Woda Mineralna: Skład Chemiczny i Znaczenie dla Zdrowia
- Szczegóły
Woda mineralna stanowi ważny element codziennej diety wielu osób, a jej wybór często motywowany jest troską o zdrowie i środowisko. Ze względu na pochodzenie, bogactwo składników mineralnych i procesy wydobycia, ten rodzaj wody różni się istotnie od innych dostępnych na rynku napojów.
Czym jest woda mineralna?
Woda mineralna to naturalna woda podziemna, która charakteryzuje się stabilnym składem chemicznym i obecnością rozpuszczonych składników mineralnych pochodzących z głębokich warstw geologicznych. Jej skład mineralny jest określony przez zawartość jonów takich jak wapń, magnez, sód, potas, wodorowęglany, siarczany i chlorki.
Podział wód mineralnych ze względu na stopień mineralizacji
Wody mineralne dzieli się na niskozmineralizowane (do 500 mg/l), średniozmineralizowane (500-1500 mg/l) i wysokozmineralizowane (powyżej 1500 mg/l).
Składniki mineralne i ich znaczenie dla zdrowia
Obecność wapnia i magnezu w wodzie mineralnej ma znaczenie dla zdrowia kości oraz prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśniowego. Sód i potas odgrywają kluczową rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej.
Oprócz magnezu i wapnia duże znaczenie dla organizmu człowieka mają wodorowęglany. Alkalizują one kwasy żołądkowe i są dobre dla osób cierpiących na nadkwasotę. Bardzo dobre działanie wykazują także siarczany, gdy ich zawartość wynosi co najmniej 250 mg/l. Wpływają one pozytywnie na przemianę materii, zwiększają wydzielanie żółci.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Woda mineralna a woda źródlana
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów wód butelkowanych, z których najczęściej spotyka się wodę mineralną oraz źródlaną. Woda mineralna różni się od wody źródlanej przede wszystkim składem oraz stopniem mineralizacji. Woda źródlana jest wydobywana z płytkich warstw wodonośnych, ma niską mineralizację (najczęściej poniżej 500 mg/l) i nie zawiera istotnych ilości pierwiastków niezbędnych dla zdrowia w takich stężeniach jak woda mineralna.
Woda źródlana jest odpowiednia dla osób, które nie mają szczególnych potrzeb mineralnych lub muszą ograniczać spożycie niektórych pierwiastków, np. sodu. Może być stosowana jako woda do codziennego picia, parzenia kawy czy przygotowywania posiłków, także dla niemowląt.
Wody alkaliczne
W ostatnich latach popularność zdobyły tzw. wody alkaliczne, które charakteryzują się podwyższonym pH (najczęściej powyżej 7,5). Naturalnie alkaliczne wody mineralne występują rzadko i zazwyczaj zawierają wysokie stężenia wodorowęglanów. W Polsce część wód mineralnych wydobywanych w rejonach górskich ma charakter alkaliczny, szczególnie wody typu szczawa. Ich mineralizacja może wahać się od średniej do wysokiej.
Wybór wody mineralnej
Spożywanie wody mineralnej może być korzystne ze względu na uzupełnianie niedoborów wapnia, magnezu i innych niezbędnych mikroelementów. Jednak nie każda woda mineralna jest odpowiednia dla wszystkich - osoby z określonymi problemami zdrowotnymi powinny kierować się zaleceniami lekarza.
Wpływ na środowisko
Produkcja i dystrybucja wód butelkowanych wiąże się z wpływem na środowisko, m.in. z emisją dwutlenku węgla i generowaniem odpadów plastikowych.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Wody lecznicze
Biorąc pod uwagę zawarte w nich składniki mineralne, można wyróżnić także wody lecznicze, przeznaczone do kąpieli lub picia. Charakteryzują się utrwalonym składem mineralnym i zawierają minimum 1000 mg/l składników mineralnych. Wpływają na poprawę funkcjonowania ludzkiego organizmu. Muszą one zostać wcześniej przebadane przez odpowiednie instytucje medyczne, w celu potwierdzenia ich leczniczych właściwości. Dokładne wymogi, przeprowadzanych badań, określa prawodawstwo poszczególnych krajów.
Do wód leczniczych zatem należą: szczawy, woda krzemowa, kwasowęglowa, jodkowa, glauberska, fluorkowa, bromkowa, borowa, arsenowa, manganowa, radoczynna, siarczanowa, siarczkowa, witriolowa czy żelazista. Stosowane są przede wszystkim w sanatoriach oraz ośrodkach leczniczych. Niektóre z nich są również dostępne do sprzedaży w butelkach.
Woda źródlana a mineralna - definicje
Jak mówi ustawowa definicja: woda mineralna to woda wydobywana z podziemi, którą wyróżnia czystość mikrobiologiczna i chemiczna oraz stabilna obecność określonych składników mineralnych.
