Dlaczego woda nie nadaje się do picia? Przyczyny i zagrożenia
- Szczegóły
Skażenie wody to poważny problem, który może dotknąć każdego z nas. Obecność szkodliwych organizmów i bakterii w wodzie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest skażona woda, co może się w niej znajdować, jak rozpoznać zatrucie oraz jak zapewnić sobie i swojej rodzinie bezpieczeństwo podczas korzystania z wody.
Czym jest skażona woda?
Skażona woda to taka, która zawiera szkodliwe substancje chemiczne, fizyczne lub biologiczne, przekraczające dopuszczalne normy.
Co może znajdować się w skażonej wodzie?
Skażona woda może zawierać różne zanieczyszczenia, które są szkodliwe dla zdrowia. Wpływ na to mają m.in. roztopy, które mogą spowodować spływanie zanieczyszczeń do źródeł wody.
Zanieczyszczenia mikrobiologiczne
Bakterie, wirusy, grzyby oraz inne drobnoustroje i mikroorganizmy stanowią poważne zagrożenie. Bakterie chorobotwórcze, takie jak Escherichia coli czy paciorkowce kałowe, dostają się do wody najczęściej poprzez zanieczyszczenia fekalne. Mogą one prowadzić do poważnych infekcji układu pokarmowego i moczowego.
Zanieczyszczenia fizyczne
To substancje stałe, które mogą być widoczne gołym okiem, takie jak piasek, muł czy rdza. Powstają one na skutek erozji gleby, korozji rur czy uszkodzeń infrastruktury wodociągowej.
Przeczytaj także: Jakość wody pitnej w Łodzi w kontekście zdroju
Zanieczyszczenia chemiczne
To różnego rodzaju substancje, które mogą dostać się do wody w wyniku działalności przemysłowej, rolniczej czy poprzez naturalne procesy geologiczne.
Gdzie można pić wodę z kranu bez obaw?
Tam, gdzie położenie geograficzne gwarantuje dostęp do bezpiecznej, niezasolonej wody, a infrastruktura techniczna jest solidna, można bez obaw pić wodę z kranu. Europa, Ameryka Północna i Australia to miejsca, gdzie zazwyczaj nie ma żadnych przeciwwskazań do spożywania kranówki i wykorzystywania jej do mycia zębów. Jak w przypadku każdej reguły, znajdzie się jednak kilka wyjątków (m.in. Meksyk) - trzeba o tym pamiętać podczas planowania wycieczki.
Lista krajów, gdzie woda z kranu jest zdatna do picia:
- Andora
- Austria
- Belgia
- Chorwacja
- Czechy
- Dania
- Estonia
- Finlandia
- Francja
- Holandia
- Niemcy
- Norwegia
- Islandia
- Irlandia
- Liechtenstein
- Litwa
- Luksemburg
- Macedonia
- Malta
- Polska
- Portugalia
- San Marino
- Słowacja
- Słowenia
- Szwecja
- Szwajcaria
- Wielka Brytania (poza Gibraltarem)
- Włochy
Lista krajów, gdzie należy uważać na wodę z kranu:
- Albania
- Białoruś
- Bośnia i Hercegowina (tylko w Sarajewie jest zdatna do picia)
- Bułgaria (tylko w głównych miastach jest bezpieczna; warto zapytać personel)
- Czarnogóra
- Grecja (tylko w stolicy i większych miastach; na wyspach bardzo odradza się wodę z kranu)
- Monako (woda uzdatniana chlorem - niesmaczna i na dłuższą metę szkodliwa)
- Rumunia (tylko w głównych miastach jest bezpieczna; warto zapytać personel)
- Węgry (można pić tylko w stolicy i większych miastach)
- Serbia (tylko w większych miastach; na prowincji lepiej pić wodę butelkowaną)
- Hiszpania (tylko w większych miastach; poza nimi trzeba zachować ostrożność)
- Ukraina (tylko nieliczne regiony mają nieskażoną, ale jednocześnie za mało zmineralizowaną wodę; lepiej pić butelkowaną)
- Rosja
Gdzie nie można pić wody z kranu i dlaczego tak jest?
O ile w większości polskich domów woda z kranu podlega filtracji i dezynfekcji, dzięki czemu jest zdatna do picia, o tyle istnieje wiele krajów, gdzie nie można pić wody z kranu. Bywa ona bowiem zanieczyszczona różnymi szkodliwymi substancjami (jak metale ciężkie), wirusami (np. WZW A, polio) lub organizmami żywymi - pasożytami i bakteriami.
Przykłady krajów, gdzie należy uważać na wodę z kranu:
- Egipt: Woda z kranu w Egipcie może być skażona bakteriami, takimi jak np. Salmonella, więc nie należy jej pić. Osobom o wrażliwych żołądkach nie zaleca się też używania jej do mycia zębów.
- Turcja: Kranowa woda w Turcji może być zanieczyszczona toksycznymi metalami - nie warto stosować jej ani do picia, ani do mycia zębów.
