Jak dbać o seniora w upalne dni: Rola wody mineralnej
- Szczegóły
Wiosna już w pełni, a lato zbliża się wielkimi krokami. Coraz więcej gorących dni przed nami. Wiosenne i letnie upały, intensywne i palące słońce mogą być niebezpieczne dla ludzi w każdym wieku. Wzrost temperatury na zewnątrz zwiększa ryzyko odwodnienia, przegrzania organizmu, a nawet udaru słonecznego. Dla osób powyżej 60. roku życia takie warunki są szczególnie trudne. Wielu seniorów ma kłopoty z układem krążenia czy oddychaniem.
Upał - co to takiego?
Czy każda wysoka temperatura to upał? Nie. O upale mówimy dopiero wtedy, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. W ciągu dnia najwyższa temperatura występuje pomiędzy godziną 15 a 18, a nie, jak się powszechnie sądzi - w południe. Upał jest bardziej odczuwalny w miastach, gdzie jest dużo budynków, asfaltowych ulic i chodników, a brakuje roślinności. Beton i asfalt gromadzą i oddają ciepło. Tworzą się tzw.
Dlaczego upały są niebezpieczne dla seniorów?
Dla osób powyżej 60. roku życia wysokie temperatury są szczególnie niebezpieczne. Wraz z wiekiem spada wydolność naszego układu oddechowego, krążenie krwi jest słabsze, zanikają też gruczoły potowe. Ryzyko kłopotów zdrowotnych związanych z upałami zwiększają też choroby i przewlekłe dolegliwości, na które osoby starsze często cierpią. Czynnikiem ryzyka jest również nadużywanie alkoholu czy przyjmowanie niektórych leków, np.
Nadmierne temperatury mogą u seniorów doprowadzić do zaburzeń krzepnięcia krwi i do skoków ciśnienia. Organizm osoby starszej ma mniejszą zdolność do oszczędzania wody. Zawartość wody w tkankach ciała staje się coraz mniejsza, a nerki nie oczyszczają krwi z toksyn równie skutecznie jak w młodszym wieku. Seniorzy często mają też zaburzone odczucie pragnienia.
W początkowej fazie osoba starsza będzie odczuwać duże zmęczenie, osłabienie, senność albo nadmierne pobudzenie. Wargi będą suche i spierzchnięte. Długotrwały stan odwodnienia może prowadzić do ostrych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. Spadnie ciśnienie tętnicze krwi, mogą wystąpić drgawki, zaburzenia związane z iluzją wzrokową, słuchową i dotykową oraz utrata przytomności. Odwodnienie jest szczególnie niebezpieczne dla osób, które przyjmują leki. Gdy w ich sytuacji dochodzi do niedoboru wody, zwiększa się stężenie leków w organizmie.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Udar słoneczny, inaczej porażenie słoneczne, jest wynikiem długiego i bezpośredniego przebywania na słońcu, zwłaszcza z nieosłoniętą głową i karkiem. Udar cieplny, inaczej porażenie cieplne, to reakcja organizmu, która występuje po dłuższym działaniu wysokiej temperatury na ciało. Do głównych objawów udaru zalicza się podwyższoną temperaturę ciała, nawet powyżej 40°C, zaczerwienioną i suchą skórę, znaczne przyspieszenie tętna, szum w uszach i skroniach, mroczki przed oczami, zawroty i ból głowy, czasami nudności i wymioty. Udar cieplny może pojawić się nagle, często bez sygnałów ostrzegawczych.
Zagrożenie dla zdrowia osoby starszej podczas upałów jest więc duże. Opiekun lub opiekunka musi zapewnić podopiecznemu odpowiednią ochronę i wsparcie.
Nawodnienie - podstawa przetrwania upałów
W upalne dni regularne picie odpowiedniej ilości wody to podstawa. Ponieważ zdarza się, że osoby w starszym wieku w mniejszym stopniu odczuwają pragnienie opiekun lub opiekunka powinni często przypominać im o konieczności przyjmowania płynów i dodatkowo do tego zachęcać. Przy wysokich temperaturach osoba dorosła powinna spożywać minimum 2,5 do 4 litrów napojów. Trzeba jednak pamiętać, by ta ilość podawana była w formie małych porcji pitych regularnie w ciągu całego dnia, zamiast jednorazowo w dużych ilościach.
