Właściwości Wody Pitnej i Jej Znaczenie dla Zdrowia
- Szczegóły
Woda jest niezbędna do życia, a jej jakość ma ogromny wpływ na nasze zdrowie. Z chemicznego punktu widzenia, woda występująca w przyrodzie stanowi roztwór substancji nieorganicznych i organicznych występujących na Ziemi. Substancje zawarte w wodzie są pochodzenia naturalnego lub są wprowadzane do wód na skutek działalności człowieka.
Wpływ Substancji Zawartych w Wodzie na Instalacje i Urządzenia
Obecność w wodzie soli i zanieczyszczeń powoduje wytrącanie się osadów na ściankach instalacji, przez które przepływa woda oraz procesy korozyjne metali i betonów. Obecne w wodzie sole wapnia i magnezu oraz krzemionka, po przekroczeniu iloczynu rozpuszczalności w danej temperaturze, wytracają się w postaci osadu kamienistego lub szlamu. Proces ten zaczyna się już w strefie podgrzewania wody. Osady powstające poniżej temperatury wrzenia stanowią głównie osady twarde. Osady powstające w strefie odparowywania wody, czyli powyżej temperatury wrzenia mają charakter szlamu, który tworząc zawiesinę gromadzi się w części dennej układu wodnego (zbiornika, instalacji).
Kamień siarczanowy (gipsowy) utworzony jest z CaSO4 oraz CaSO4×1/2H2O i CaSO4×2H2O. Odkłada się on głównie w termicznej obciążonych częściach instalacji grzewczych ze względu na malejącą wraz ze wzrostem temperatury rozpuszczalność. W skład kamieni krzemianowych wchodzą głównie krzemiany wapnia i magnezu, ale również w zależności od zanieczyszczeń, glinokrzemiany.
Kamień Kotłowy - Problem w Instalacjach Grzewczych
Powstawanie kamienia kotłowego w instalacjach grzewczych i wymiennikach ciepła stanowi poważny problem zarówno w gospodarstwach domowych jak i zakładach przemysłowych. Składający się głownie z warstw osadu węglanu wapnia i magnezu kamień kotłowy, powstaje we wszystkich urządzeniach, naczyniach i zbiornikach, w których podgrzewa się wodę. Małe przewodnictwo cieplne kamienia, oprócz strat energetycznych, powoduje wzrost temperatury blach urządzeń grzewczych, a tym samym miejscowe zmniejszenie ich wytrzymałości. Może to prowadzić nawet do powstawania wybrzuszeń i pęknięć osłabionych elementów.
Zalegające w urządzeniach i instalacjach osady kamienia kotłowego powodują nie tylko korozję i zaburzenia hydrauliczne, ale również obniżają ich sprawność cieplną. Zwiększone zużycie energii oraz konieczność wstrzymania produkcji na czas konserwacji instalacji grzewczych powodują duże straty ekonomiczne.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Metody Zapobiegania Osadzaniu się Kamienia Kotłowego
Chemiczne metody zapobiegania osadzaniu się kamienia kotłowego oraz jego usuwania powodują zanieczyszczenie środowiska oraz wymagają dużych nakładów finansowych. Powoduje to poszukiwanie alternatywnych do chemicznych metod zapobiegających tworzeniu się kamienia oraz umożliwiających usuwanie już istniejących złogów. W tym celu wykorzystuje się między innymi ultradźwięki, promieniowanie UV oraz pole elektryczne i magnetyczne.
Obecnie na rynku oferowanych jest szereg urządzeń do magnetycznej obróbki wody tzw. „magnetyzerów”. Są to urządzenia bazujące na wykorzystaniu stałego pola magnetycznego. Szczególnie dużo badań dotyczy wpływu pola magnetycznego na proces powstawania osadów węglanu i siarczanu wapnia, które stanowią główny składnik kamienia kotłowego. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że obecność pola magnetycznego powoduje: powstawanie aragonitu, który słabiej przylega do powierzchni elementów grzewczych niż kalcyt, zmienia potencjał dzeta cząstek i promuje homogeniczną precypitację węglanu wapnia tzn. jego powstawanie w objętości cieczy a nie na powierzchni elementów grzewczych.
Pomimo rosnącego zainteresowanie wykorzystaniem pola magnetycznego do zapobiegania tworzenia się kamienia kotłowego i do oczyszczania wód, ta technika uzdatniania wody jest nadal kontrowersyjna z powodu braku pełnej i jednolitej, a także przekonywującej teorii wyjaśniającej mechanizm działania magnetyzerów.
