Jakość wody pitnej w Edynburgu i globalne zagrożenie skażeniem arsenem
- Szczegóły
Woda to podstawowy składnik naszego ciała, u dorosłego człowieka może stanowić od 50 do nawet 70% masy ciała. Bez jedzenia jesteśmy w stanie przeżyć nawet kilka tygodni, ale bez wody - tylko kilka dni. Mimo to często zapominamy, jak ważne jest regularne nawodnienie. Ciało człowieka nie potrafi wytwarzać tyle wody, ile potrzebuje, dlatego musimy ją regularnie dostarczać z zewnątrz - jest więc niezbędnym składnikiem diety.
Woda spełnia w naszym organizmie wiele kluczowych funkcji. M.in. odgrywa kluczową rolę w procesach trawienia. Bez niej nie powstałby kęs jedzenia, nie przemieściłby się on przez przewód pokarmowy, a enzymy trawienne nie działałyby prawidłowo. To dzięki wodzie zawartej w ślinie, soku żołądkowym, jelitowym oraz żółci możliwe jest trawienie i wchłanianie składników odżywczych do krwi.
Prawidłowe nawodnienie to klucz nie tylko do zdrowia, ale też do sprawności fizycznej i psychicznej. Już niewielkie odwodnienie - na poziomie zaledwie 2% masy ciała - może obniżyć wydolność organizmu nawet o 10%. Gdy objętość krwi spada, a temperatura ciała rośnie, serce, płuca i cały układ krążenia muszą pracować intensywniej. Niewystarczające spożycie płynów ogranicza też ilość wydzielanego potu, co w gorącym otoczeniu zwiększa ryzyko przegrzania. Zmniejsza się także ilość oddawanego moczu oraz zdolność organizmu do usuwania produktów przemiany materii, takich jak mocznik czy kreatynina. Ich nagromadzenie może prowadzić do zatrucia organizmu.
Organizm dorosłego człowieka musi utrzymywać stały poziom wody - oznacza to, że codzienny bilans wodny powinien być zerowy: tyle samo wody powinniśmy przyjmować, ile jej tracimy. Uczucie pragnienia pojawia się dopiero wtedy, gdy organizm utraci około 2% wody w stosunku do masy ciała. Aby sprawdzić, czy na pewno jesteśmy dobrze nawodnieni, wystarczy spojrzeć do toalety. Dobrym wskaźnikiem jest kolor moczu. Prawidłowo nawodniony organizm produkuje mocz o jasnosłomkowym kolorze.
Rodzaje wody pitnej
Głównym źródłem wody dla naszego organizmu są napoje - nie tylko woda, ale też herbata, soki czy zupy. Pewną ilość wody dostarczają też produkty spożywcze - choć bardzo się pod tym względem różnią. Mówi się także, że herbata i kawa mogą nawadniać mniej skutecznie, ponieważ zawierają kofeinę, która działa moczopędnie i może zwiększać utratę wody z moczem. Dodatkowo, wysoka temperatura tych napojów może tymczasowo nasilać pocenie się, co zwiększa straty płynów. Nie jest to jednak na tyle duża różnica w porównaniu do wody, aby całkowicie unieważnić ich wkład w nasze nawodnienie.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
- Woda źródlana to woda pochodząca z naturalnych, podziemnych źródeł, zazwyczaj o niskiej zawartości składników mineralnych (do 500 minerałów/litr). Co ciekawe musi być butelkowana u źródła i nie może być transportowana cysternami.
- Woda mineralna to naturalna woda podziemna, która wyróżnia się zawartością minerałów, pierwiastków śladowych i innych składników o znaczeniu fizjologicznym (np. wapnia, magnezu, sodu, jodu). Zawartość składników musi być stała i potwierdzona badaniami, a źródło ujęcia - chronione przed zanieczyszczeniami.
- Woda stołowa to woda otrzymywana przez zmieszanie wody źródlanej z wodą mineralną lub przez dodanie do niej składników mineralnych. Nie jest naturalna, ale może być źródłem wybranych pierwiastków.
- Woda lecznicza zawiera bardzo wysokie stężenie minerałów - często powyżej 1000 mg/l, a niekiedy przekracza nawet 4000 mg/l. Ze względu na działanie farmakologiczne nie powinna być pita bez konsultacji z lekarzem - jej spożycie może wpływać np.
