Woda Niegazowana w Plastikowych Butelkach: Rodzaje Plastiku i Oznaczenia
- Szczegóły
Kampanie społeczne i edukacja dotyczące zdrowych nawyków sprawiły, że większość z nas doskonale wie, jak ważna w diecie człowieka jest woda. Każdego dnia powinniśmy wypijać jej co najmniej 2 litry. Jak nic innego gasi pragnienie, ułatwia trawienie i korzystnie wpływa na nasze samopoczucie. Zaledwie 2% naszych rodaków nie kupuje wody butelkowanej.
Zagrożenia Związane z Plastikowymi Butelkami
Plastikowe butelki jednorazowe są bardzo niepozorne. Nieduże, poręczne, dostępne w każdym, nawet najmniejszym sklepie. Przede wszystkim ich ślad węglowy jest ogromny! Każdego roku zużywa się aż 17 milionów baryłek ropy naftowej, by wytworzyć politereftalan etylenu (czyli popularny PET, w którym najczęściej kupujemy wodę butelkowaną).
Po drugie, do wyprodukowania wody butelkowanej potrzebne są o wiele większe ilości wody niż te znajdujące się wewnątrz butelki. Przykładowo, do produkcji jednorazowej butelki PET o pojemności 1,5 l trzeba zużyć aż 3 litry wody. Sięgając po wodę butelkowaną zużywamy nie tylko jej zawartość, ale też wodę, która została zużyta do jej produkcji.
Po trzecie - jednorazowa butelka służy nam średnio tylko kilka minut. Po wypiciu zawartości od razu ją wyrzucamy (a przynajmniej powinniśmy, bo wielokrotne napełnianie jej wodą jest szkodliwe dla zdrowia). Tylko w Polsce każdego roku na wysypisko trafia ok.
Mikroplastik w Wodzie Butelkowanej
Kolejnym problemem związanym z wodą butelkowaną jest mikroplastik. To cząstki plastiku, których wielkość nie przekracza 5 mm. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że mikroplastik znajduje się niemal wszędzie - jest w powietrzu, którym oddychamy, wodzie pitnej i glebie. Trafił tam wskutek rozpadu większych elementów plastikowych oraz produkcji drobnych cząstek, będących składnikiem czyściw czy kosmetyków. Połykany przez drobne morskie stworzenia finalnie ląduje na naszych talerzach.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Każdego roku zjadamy go całkiem sporo - ponad 250 gramów. Mnóstwo mikroplastiku wypijamy też razem z wodą. Szacuje się, że cząstki plastiku są obecne w 72% kranów na świecie i w aż 90% wód butelkowanych. Kanadyjscy naukowcy odkryli, że osoby pijące wodę z jednorazowych butelek wypijają rocznie kilkadziesiąt tysięcy więcej cząsteczek mikroplastiku niż te, które piją wodę z kranu.
Szkodliwość Plastiku
Plastik bez wątpienia jest jednym z największych wynalazków dwudziestego wieku. Tani, lekki, wytrzymały, łatwy w produkcji i niezwykle plastyczny materiał wkradł się do niemal każdej sfery naszego życia. Poranek zaczynamy od umycia zębów plastikową szczoteczką i nałożenia kremu z mikroplastikiem. Następnie jemy żywność zapakowaną w folię, wkładamy ubrania ze sztucznych włókien i wsiadamy do auta o plastikowych elementach. Bardzo ciężko jest obyć się bez sztucznych tworzyw. Dlaczego plastik jest szkodliwy? Często występują w nim Bisfenol A i ftalany, czyli związki endokrynnie czynne (EDC - Endocrine Disrupting Chemicals).
Choć ich ilość w każdej jednorazowej butelce wody jest śladowa, odkładają się w naszych organizmach, działając na nie destrukcyjnie. Co trzeci mieszkaniec naszej planety został dotknięty chorobą nowotworową. Połowa z nas walczy z otyłością, a 80 milionów par mierzy się z problemami z płodnością. Dlatego też w wielu państwach zabroniono stosowania niektórych składników plastiku w produktach przeznaczonych dla najmłodszych.
Oczywiście nie wszystkie rodzaje plastiku są szkodliwe dla zdrowia. Woda butelkowana najczęściej znajduje się w jednorazowej butelce PET, która w wysokiej temperaturze może uwalniać toksyczne związki.
