Woda Pitna w Hodowli Zwierząt: Zapotrzebowanie i Znaczenie
- Szczegóły
Woda to jeden z najważniejszych składników w żywieniu zwierząt gospodarskich, mająca bezpośredni wpływ na ich zdrowie, produkcyjność oraz ogólną kondycję. Woda jest niezbędna dla prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych, trawienia, termoregulacji oraz transportu składników odżywczych. Dlatego też, zarówno ilość, jak i jakość wody pitnej mają fundamentalne znaczenie w rolnictwie.
Znaczenie Wody w Żywieniu Zwierząt
Ciało zwierząt składa się w 60-75% z wody. Woda pełni szereg istotnych funkcji biologicznych:
- Transportowa: Jest składnikiem płynów wewnątrzustrojowych, takich jak cytoplazma, krew, limfa, płyny jamy ciała, soki roślinne.
- Termoregulacyjna: Reguluje temperaturę ciała.
- Osmoregulacyjna: Reguluje stężenie płynów i soli mineralnych w organizmie.
- Umożliwia hydrolizę, czyli rozpad składników pokarmowych, w którym biorą udział enzymy trawienne.
- Jest środowiskiem wewnętrznym komórek roślinnych i zwierzęcych, w którym zachodzą wszystkie procesy biochemiczne.
Zwierzęta pobierają wodę pijąc ją lub spożywając w paszach. Zawartość wody w paszach jest zróżnicowana. W zielonkach jest jej od 80 do 95%, w kiszonkach 65-75%, w sianokiszonkach 40-60%, w korzeniach i bulwach roślin okopowych dochodzić może do 95%, siano zawiera od 10 do 14% wody, w ziarnie zbóż i nasionach roślin bobowatych grubonasiennych (motylkowatych) jest jej na poziomie 10-14%, w mączce rybnej - 9%, w świeżym mleku odtłuszczonym - 91%.
Zapotrzebowanie na Wodę u Różnych Gatunków Zwierząt
Dobowe zapotrzebowanie na wodę zależy od gatunku zwierząt, masy ciała, rodzaju i wielkości produkcji, ilości spożywanej dziennie suchej masy, temperatury otoczenia, sposobu utrzymania. Zwierzęta wypijają więcej wody, gdy jest ciepło.
Bydło
Prawidłowe nawodnienie jest podstawą zdrowego i efektywnego chowu bydła. Na 1 litr wyprodukowanego mleka krowa potrzebuje 3,5 litra wody, a na 1 kilogram pobranej suchej masy pasz - 5 litrów wody. Przyjmuje się, że krowa powinna w paszach pobrać suchej masy na poziomie 2,5 do 3,5% swojej masy ciała, a w szczycie laktacji nawet 4%. Oznacza to, że np. krowa ważąca 700 kg, będąca w szczycie laktacji może pobrać 28 kg suchej masy, czyli powinna wypić 140 litrów wody i dodatkowo na produkcję 30 litrów mleka -105 litrów, co daje łącznie 245 litrów wody.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Istnieje wiele różnych systemów pojenia bydła, które można dostosować do konkretnych potrzeb gospodarstwa, w tym:
- Poidła automatyczne
- Poidła miskowe
- Poidła smoczkowe
- Poidła wannowe
Trzoda Chlewna
U świń dzienne zapotrzebowanie na wodę waha się od 1 do 20 litrów, w zależności od masy ciała, wieku i stanu fizjologicznego. Lochy karmiące potrzebują więcej wody niż maciory prośne lub tuczniki. W ich przypadku należy przyjąć, że na każde karmione prosię locha wypija dodatkowo 1,5 litra wody. Przyjmuje się, że prosię odsadzone potrzebuje od 1 do 3 litrów wody na 1 kilogram paszy, lochy 5-8, a tuczniki 2-3.
