły. Aktualnie ograniczamy się do patrolowania. Stan ostrzegawczy wynosi 510 cm, a aktualny poziom wody w rzece wynosi 524 cm. Na razie kontrolujemy więc wyłącznie Powiśle.
Z prognoz pogody wynika, że poziom Wisły jeszcze trochę się podniesie, jednak nie osiągnie stanu alarmowego, który wynosi 630 cm. Wisła charakteryzuje się dużymi różnicami poziomów w ciągu całego roku i jest to zupełnie naturalne zjawisko.
Stowarzyszenie Miłośników Starego Fordonu komentuje to zjawisko:
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Nasi przodkowie, którzy żyli z rytmem wielkiej rzeki nazywali ten wzrost "marcówką". Zazwyczaj kolejne to były "janówki" (okolice św. Jana w czerwcu) i "jakubówki" (okolice św. Jakuba w lipcu). Fala wezbraniowa nie nadchodzi jak wodospad, to są centymetrowe przyrosty. Jak idzie bardzo duża woda, która grozi zalaniem domów na przykład, to są ostrzeżenia z Centrum Zarządzania Kryzysowego.
Podkom. Tomasz Zieliński, oficer prasowy KPP w Chełmnie, dodaje:
Prowadzimy prewencyjne działania, ostrzegamy przechodniów, by unikali obecnie spacerów nad Wisłą. Jeśli na bulwarach są wędkarze to także prosimy, by zrezygnowali na razie z łowienia ryb. Chodzi o to, by nikt nie wpadł do zimnej wody, bo może to mieć przykre konsekwencje.
Systemy Monitoringu Czystości Wody
Na ujęciu powierzchniowym w Straszynie, które zaopatruje w wodę 29% mieszkańców Gdańska, w roli strażników czystości wody w jeziorze występują małże z gatunku skójka zaostrzona /Unio tumidus/. Są one wskaźnikiem ewentualnych zanieczyszczeń, które mogą się pojawić w wodzie i reagują na nie natychmiast zamykając muszlę. Stanowisko z małżami znajduje się w dyspozytorni stacji uzdatniania, bezpośrednio przy pulpicie dyspozytora.
Małże są oplecione kablami, które przekazują dane o stopniu rozwarcia muszli wprost do systemu komputerowego. Na ekranie na bieżąco widać, jaki jest stan każdej muszli ? w postaci prostego wykresu. Cały system jest patentem opracowanym w Polsce i dostępnym na rynku pod handlową nazwą SYMBIO.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Małże przebywają w zamkniętym, stalowym zbiorniku i nie powinny być niepokojone przez zbędne otwierane. Temperatura wody powinna być stała i wynosić ok. 10 stopni C. Ponieważ małże mają swój specyficzny dobowy rytm aktywności i muszla w sposób naturalny raz jest otwarta szerzej, raz nie, podczas instalacji cały system się kalibruje, tzn. ustawia się pewną normę ruchu muszli i do niej dostosowuje pomiary.
Jednoczesne gwałtowne zamknięcie się wszystkich małży powoduje natychmiastowe włączenie się sygnału alarmowego. W razie problemu z jakością wody w jeziorze mogą się pojawić cztery alarmy: czerwony, żółty, zielony i niebieski. Dwa pierwsze powodują natychmiastowe wyłączenie czerpania wody ze zbiornika. Dyspozytor musi każdorazowo zabezpieczyć próbki wody, ale dopiero badania laboratoryjne wskazują przyczynę alarmu.
Woda, pobierana ze zbiornika straszyńskiego, podlega wielopoziomowej kontroli. Oprócz biomonitoringu, opartego na pstrągach ? które są na ujęciu od 2000 roku ? i małży, od kilkunastu lat działa na ujęciu pięcioparametrowa stacja monitoringu elektronicznego w Bielkówku.
Podstawą wiedzy o kondycji wody pobieranej do uzdatniania pozostaje nadal laboratorium, które w różnych cyklach wykonuje jej badania. Laboratorium znajduje się na miejscu, co znacznie ułatwia bieżące analizy. Podstawowe parametry fizykochemiczne /11 analiz/ bada się pięć razy w tygodniu. Raz w miesiącu wykonuje się badania rozszerzone. Bada się także parametry mikrobiologiczne.
Oprócz Gdańska, identyczny system SYMBIO pracuje w ośmiu miastach: Swarzędz, Oświęcim, Andrychów, Września, Środa Wielkopolska, Gryfino, Chełmno, Żywiec ? gdzie korzystają z niego zarówno wodociągi jak i w browar. Ciekawostką jest fakt, że systemem takim jak w Gdańsku zainteresowała się Rosja ? Moskwa i Jekaterynburg, i Stany Zjednoczone ? Salt Lake City.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Ujęcie powierzchniowe w Straszynie działa od 1986 roku, produkując 29% wody pitnej dla Gdańska. Produkuje 20.178 m. sześc. na dobę, a maksymalna możliwa produkcja dobowa to 53.000 m. sześc. Woda jest pobierana ze sztucznego zbiornika, utworzonego na Raduni, rzece o 60% spadku, na której do dzisiaj pracuje 9 elektrowni wodnych. Woda jest czerpana z głębokości 4 m., 120 m. od brzegu, zbiornik ma 75 ha pow., gromadzi 3,5 mln m. sześc. wody.
Smog w Województwie Kujawsko-Pomorskim
Zanieczyszczenie powietrza doskwiera nam cały rok. Największym problemem w walce o świeże powietrze są w dalszym ciągu stare piece na paliwo stałe. Kolejnym powodem, który sprawia, że z zanieczyszczeniami powietrza walczymy cały rok jest wciąż rosnąca liczba samochodów oraz zbyt częste ich eksploatowanie.
Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami.
Przykładowe dane z dnia 10.03.2026 (godz. 01:51) dla województwa kujawsko-pomorskiego:
- Skażenie PM2.5: 88% normy (22 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.
- Skażenie PM10: 107% normy (43 µg/m³). Zanieczyszczenie rośnie.
W ostatnich dniach średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń wyglądały następująco:
- 10.03.2026:
- PM2.5: 20 µg/m³
- PM10: 40 µg/m³
- 9.03.2026:
- PM2.5: 18 µg/m³
- PM10: 35 µg/m³
- 8.03.2026:
- PM2.5: 22 µg/m³
- PM10: 46 µg/m³
A jak to wygląda w poszczególnych miastach? Oto stan powietrza w niektórych z nich:
- Bydgoszcz: PM2.5: 88% normy. PM10: 112% normy.
- Toruń: PM2.5: 80% normy. PM10: 97% normy.
- Solec Kujawski: PM2.5: 88% normy. PM10: 95% normy.
- Inowrocław: PM2.5: 56% normy. PM10: 75% normy.
- Górzno: PM2.5: 20% normy. PM10: 35% normy.
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
- Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
- Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia.
PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.
W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu.
To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:
- wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
- mikroinstalację fotowoltaiczną,
- wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
- montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
- docieplenie domu,
- instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Jak otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?
- Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
- Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
- Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
- Podpisz umowę o dofinansowanie
- Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
- Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
- Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.
Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.
Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.
Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.
Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.
Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.
tags: #woda #w #Chełmnie #stan #czysta