Najlepsza jest niegazowana woda mineralna. Można dodawać do niej plasterki owoców lub warzyw, na przykład cytryny, ogórka czy pomarańczy. Dobrym wyborem są herbatki i napary ziołowe, np. z mięty czy szałwii, które nie tylko nawodnią organizm, ale również dadzą przyjemne uczucie ochłody. Podczas upałów warto też sięgnąć po świeżo wyciskane, rozrzedzone wodą soki owocowe lub warzywne, a także słaby kompot.
Warto pamiętać, że wodę dostarczamy organizmowi również z pożywieniem. Aby podnieść poziom nawodnienia osoby starszej lekarze i dietetycy zalecają spożywanie owoców i warzyw, które zawierają duże ilości wody oraz cenne witaminy i mikroelementy. Na pewno powinniśmy wykluczyć z diety seniora napoje alkoholowe, ograniczyć mocną kawę i mocną, czarną herbatę. Picie ich nie tylko nie nawodni organizmu, ale przyniesie wręcz odwrotny skutek. Unikajmy też napojów gazowanych. Napoje podawane podopiecznemu nie mogą być lodowate. Powinny mieć temperaturę pokojową.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Ochrona przed słońcem i odpowiedni ubiór
W upalne dni seniorzy powinni ograniczyć bezpośrednie przebywanie na słońcu. Nadmierna aktywność lub zbyt długi pobyt na zewnątrz może narazić starszą osobę na oparzenia słoneczne, wyczerpanie organizmu, przegrzanie, udar. Opiekun lub opiekunka powinni zadbać, by podopieczny nie wychodził na zewnątrz w godzinach pomiędzy 10 a 17. Jest to czas, kiedy słońce świeci najbardziej intensywnie. Jeśli podczas gorącego dnia nasz podopieczny musi wyjść, np.
Bardzo ważny jest dobór odpowiedniego ubrania. Najlepiej sprawdzą się ubrania lekkie, luźne i przewiewne, które jednocześnie nie będą odkrywać zbyt dużych partii ciała. To ważne, by ograniczyć szkodliwe promieniowanie UV docierające do skóry. Ubrania powinny być wykonane z naturalnych tkanin, takich jak len czy bawełna, które łatwo przepuszczają powietrze. Unikajmy za to wszelkiego rodzaju syntetyków i sztucznych materiałów, które utrudniają skórze oddychanie i odprowadzanie nadmiaru ciepła na zewnątrz organizmu. Dopełnieniem ubrania powinno być nakrycie głowy, chroniące ją przed nadmiernym nasłonecznieniem. Może to być lekka, bawełniana czapka z daszkiem, słomkowy lub lniany kapelusz, chustka. Delikatna, cienka skóra seniora jest bardzo narażona na podrażnienia i poparzenia słoneczne.
Wychodząc z seniorem w upalny dzień koniecznie zabierz z sobą wodę. Idąc rób krótkie postoje, żeby podopieczny mógł się napić.
Dom - oazą chłodu
Pozostanie w domu w czasie upału nie wystarczy, by ustrzec seniora przed niebezpiecznymi skutkami wysokich temperatur. W czasie upalnego dnia trzeba zamknąć okna, by gorące powietrze nie wpadało do środka. Okna, które wychodzą na stronę południową lub południowo-zachodnią i są wystawione wprost na promienie słońca warto dodatkowo przysłonić ciemniejszymi zasłonami, żaluzjami lub roletami. Jeśli to możliwe, warto wyposażyć mieszkanie w klimatyzator, wentylator, wiatraki lub inne urządzenia chłodzące.