Wody Lecznicze w Polsce
W Polsce obecnie jest 45 miejscowości, które uzyskały status uzdrowiska. Na ich terenach znajduje się 200 sanatoriów i 55 szpitali. Artykuł zawiera podstawowe definicje dotyczące wód leczniczych, klasyfikację stosowaną w balneologii, dane dotyczące występowania, wydobycia i wykorzystania eksploatowanych wód na przykładzie uzdrowisk w Polsce i w oparciu o obowiązujące przepisy. Powszechnie za wody lecznicze uważa się wody naturalne pobierane do celów leczniczych, najczęściej przez ujęcie źródeł. Niektóre wody lecznicze są szczególnie bogate w związki bromu lub jodu.
Ze względu na położenie geograficzne, wyróżnia się uzdrowiska: nadmorskie - 6 (co stanowi 13% ogólnej liczby uzdrowisk w Polsce), górskie - 8 (18%), podgórskie - 14 (31%), nizinne - 17 (38%). Biorąc natomiast pod uwagę występujące na obszarze uzdrowiska naturalne surowce lecznicze, podzielono je na: posiadające borowinę - 5 (co stanowi 11% ogólnej liczby uzdrowisk w Polsce), posiadające wody lecznicze i borowinę - 7 (16%) oraz na posiadające wody lecznicze - 33 (73%).
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
W Polsce wody lecznicze występują prawie we wszystkich jednostkach geologicznych. Rozmieszczenie tych wód jest nierównomierne, co spowodowane jest specyficznymi warunkami geologicznymi. Wody lecznicze w większości występują w południowej części Polski, tj. w Sudetach i Karpatach wraz z zapadliskiem przedkarpackim. Dodatkowo, wody lecznicze w większym nagromadzeniu występują na Pomorzu Zachodnim oraz w kilkunastu miejscach na pozostałej części Niżu Polskiego.
Wykorzystanie Wód Leczniczych
Wody lecznicze wykorzystywane są powszechnie do celów balneoterapeutycznych (m.in. kąpiele, inhalacje, kuracja pitna), do celów rozlewniczych (m.in. w Krynicy Zdroju, Muszynie, Piwnicznej Zdroju, Wysowej, Polanicy Zdroju, Busku Zdroju) oraz do wytwarzania produktów zdrojowych, takich jak sole, ługi, szlamy, preparaty farmaceutyczne.
Wody o podobnym składzie chemicznym (silnie zmineralizowane wody typu Cl-Na lub Cl-Na-Ca, z podwyższoną zawartością jodu) występują natomiast na Niżu Polskim na dużych głębokościach, przeważnie rzędu kilku tysięcy metrów. Powierzchniowe występowanie solanek na Kujawach, ziemi łęczyckiej w Wielkopolsce i na Pomorzu Zachodnim sprzyjało już od wczesnego średniowiecza pozyskiwaniu soli w warzelniach.
Wody Termalne w Polsce
Wody termalne w Polsce występują na znacznej części Niżu Polskiego w rozległych zbiornikach o regionalnym znaczeniu, a także w Karpatach i na ich przedgórzu oraz w Sudetach, gdzie złoża mają charakter niewielkich basenów (Podhale) lub są ograniczone do stref tektonicznych.
W Karpatach wody termalne występują w utworach kredy oraz paleogenu i neogenu, a także w utworach triasowych niecki podhalańskiej - śródgórskiego basenu, charakteryzującego się niewielką powierzchnią i dużym zaangażowaniem tektonicznym. Na przedgórzu Karpat wody termalne występują w utworach kambryjskich, dewońsko-karbońskich, jurajskich, kredow ych i mioceńskich. Na obszarze sudeckim najbardziej perspektywicznym obszarem do ujęcia wód termalnych jest rejon Jeleniej Góry. Ponadto, wody termalne występują m.in. w Lądku-Zdroju, Dusznikach- Zdroju oraz położonym na wschód od Sudetów Grabinie k.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Wody termalne są wykorzystywane do celów grzewczych (Podhale, Mszczonów, Uniejów, Pyrzyce, Stargard Szczeciński), rekreacyjnych.
Regulacje Prawne Dotyczące Wód Leczniczych i Termalnych
Wymogi dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określone są w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Natomiast wody termalne, solanki i wody lecznicze wyszczególnione są w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, które uznało je za kopaliny.
Wodą termalną jest woda podziemna, która na wypływie z ujęcia ma temperaturę nie mniejszą niż 293 K. Wyróżnia się również wody potencjalnie lecznicze, tj. zmineralizowane wody podziemne (o mineralizacji powyżej 1000 mg/dm3) i wody swoiste o różnym składzie chemicznym uzależnionym od budowy geologicznej terenu i panujących tam warunków hydrogeologicznych.