- Tajlandia: Woda w Tajlandii może zawierać estry flantów, szkodliwe szczególnie dla niemowląt i kobiet w ciąży.
Objawy zatrucia skażoną wodą
Spożycie lub kontakt ze skażoną wodą może prowadzić do licznych problemów zdrowotnych. Zatrucie wodą z kranu może wywołać biegunki, wymioty oraz bóle brzucha. Ponadto, mogą wystąpić choroby układu oddechowego, takie jak zapalenie płuc, zwłaszcza u osób inhalujących skażoną wodę podczas kąpieli. Szczególnie narażone na zachorowania są dzieci, osoby starsze i osoby z obniżoną odpornością, u których infekcje mogą przebiegać ciężej.
Objawy zatrucia E. coli:
- Biegunka (często gwałtowna)
- Bóle brzucha
- Nudności i wymioty
- Brak apetytu
- Ogólne osłabienie
- Czasami: zawroty głowy i podwyższona temperatura ciała
Jak wykryć skażenie wody?
Aby wykryć obecność bakterii lub innych zanieczyszczeń w wodzie, najlepiej przeprowadzić kompleksowe badanie laboratoryjne. W przypadku korzystania z własnej studni, zaleca się regularne pobranie próbki wody i zlecenie analizy, która sprawdzi obecność bakterii, mikroorganizmów oraz innych potencjalnie szkodliwych związków. Informacje o skażeniu wody można również otrzymać poprzez powiadomienia ALERT RCB, które są wysyłane na telefony komórkowe w sytuacjach kryzysowych.
Przeczytaj także: Zgierz: jakość wody pitnej
Profilaktyka i zapobieganie skażeniom
Aby zapobiegać skażeniu wody, należy regularnie kontrolować jej jakość oraz dbać o stan instalacji wodnych. Warto zainwestować w systemy uzdatnianiu wody, takie jak stacje uzdatniania wyposażone w lampy bakteriobójcze UV. Dodatkowo, instalacja systemu odwróconej osmozy z lampą UV dla wody pitnej usuwa aż 99,99% wszystkich zanieczyszczeń, co jest kluczowe dla zdrowia całej rodziny.
Gdzie najczęściej dochodzi do skażenia wody?
Skażenia wody mogą wystąpić w różnych miejscach, ale najczęściej mają miejsce tam, gdzie doszło do awarii sieci wodociągowej, intensywnych opadów, powodzi czy roztopów, które wpływają na jakość wód gruntowych. Szczególnie narażone są prywatne studnie, które nie są regularnie kontrolowane. Warto również zwrócić uwagę na obszary przemysłowe, gdzie działalność fabryk i zakładów produkcyjnych może prowadzić do zanieczyszczeń wód.
Warto zapamiętać: Skażenie wody to nie tylko obecność widocznych zanieczyszczeń fizycznych, ale przede wszystkim niewidoczne gołym okiem zagrożenia - bakterie, wirusy i niebezpieczne substancje chemiczne.
Uzdatnianie i dezynfekcja wody
Woda z kranu jest uzdatniana, oczyszczana ze szkodliwych i niepożądanych substancji w stacji uzdatniania, a następnie rozprowadzana do odbiorców systemem wodociągowym. Woda z wodociągu pod względem bakteriologicznym i fizykochemicznym ma jakość spełniającą wymagania stawiane wodzie przeznaczonej do spożycia. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy zakłady wodociągowe czasowo dopuszczają wodę do użytku pomimo przekroczenia któregoś wskaźnika jakości lub woda ulega wtórnemu zanieczyszczeniu w sieci wodociągowej.
Metody dezynfekcji wody:
- Dezynfekcja podchlorynem sodu (chlorowanie): Choć to najpopularniejsza metoda dezynfekcji instalacji, nie gwarantuje pozytywnego rezultatu usuwania biofilmu. Jej efektywność zależy głównie od pH (im niższe, tym podchloryn skuteczniej działa).
- Dezynfekcja dwutlenkiem chloru: Dwutlenek chloru ma selektywne właściwości utleniające. Zakłóca transportowanie składników odżywczych przez ściany komórkowe bakterii, co sprawia, że komórka obumiera.
- Dezynfekcja nadtlenkiem wodoru i kwasem nadoctowym: Tę metodę usuwania organizmów chorobotwórczych i biofilmu wyróżnia wysoka efektywność. Nadtlenek wodoru rozpadając się w obecności substancji organicznych, wydziela wolny tlen o silnych właściwościach dezynfekcyjnych.
Podsumowanie
Woda, którą pijemy, powinna być wolna od szkodliwych substancji i mikroorganizmów. Bezpieczna i czysta mikrobiologicznie woda ma podstawowe znaczenie dla naszego zdrowia. Wymogi dotyczące parametrów wody są dokładnie określone w rozporządzeniach Ministerstwa Zdrowia i jej jakość podlega rygorystycznej kontroli.
Przeczytaj także: Bojler a woda pitna: Fakty i mity
Autor: Maciej Waliduda - specjalista ds. uzdatniania wody
tags: #woda #nie #nadaje #się #do #picia