Lekkostrawna dieta w upalne dni
Nawet jeśli w gorący dzień seniorowi nie chce się jeść, musi dostarczyć do organizmu codzienną dawkę niezbędnych składników odżywczych. W gorące dni doskonale sprawdzą się pokarmy zawierające dużą ilość wody, np. Upewnijmy się też, że podopieczny otrzymuje większą ilość surowych owoców i warzyw, których o tej porze roku jest pod dostatkiem. Warto szukać takich produktów, które będą miały dużo wody, a mniej cukru, jak arbuzy, ogórki lub pomidory. Te ostatnie zawierają dodatkowo dużo potasu, który w czasie upałów jest wypłukiwany z organizmu.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Dieta seniora w większości powinna opierać się na lekkostrawnych posiłkach, zwłaszcza w trakcie upałów, ale nie należy całkowicie rezygnować z tłuszczu. Dzięki niemu następuje prawidłowa przemiana materii i przyswajane są witaminy, takie jak A, E i D. Najlepiej więc wybrać olej rzepakowy, oliwę z oliwek czy inne tłuszcze roślinne, które zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe. Dbając o odpowiednie posiłki dla seniora warto również pamiętać, by w upalne, gorące dni porcje były mniejsze.
Aktywność fizyczna z umiarem
Wiele osób starszych ma swoje ulubione zajęcia, które wymagają wysiłku fizycznego, np. zajmują się ogródkiem, jeżdżą na rowerze, uczestniczą w zajęciach fitness. Podczas upałów, zwłaszcza gdy jest wysoka wilgotność powietrza, duży wysiłek fizyczny jest niewskazany. Może doprowadzić do przegrzania organizmu i odwodnienia. Jeśli nasz podopieczny chce pozostać aktywny również w gorące dni dobrym pomysłem jest wizyta na basenie.
Unikanie nagłych zmian temperatur
Opiekując się osobą starszą zwracajmy uwagę, by nie narażać jej na nagłe zmiany temperatur. Przebywanie podczas upałów w klimatyzowanych pomieszczeniach i wyjście na zewnątrz, gdzie jest gorąco, powrót ze spaceru do wychłodzonego mieszkania, sięganie po zbyt zimne napoje, nieraz wyjęte prosto z lodówki - to wszystko są sytuacje, których trzeba unikać.
Leki a upały
Osoby po 60. roku życia często przyjmują wiele różnych leków. Większość preparatów należy trzymać w suchym i ciemnym miejscu. Wystawienie na promienie słoneczne może spowodować zmiany w ich składzie chemicznym, np. rozkład substancji aktywnych. Niektóre leki wymagają specjalnego przechowywania, gdy temperatura powietrza przekracza 25°C. Może będzie trzeba włożyć je do lodówki. Dotyczy to np. insuliny, niektórych kropli do oczu, większości antybiotyków w postaci zawiesiny, większości probiotyków. Lekarz powinien też wyjaśnić nam, w jaki sposób leki przyjmowane przez osobę starszą wpływają na jej organizm w upalne dni. Niektóre mogą mieć negatywne skutki uboczne, jeśli nasz podopieczny będzie zbyt długo przebywał na słońcu. Leki uspokajające, przeciwdepresyjne i tabletki nasenne mogą osłabiać zdolność organizmu do regulowania temperatury lub hamować pocenie się. Tabletki nasercowe wpływają na pracę serca i płuc, co może mieć znaczenie, gdy organizm narażony jest na wysokie temperatury. Niektóre antybiotyki wchodzą w interakcje z promieniowaniem słonecznym i mogą wywołać uczulenie.
Pierwsza pomoc przy udarze
Jeśli senior długo przebywał na słońcu powinny nas zaniepokoić ból i zawroty głowy, widoczne mocne zaczerwienienie lub wręcz poparzenie skóry oraz ogólne, złe samopoczucie. Może to być udar słoneczny. Osobę starszą należy natychmiast odprowadzić do chłodnego, zaciemnionego miejsca i ułożyć w pozycji leżącej lub półleżącej. Jeśli u seniora zaobserwujemy podwyższenie temperatury ciała nawet powyżej 39°C, jego skóra będzie gorąca, czerwona, sucha lub wilgotna, a tętno szybkie i dobrze wyczuwalne może to być udar cieplny. W razie jakichkolwiek wątpliwości lub nagłego pogorszenia się stanu seniora należy bezzwłocznie wezwać pogotowie.
tags: #woda #mineralna #bogata #w #dwutlenek #węgla