Właściwości Balneologiczne Wód Leczniczych
Sekretem leczniczych wód korzystnie wpływających na organizm jest wysoka zawartość składników mineralnych oraz odpowiednia proporcja tzw. Właściwości balneologiczne nadają wodom zawarte w nich składniki jonowe, gazowe, radoczynne i podwyższona temperatura. Przede wszystkim, znaczący wpływ ma tutaj ich stężenie i to ono wyznacza nam sposoby wykorzystywania wody. Ilościowy i jakościowy skład chemiczny i biochemiczny oraz właściwości fizyczne (temperatura) wody warunkują możliwość jej wykorzystania przy leczeniu konkretnych schorzeń.
Lecznicze wody termalne, to jedne z pierwszych wód, których skład chemiczny był poddawany systematycznym badaniom w celu poznania ich właściwości. Efekty działania wód termalnych na organizm człowieka zależą od: czasu trwania kąpieli, dodatkowych bodźców mechanicznych (natrysk czy ruch wody), ruchu osoby korzystającej z kąpieli (pływanie), zmian temperatury wody w czasie zabiegu i, oczywiście, od składu chemicznego wody.
Mechanizm oddziaływania bodźców cieplnych na organizm człowieka zależy od pobudzenia układu nerwowego. Według Straburzyńskich efektami fizjologicznymi tych procesów są: rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawa ukrwienia tkanek oraz wzrost dyfuzji przez błony komórkowe, obniżenie ciśnienia krwi oraz poprawa czynności układu krążenia, a także nerek i płuc, poprawa rozciągliwości mięśni gładkich i szkieletowych, pobudzenie wydzielania hormonów tkankowych (histaminy, adrenaliny, acetylocholiny, bradykiny), zwiększenie przemiany materii, immodulacja i zmniejszenie stanów zapalnych.
Rodzaje Wód Leczniczych i Ich Działanie
Radocynne wody lecznicze dzieli się na cztery grupy: wody o radoczynności słabej, średniej, silnej i bardzo silnej. Największe znaczenie w wodach leczniczych mają dwutlenek węgla i siarkowodór.
Szczawy alkaliczne, ziemne, żelazisto- ziemne o różnorodnym składzie zawierają bezwodnik kwasu węglowego, sód, wapń, magnez i żelazo, a spośród rzadszych składników bar, lit i arsen. Działanie ich polega w szczególności na neutralizacji kwasu solnego w żołądku i hamowaniu czynności wydzielniczej żołądka. Ponadto, alkalizują mocz oraz pobudzają przemianę materii w przypadkach otyłości, dny moczanowej i cukrzycy.
Solanki zawierają przede wszystkim jony sodu i chloru, a ponadto magnez, wapń, potas, jod i brom. W kuracji pitnej normują wydzielanie soków trawiennych, leczą niewydolność nadnerczy, niedokrwistość i stany alergiczne.
Wody siarczanowe zawierają chlorek sodu, siarczany wapnia, magnezu, sodu i siarkowodór, wody siarczkowe - związki siarczków. Kąpiele w tych wodach powodują przekrwienie skóry, przyspieszają przemianę materii, działają korzystnie na niewydolność serca, leczniczo na gościec stawowy, mięśniowy, w chorobach przemiany materii, chorobach skórnych i nadciśnieniu.
Kuracja Pitna - Sposób Wykorzystania Wód Leczniczych
Kuracja pitna to picie wody leczniczej w celu uzyskania efektu terapeutycznego (w określonej ilości i czasie ). Działanie wody jest związane z działaniem miejscowym jej poszczególnych składników na przewód pokarmowy lub drogi moczowe oraz wprowadzeniem leczniczych składników mineralnych do organizmu. Wody siarczkowo-siarkowodorowe i siarczanowe wprowadzone do ustroju drogą pitną wydalane są w części przez drogi oddechowe i powodują pogłębienie oraz przyspieszenie oddechu, rozszerzenie naczyń błony śluzowej dróg oddechowych, wzmagają wydzielanie gruczołów oddechowych.
Kuracja pitna przyczynia się również do obniżenia poziomu cukru we krwi i moczu, zwiększają także wydalanie acetonu i zwiększają aktywność insuliny. Stwierdza się dobre wyniki, zwłaszcza u chorych z cukrzycą powikłaną zmianami skórnymi i wątrobowymi. W dnie moczanowej wody te powodują zwiększone wydalanie związków purynowych, w otyłości wzmagają procesy podstawowej przemiany materii, muszą być jednak stosowane w dużych dawkach od 1500-2000 ml. Wody siarczanowe działają żółciotwórczo i żółciopędnie, a w większych stężeniach działają przeczyszczająco.