Rodzaje Plastików i Ich Bezpieczeństwo
Poniżej przedstawiono zestawienie różnych rodzajów plastików używanych do produkcji opakowań oraz ich potencjalny wpływ na zdrowie:
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
| Oznaczenie | Nazwa | Zastosowanie | Bezpieczeństwo |
|---|---|---|---|
| 1 PET | Poli(tereftalan etylenu) | Butelki na napoje, wodę, soki, słoiki do masła orzechowego, butelki na olej spożywczy, tacki do piekarnika i kuchenki mikrofalowej, tacki na jedzenie, opakowania na detergenty i kosmetyki | Relatywnie bezpieczna odmiana plastiku. Nie zawiera BPA, ale przy produkcji PET jako katalizatora wykorzystuje się rakotwórczy pierwiastek antymon, nad którym trwają badania czy może migrować z opakowania do napojów i żywności. |
| 2 HDPE | Polietylen o dużej gęstości | Dzbanki na mleko, sok i wodę, butelki na detergenty i kosmetyki, plastikowe torby, kubeczki na jogurty, foliowe torebki w pudełkach z płatkami śniadaniowymi. | Bezpieczna odmiana plastiku. Nie zawiera BPA. |
| 4 LDPE | Polietylen o małej gęstości | Butelki na wodę i olej, butelki na detergenty, kosmetyki oraz płyny do płukania ust, opakowania na wynos, folia plastikowa. | Bezpieczna odmiana plastiku. Nie zawiera BPA. |
| 3 PVC | Poli(chlorek winylu) | Torby na zakupy, pokrywki na pojemniki, folia plastikowa, worki na śmieci, pojemniki do przechowywania jedzenia, wewnętrzna powłoka w kartonach na mleko, plastikowe kubki do napojów, opakowania mrożonek, plastikowe butelki. | Unikać! Może zawierać i wydzielać całą gamę związków chemicznych, w tym BPA, ołów, ftalany, dioksyny, rtęć i kadm. |
| 5 PP | Polipropylen | Pojemniki na margarynę, jogurty, syropy i inne produkty spożywcze, pojemniki do jedzenia kupowanego na wynos, słomki do picia, pojemniki z matowego plastiku, nakrętki na butelki, buteleczki na lekarstwa. | Bezpieczna odmiana plastiku. Nie zawiera BPA. |
| 6 PS | Polistyren | Jednorazowe kubki, talerze, miski i sztućce, pojemniki do jedzenia na wynos, pojemniki na jogurty, tacki do mięsa, pojemniki na jajka, pojemniki na żywność wykonane z plastikowej pianki. | Unikać! Może wydzielać styren, toksynę atakującą mózg i układ nerwowy, której szkodliwy wpływ na czerwone krwinki, wątrobę, nerki i żołądek potwierdzono w badaniach na zwierzętach. |
| 7 PC i inne | Poliwęglany i inne | Duże baniaki na wodę, dzbanki do mleka, butelki dla niemowląt, kubki z dziubkiem dla dzieci, butelki na wodę wielokrotnego użytku, butelki na sok z owoców cytrusowych, powłoki ochronne w puszkach, torby/rękawy do pieczenia w piekarniku. | Unikać! Plastik poliwęglanowy wytwarza się przy użyciu bisfenolu A i związek ten może wydzielać się z produktu, zwłaszcza pod wpływem wysokiej temperatury. BPA to środek powodujący zaburzenia hormonalne, otyłość, częste poronienia, obniżenie liczby plemników. |
Alternatywy dla Plastikowych Butelek
W jaki sposób możemy przeciwdziałać zalewającej nas fali plastikowych odpadów? Najprostszym sposobem jest po prostu zmiana swoich codziennych nawyków. Podczas zakupów unikaj produktów zapakowanych w plastik. Jednorazowe butelki zastąp butelkami wielkokrotnego użytku, np. tymi, które możesz zamówić wraz z saturatorami SodaStream. Idealną alternatywą dla wody butelkowanej jest także woda filtrowana. Filtry do wody i butelki filtrujące Dafi są wolne od BPA i doskonale nadają się na lato, gdy zaleca się picie dużej ilości wody.
Oto kilka metod przechowywania wody, które są zarówno bezpieczne dla naszego zdrowia, jak i przyjazne dla środowiska:
- Szklane Butelki: Jednym z najlepszych sposobów na przechowywanie wody jest używanie szklanych butelek. Szkło jest materiałem obojętnym chemicznie, co oznacza, że nie reaguje z wodą i nie uwalnia do niej żadnych szkodliwych substancji.
- Stal Nierdzewna: Butelki ze stali nierdzewnej to kolejna bezpieczna alternatywa dla plastikowych opakowań. Stal nierdzewna nie uwalnia szkodliwych związków chemicznych i jest odporna na korozję.
- Filtry do Wody: Warto również rozważyć korzystanie z filtra do wody. Może on skutecznie usuwać zanieczyszczenia, w tym mikrocząsteczki plastiku, z wody kranowej.
System Kaucyjny
Już od 1 października 2025 roku w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny. W systemie depozytowym do każdej zakupionej butelki: szklanej (do 1,5 l), plastikowej (do 3 l) lub aluminiowej (do 1 l) jest doliczana kaucja. Można ją odzyskać, zwracając niezniszczone opakowanie (z kodem i symbolem systemu kaucyjnego) w wyznaczonym punkcie, np. Supermarkety i dyskonty (powyżej 200 m²) - obowiązkowo przyjmują opakowania i oddają kaucję.
Systemem zostaną objęte:
- butelki plastikowe (PET) o pojemności do 3 l - kaucja 0,50 zł za każdą,
- puszki aluminiowe do 1 l - kaucja 0,50 zł,
- butelki szklane zwrotne do 1,5 l - kaucja 1,00 zł.
Oddawanie butelek i puszek nie jest skomplikowane, ale system wprowadza kilka warunków: opakowania nie mogą być zgniecione i muszą być w oryginalnym kształcie, muszą mieć zachowaną etykietę i czytelny kod kreskowy, wystarczy, że będą opróżnione.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
tags: #woda #niegazowana #w #plastikowych #butelkach #rodzaje