- Woda z kranu pochodzi z różnych źródeł: rzek, jezior, wód gruntowych czy sztucznych zbiorników. Zanim trafi do naszych domów, przechodzi proces uzdatniania i dezynfekcji w specjalnych stacjach. W wielu miastach Polski jakość wody wodociągowej spełnia restrykcyjne normy sanitarne i jest bezpieczna do picia bez przegotowania. Często ma zbliżony skład mineralny do niektórych wód butelkowanych niskozmineralizowanych. Jej ogromną zaletą jest niska cena i brak plastiku. Jakość tej wody może jednak zależeć od stanu instalacji wodociągowej w budynku. Dlatego, mimo ogólnego bezpieczeństwa, jakość wody z kranu może różnić się w zależności od stanu rur i lokalnych uwarunkowań.
Elektrolity to rozpuszczone w płynach ustrojowych sole mineralne, m.in. sód, potas, chlor i magnez. W codziennych warunkach zdrowa dieta dostarcza wystarczającej ilości elektrolitów. Jednak w przypadku intensywnego wysiłku fizycznego, upałów, gorączki, biegunki czy wymiotów - straty elektrolitów mogą być znaczne i wymagają uzupełnienia.
Stały dostęp do wody nie zawsze jest czymś oczywistym. Zasoby wodne na świecie są rozmieszczone nierównomiernie. Według szacunków FAO zapotrzebowanie na wodę na świecie podwaja się co 21 lat. W 2022 r. 73% światowej populacji (6 miliardów ludzi) korzystało z bezpiecznie zarządzanej usługi wody pitnej - to znaczy takiej, która znajduje się na miejscu, jest dostępna w razie potrzeby i jest wolna od zanieczyszczeń. Oznacza to, że aż 27% populacji nie miało takiej możliwości. Dlatego ciągle pracuje się nad metodami uzdatniania wody.
Wody słodkie mogą być oczyszczane zapewniając bezpieczeństwo mikrobiologiczne. Odsolenie wód o dużym zasoleniu, takich jak wody morskie czy słonawe, jest coraz powszechniej stosowane w regionach z niedoborem wody, gdzie zapotrzebowanie rośnie, a technologia staje się bardziej opłacalna. Obecnie na świecie codziennie produkuje się prawie 23 miliardy litrów wody odsolonej. Woda to nie tylko składnik diety, ale warunek prawidłowego funkcjonowania całego organizmu.
Skażenie arsenem - globalny problem
Prosty test na obecność arsenu w wodzie opracowany przez studentów brytyjskiego Edinburgh University może uratować życie wielu ludziom korzystającym z niepewnych źródeł wody. Jak podaje WHO co roku 100 milionów ludzi na całym świecie cierpi z powodu zatrucia arsenem po spożyciu wody, z tego ok. 1 milion przypadków zatrucia skutkuje nowotworami (przede wszystkim nowotworami skóry).
Wykrywanie arsenu w wodzie ze studni wymagało dotychczas posiadania drogiego, wyposażonego w skomplikowany sprzęt laboratorium, niedostępnego zwykle dla biednych, rozwijających się państw, gdzie ludzie często piją nieuzdatnioną wodę. Nowy test opracowany przez 9 studentów Edinburgh University pokazuje obecność arsenu za pomocą zmiany koloru na czerwony - gdy jest wysoka zawartość arsenu, bez zmiany barwy - gdy jest minimalna zawartość arsenu i na niebieski - gdy arsenu nie ma w ogóle. Działanie testu oparte jest na zmodyfikowanym gatunku bakterii e-coli, które uwalniają kwas, powodując zmiany koloru substancji barwiącej. Koszt produkcji testu na obecność arsenu wynosi ok. 1 dolara.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Wynalazek studentów z Edynburga mógłby pomóc takim krajom jak Bangladesz, gdzie 35 milionów ludzi pije wodę ze studni zawierającą arsen. W Bangladeszu wprowadzono niedawno program wiercenia studni tak, aby uchronić ludzi przed piciem wody ze stawów i jezior, zanieczyszczonych bakteriami cholery i innymi czynnikami chorobotwórczymi. Niestety pomysł ten naraził wiele osób na picie wody zawierającej arsen. Nowy sposób wykrywania arsenu pozwoli na znaczącą poprawę bezpieczeństwa źródeł wody. Dzięki niemu, na bieżąco będzie można sprawdzać zawartość tego szkodliwego pierwiastka pozwalając na czasowe korzystanie z niektórych źródeł wody, wyłączając jednocześnie te o wysokim poziomie zanieczyszczenia.
Arsen w wodach gruntowych pojawia się z powodu penetracji przez wodę skał bogatych w ten pierwiastek. Woda pitna zawierająca 0,5 mg/dm3 arsenu działa szkodliwie na organizm ludzki, powodując schorzenia skóry, płuc i serca, przemiany nowotworowe oraz uszkodzenia przewodu pokarmowego.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
tags: #woda #pitna #edinburgh #jakość