Wskazania Lecznicze do Stosowania Kuracji Pitnych
- Choroby przewodu pokarmowego: nieżyty żołądka z niedokwaśnością, przewlekłe nieżyty jelit szczególnie ze skłonnością do zaparć, niedomoga zewnątrzwydzielnicza trzustki, przewlekłe schorzenie dróg żółciowych
- Zaburzenia przemiany materii: cukrzyca, otyłość, miażdżyca, dna moczanowa
Przeciwskazania
nadkwaśność żołądka, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zaburzenia przewodu pokarmowego z biegunkami
Woda bogata w wodór
Wodór jest najlżejszym i najpowszechniej występującym pierwiastkiem chemicznym we wszechswiecie, stanowiącym źródło energii słońca dzięki fuzji jądrowej produkującej hel. Odkąd Ohsawa i inni odkryli, że gazowy wodór posiada wybiórcze, pozytywnie specyficznie, właściwości antyoksydacyjne i antyapoptotyczne (zapobiegające martwicy poreperfuzyjnej), chroniące mózg, serce i wątrobę przed urazem niedokrwienno-reperfuzyjnym (I/R) oraz udarem, poprzez wybiórczą neutralizację wyłącznie rodników hydroksylowych.
Nagromadzone dowody w różnorakich dziedzinach biomedycznych za pomocą klinicznych i eksperymentalnych modeli wielu chorób dowodzą, że wodór, podawany dowolną drogą, może działać w charakterze wybiórczego wychwytywcza reaktywnych form tlenu (ROS) i wywiera silny efekt chroniący komórki i całe narządy przed martwicą niedokrwienną.
Właściwości antyoksydacyjne wodoru
Właściwości antyoksydacyjne wodoru obejmują działanie w charakterze wychwytywacza wolnych rodników. Eksperymenty biochemiczne wykorzystujące markery fluorescencyjne i pułapki spinowe spektroskopii rezonansu elektronowego wykazują, że już nawet wpływ wodoru cząsteczkowego na nadtlenoazotyn (ONOO-) jest wyraźnie słabszy, niż na rodniki hydroksylowe.
Sposoby podawania wodoru
Wodór można z łatwością podać drogą inhalacji wprowadzając gaz poprzez respirator, maskę na twarz lub przewód nosowy. Z drugiej strony, rozpuszczony w wodzie wodór może być korzystny, ponieważ jest jego łatwo aplikować przesyłać, łatwo się wchłania i stanowi bezpieczny sposób na podanie wodoru cząsteczkowego. Wodę wodorową można uzyskać na kilka sposobów, m.in. poprzez elektrolizę wody wodociągowej w specjalnych urządzeniach z błoną półprzepuszczalną.
Zastosowanie wodoru w leczeniu chorób
Skuteczność wodoru wykazano także w neurologicznej chorobie zwyrodnieniowej. Fujita i inni podali nasyconą wodorem wodę pitną pacjentom z chorobą Parkinsona przy doustnym wprowadzaniu 1-metylo-4-fenylo-1,2,3,6-tetrahydropirydyny (MPTP). Podobnie, Fujita i inni odkryli skuteczność doustnego przyjmowania wody wodorowej w modelu szczurów z chorobą Parkinsona poprzez iniekcję wewnątrzprążkową katecholaminergicznej neurotoksyny 6-hydroksydopaminy (6-OHDA).
W układzie sercowo-naczyniowym, są dowody na to, iż skuteczne wprowadzenie do ustroju wodoru zapewnia ochronę przeciwko urazowi reperfuzyjnemu mięśnia sercowego I/R, urazowi I/R wynikającemu z zimna po przeszczepie serca oraz rozwojowi miażdżycy.
Naomi Nakashima-Kamimura i inni odkryli, że woda bogata w wodór łagodzi nefrotoksyczność wywołaną cisplatyną, co po części odbywa się za pośrednictwem neutralizacji ROS, wtórnej wobec właściwości cisplatyny hamującej redukującą formę glutationu.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniej wody pitnej, w tym leczniczej, termalnej czy solanki, powinien być świadomy i uwzględniać indywidualne potrzeby oraz ewentualne przeciwwskazania. Właściwości wody mają istotny wpływ na nasze zdrowie, a jej odpowiednie wykorzystanie może przynieść liczne korzyści terapeutyczne.
tags: #woda #pitna #na #helu #właściwości