Stosunek wody do suchej paszy powinien wynosić ok. Mimo tego, że zawartość wody w mleku lochy przekracza 80%, nie można zapominać, że jest to jednocześnie pokarm wysokobiałkowy, o wysokim stężeniu składników mineralnych. Spożycie mleka wiąże się więc ze zwiększonym wydalaniem moczu - co z kolei przekłada się na deficyt wody w organizmie prosiąt. W związku z tym należy zadbać o stały dostęp do wody, której temperatura (w pierwszy dniach życia) powinna wynosić 20-30°C. Prosięta stopniowo przyzwyczajają się do pobierania chłodniejszej wody; po tygodniu może ona mieć ok.
Odpowiednie poidła dla świń dają możliwość zaspokojenia pragnienia każdej grupie technologicznej. Na rynku dostępny jest szeroki wybór różnych rozwiązań: poidła smoczkowe przystosowane do ogryzania lub ssania, poidła miseczkowe, zraszacze czy koryta z wodą pitną.
Tabela 1. Szacunkowe spożycie wody w różnych kategoriach świń (l/dzień)
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
| Kategoria | Spożycie wody (l/dzień) |
|---|---|
| Prosięta odsadzone | 1-3 l/kg paszy |
| Lochy | 5-8 |
| Tuczniki | 2-3 |
Drób
W przypadku drobiu spożycie wody w przeliczeniu na 1 kilogram suchej masy nie jest wcale dużo mniejsze niż u większych zwierząt. Dorosły ptak pobiera 2,5 litra wody na 1 kilogram spożytej suchej masy pasz (0,25 litra na 0,1 kilograma suchej masy). Na niedobór wody wrażliwe są bardzo młode ptaki, u których wystarczy 1 dzień bez picia, aby padły.
Kury nioski wypijają 200-500 ml wody dziennie, przy czym w trudniejszych warunkach gdy jest upalnie, kury wypijają więcej wody, gdyż wpływa ona na regulacje ciepłoty ciała ptaków. Sucha karma którą żywione są ptaki również wymaga uzupełniania płynów aby utrzymać odpowiednie procesy trawienne. Kury nioski w okresie nieśności również wypijają więcej wody, gdyż ich organizm wymaga dużego nakładu energetycznego, aby utrzymać efektywność produkcyjną.
W hodowli drobiu stosuje się różne systemy pojenia, w tym:
- Poidła odwracalne
- Poidła wiadrowe
- Automatyczne poidła zbiornikowe
- Kropelkowe systemy pojenia
- Poidła dzwonowe
Jakość Wody Pitnej
Jakość wody pitnej bezpośrednio przekłada się na zdrowotność i produktywność zwierząt. Woda przeznaczona do pojenia zwierząt nie powinna różnić się pod względem parametrów mikrobiologicznych i fizykochemicznych od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Woda powinna być czysta, wolna od patogenów i szkodliwych chemikaliów.
Parametry, na które należy zwrócić uwagę:
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
- Miano coli: Określa czystość wody i obecność bakterii z rodziny Enterobacetriaceae.
- Obecność enterokoków, klostridiów i innych bakterii z grupy coli.
- Obecność bakterii psychrofilnych i mezofilnych.
- Stężenie azotanów, siarczanów, żelaza, manganu.
- Obecność bakterii chorobotwórczych (np. E. coli czy Salmonella).
Należy pamiętać, aby poidła były sprawne i czyste. Codziennie, najlepiej 2 razy, należy sprawdzać czy wszystkie zwierzęta mają dostęp do wody, czy jej jakość jest odpowiednia, czy woda napływa do poideł z wystarczającej ilości i z odpowiednią prędkością, czy poidła, a tym samym woda, są czyste.
Po zakończeniu każdego cyklu produkcyjnego należy dokładnie wyczyścić i zdezynfekować linie pojenia. Zabiegi te powinny obejmować zarówno czyszczenie zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Regularnie myj i przecieraj dzwony i miski pojenia.
tags: #woda #pitna #w #hodowli #zwierząt #zapotrzebowanie
