Woda Mineralna: Suma Składników Mineralnych a Norma

Szczegóły: Opublikowano: 21. December 2025

Wody mineralne, źródlane i stołowe to popularne produkty na rynku, ale czy wiemy, czym się różnią i jakie normy muszą spełniać? W tym artykule przyjrzymy się bliżej wodom mineralnym, ich składowi, klasyfikacji oraz wpływowi na nasze zdrowie.

Co to są wody mineralne?

Minerały są naturalnymi składnikami skorupy ziemskiej. Z różnych minerałów zbudowane są skały, które tworzą skorupę ziemską. Część minerałów to sole, które zawierają pierwiastki niezbędne dla życia ludzi. Te pierwiastki, rozpuszczając się w wodzie, mogą tworzyć wodę mineralną.

W wodach mineralnych najczęściej znajdują się wapń, sód, potas i magnez, a rzadziej fluor, jod lub selen. Wody mineralne nigdy nie były głównym źródłem pierwiastków życia w diecie ludzi, ponieważ mamy ich w nadmiarze w warzywach i owocach. Wody mineralne pochodzą z głębi ziemi, gdzie woda wypełnia szczeliny w skałach. Jeśli taka woda stykała się ze skałą zawierającą potrzebne nam minerały, wówczas mogła stać się wodą mineralną.

Do 1990 roku, aby woda mogła być zaliczona do mineralnych, musiała spełniać określone warunki: zawartość substancji mineralnych (minimum 1 000 mg/l), odpowiednie proporcje między nimi oraz nieskazitelna czystość. Do roku 1990 mieliśmy w Polsce 28 wód mineralnych, a obecnie jest ich w handlu ponad 500.

Jakie były wody mineralne kiedyś, a jakie są dzisiaj?

Od początku najważniejszym kryterium decydującym o przyznaniu wodzie głębinowej atestu była zawartość minimum 1 000 mg składników mineralnych na litr oraz jej nieskazitelna czystość. Do 1990 roku tylko 28 źródeł wód mineralnych w Polsce spełniało to kryterium.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Przy eksploatacji wód mineralnych pojawił się problem: wraz z wydobyciem wody głębinowej, na jej miejsce napływała woda sąsiadująca, w tym powierzchniowa, nierzadko skażona. W wodach mineralnych zaczęły pojawiać się pestycydy, detergenty, metale ciężkie i azotany. W roku 1990 obniżono próg wymagany do przyznania atestu do 200 mg na 1 litr (BN-90/9567-08, z dnia 28 lutego 1990 r.). Ta sama norma zezwoliła po raz pierwszy na obecność w wodach mineralnych substancji szkodliwych dla zdrowia.

Przepis ten obowiązywał do roku 1997, w którym pojawiła się nowa dyrektywa - Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 8 lipca 1997 r., Dz.U. Nr 85, poz. 544.

Wody mineralne klasyfikuje się na:

Woda wysokozmineralizowana - woda zwierająca w 1 dm3 powyżej 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych.
Woda średniozmineralizowana - woda zawierająca w 1 dm3 od 500 do 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych.
Woda niskozmineralizowana - woda zawierająca w 1 dm3 poniżej 500 mg rozpuszczonych składników mineralnych.

Jednocześnie poszerzono listę związków chorobotwórczych, których obecność w wodach mineralnych jest dozwolona.

W poniższej tabeli przedstawiono dla porównania ilości wybranych związków toksycznych dopuszczonych w wodach pitnych oraz w wodach mineralnych:

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Związek toksyczny	Dopuszczalna ilość w wodzie pitnej	Dopuszczalna ilość w wodzie mineralnej
GLIN (aluminium)	*	**
DDT (również azotox)	*	**
BENZO(A)PIREN	10 ng/l	10 ng/l

* Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. (Dz.U. Nr 203, poz.

** Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 1997 r. (Dz.U. Nr 85, poz.

W powyższej tabeli wyraźnie widzimy, że związki trujące z rzek, które muszą znaleźć się w wodzie kranowej, mamy dzisiaj również w wodach mineralnych. A to oznacza, że woda kranowa (oraz studzienna) spełnia warunki obecnej normy dotyczącej wód mineralnych. I tak osiągnęliśmy kolejny etap w historii wód mineralnych. Etap, w którym ich jakość zrównano całkowicie z jakością wód pochodzących z kranu.

Z powodu wieloletniej eksploatacji wód mineralnych doszło do ich wymieszania się z zatrutymi wodami powierzchniowymi. Dlatego obecne przepisy zezwalają na obecność w wodach mineralnych tych samych związków chorobotwórczych, które dopuszcza się w wodach kranowych.

Dlaczego nie ma już czystych wód mineralnych i już nigdy nie będzie?

Wszystkie wody mineralne były kiedyś naturalne, bo pochodziły wyłącznie z głębi ziemi i stanowiły pewną wyszukaną grupę (pod względem składu mineralogicznego) wód głębinowych. Wody te znalazły się w głębi skorupy ziemskiej miliony lat temu i przez cały ten okres nikt nie miał do nich dostępu. A ponieważ w miejscu ich eksploatacji, 100, 200 lub 300 metrów pod powierzchnią ziemi, nie może powstać próżnia, to każdy metr sześcienny wydobytej wody mineralnej, został uzupełniony wodą powierzchniową.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Ponieważ współczesne wody powierzchniowe są w zdecydowanej większości skażone pestycydami, detergentami, azotanami oraz innymi związkami chemicznymi, stąd niech nikogo nie zdziwi, że wszystkie te związki mamy już w wodach głębinowych i mineralnych.

Często słyszymy, że skoro wody powierzchniowe, przedzierając się w głąb ziemi, muszą pokonać po drodze różne warstwy geologiczne iłów, piasków, żwirów itp., to zostaną w ten sposób oczyszczone. A my odpowiadamy: tak, zostaną oczyszczone, ale tylko mechanicznie, a nie ze związków chemicznych. Przecież piasek nie zatrzyma związków chemicznych rozpuszczonych w wodzie.

Specyfika handlu wodami mineralnymi zmienia się z każdym rokiem. Coraz tańsze staje się ich wydobycie, bo pozwala na to ciągły rozwój techniki. Coraz łatwiej znajduje się kolejne źródła tych wód, bo zaniżone są wymagania odnośnie ich jakości. Rośnie ich sprzedaż, bo od kilku lat (szczególnie po ostatnich przemianach politycznych w Polsce) mówi się coraz więcej o szkodliwości wody pitnej z kranu i ze studni.

Dlaczego tylko mineralizowana woda osmotyczna jest obecnie jedynym źródłem czystej, zdrowej i bezpiecznej wody mineralnej?

Wody mineralne kiedyś nie mogły zawierać substancji szkodliwych dla zdrowia. Ale tak było kiedyś, bowiem obecnie przepisy dopuszczają w handlu wody mineralne o zdecydowanie niższej zawartości minerałów (wody niskozmineralizowane) i jednocześnie zezwalają na obecność w nich związków chorobotwórczych (pestycydy, detergenty, metale ciężkie, azotany itp.).

Co robić skoro sytuacja wydaje się beznadziejna; wody kranowe i studzienne nie nadają się do picia, wody mineralne i źródlane również nie są takie czyste jak były kiedyś. Na szczęście znalazło się rozwiązanie, zgodnie z dewizą; "potrzeba matką wynalazku". Nowa metoda oczyszczania wody przy użyciu membran osmotycznych doskonale oczyszcza wodę ze związków toksycznych, przepuszczając dużą część pierwiastków mineralnych. Jeśli taką wodę przepuści się dodatkowo przez mineralizator, wówczas otrzymujemy na wyjściu wodę porównywalną z wodą mineralną niskozmineralizowaną.

Rodzaje wód butelkowanych

Mamy cztery rodzaje wód, które znajdziemy na półkach sklepowych w butelce: woda źródlana, mineralna, stołowa i lecznicza. Cechy trzech pierwszych zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2004r.

Woda źródlana pochodzi z zasobów podziemnych, jest pierwotnie czysta. Tych cech nie musi posiadać woda kranowa, jednak pod względem właściwości i zawartości składników mineralnych praktycznie niczym się nie różni.
Woda mineralna również jest pierwotnie czysta i pochodzi z zasobów podziemnych, a różnica między źródlaną polega na tym, że woda mineralna ma stabilny skład mineralny o specyficznych korzyściach zdrowotnych. Stabilny skład mineralny gwarantuje, że to, co producent zadeklarował na etykiecie znajduje się wewnątrz butelki.
Wodę stołową otrzymujemy poprzez dodanie do wody źródlanej wody mineralnej lub soli mineralnych, które zawierają sód, wapń, magnez, chlorki, siarczany, wodorowęglany.
Woda lecznicza jest wodą podziemną, nie zanieczyszczoną, ale o zmiennych cechach fizycznych i chemicznych co czyni ją narzędziem w profilaktyce zdrowia i leczeniu schorzeń pod nadzorem lekarza.

Porównanie zawartości wybranych minerałów

Poniższa tabela przedstawia zawartość magnezu, wapnia i sodu w popularnych wodach mineralnych:

Woda	Zawartość magnezu [mg/l]	Zawartość wapnia [mg/l]	Zawartość sodu [mg/l]
Muszynianka	123.7	220.0	59.0
Cisowianka	21.9	130.3	11.0
Nałęczowianka	23.1	110.2	11.0
Żywiec Zdrój	5.62	41.69	9.6
Piwniczanka	87.0	180.0	133.0
Cechini Muszyna	65.11	258.9	27.6

Źródło: badanie własne, na podstawie etykiet. Wartości te mogą ulec zmianie w zależności od partii produkcyjnej danej wody mineralnej.

tags: #woda #mineralna #suma #składników #mineralnych #norma