Ze względu na ilość zawartych składników mineralnych w wodzie, rozróżniamy trzy podstawowe jej rodzaje:
- Wody Wysokozmineralizowane - powyżej 1500 mg/l
- Wody Średniozmineralizowane - od 500 do 1500 mg/l
- Wody Niskozmineralizowane do 500 mg/l
Co więcej, zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia, każda woda podlega ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, który decyduje o uznaniu lub nie, danej wody za naturalną wodę mineralną. Wykaz naturalnych wód mineralnych ogłaszany jest przez GIS w formie obwieszczenia. Wody będące przedmiotem obrotu handlowego na terenie Unii Europejskiej figurują z kolei w unijnym wykazie naturalnych wód mineralnych redagowanym przez Komisję Europejską.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Jaką wodę pić - mineralną czy źródlaną?
Wybór pomiędzy wodą źródlaną i mineralną powinien być podyktowany przede wszystkim wiekiem i stanem naszego zdrowia oraz jej przeznaczeniem. W dużej mierze zależy to od potrzeb naszego organizmu bowiem, woda źródlana ma nieco inne właściwości od mineralnej.
Ze względu na zawartość dobroczynnych dla organizmu składników na co dzień najbardziej wskazana jest woda średniozmineralizowana. Woda mineralna będzie miała znaczący udział w zaspokajaniu naszego dziennego zapotrzebowania na składniki mineralne, zwłaszcza gdy nasza dieta nie jest idealnie zbilansowana.
O ile nie ma szczególnych wskazań zdrowotnych, lepiej unikać picia niskozmineralizowanej wody źródlanej w zbyt dużej ilości. Szczególnie w formie nieprzetworzonej oraz, gdy nie jest się przyzwyczajonym do tego rodzaju napoju. Nadmiar czystej niskozmineralizowanej wody źródlanej może być bowiem szokiem dla naszego organizmu i uwrażliwić nasz żołądek oraz spowodować rozstrój układu pokarmowego lub wpłynąć na funkcjonowanie innych organów poprzez wydalanie cennych minerałów.
Z drugiej strony należy pamiętać, że woda mineralna posiada zdecydowanie większą ilość składników mineralnych niż źródlana, przez co nie nadaje się ona do przygotowywania kawy czy herbaty.
Dokonując wyboru, powinniśmy kierować się kilkoma, uniwersalnymi zasadami.
Dla kogo wskazane są wody źródlane?
Woda źródlana nie powinna być spożywana w stanie surowym w nadmiernych ilościach. Przede wszystkim polecana jest do przygotowywania potraw (np. zup, wywarów itp.) oraz napojów (herbat, kawy, naparów ziół, soków lub kompotów).
Grupy, dla których wskazane jest spożywanie wody źródlanej (w ilości dostosowanej do indywidualnych potrzeb) to przede wszystkim:
- niemowlęta i młodsze dzieci (przegotowana, o niskiej zawartości sodu i siarczanów);
- osoby w wieku starszym;
- osoby zmagające się z chorobami nerek i układu moczowego.
W tym ostatnim przypadku warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ na rynku dostępnych jest wiele wód leczniczych, które pomagają na wyżej wymienione dolegliwości. Pomoże to, jak najbardziej zwiększyć pozytywne działanie wody źródlanej na organizm.
Kto powinien pić wodę mineralną?
Rodzaj wybranej wody mineralnej nie powinien być przypadkowy. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim stan naszego zdrowia oraz stopień aktywności fizycznej. Od tego zależy czy powinniśmy wybrać wodę nisko-, wysoko- czy średniozmineralizowaną.
Grupy, dla których wskazane jest spożywanie wody mineralnej (w ilości dostosowanej do indywidualnych potrzeb) to przede wszystkim:
- kobiety w ciąży, u których występuje zwiększone zapotrzebowanie na składniki mineralne - warto w tym przypadku wybierać wody o niskiej zawartości sodu;
- osoby uprawiające sport - polecane wody wysokozmineralizowane,
- osoby często przebywające w wysokich temperaturach, w ciepłym klimacie,
- osoby cierpiące na osteoporozę,
- osoby zmagające się z zaburzeniami układu trawienia i dolegliwościami żołądkowymi - polecana woda Borjomi
Większość osób dorosłych, które prowadzą raczej siedzący tryb życia, będąca na zwykłej diecie, powinna spożywać wodę średniozmineralizowana. Odpowiednia ilość wody, dla zachowania zdrowia, jaką należy spożywać każdego dnia to minimum 30 ml wody na każdy kilogram masy ciała. Przeciętnie daje to od 1,5 do 2 litrów płynów dziennie.
Jeszcze więcej wody powinni spożywać sportowcy czy też osoby pracujące na co dzień fizycznie. Niedobór wody w organizmie ogranicza bowiem nasze zdolności psychofizyczne.
Znaczenie wody mineralnej dla zdrowia
Woda mineralna ma właściwości prozdrowotne. Dzięki zawartości składników mineralnych poprawia się funkcjonowanie najważniejszych układów oraz organów ludzkiego ciała. Ma też dobre właściwości w przypadku osób, które się odchudzają, gdyż wspomaga prawidłową przemianę materii.
Dzięki odpowiedniej zawartości magnezu woda mineralna jest dobra dla serca. Poprawia krążenie krwi, reguluje ciśnienie, jak również łagodzi objawy stresu.
Woda mineralna bogata w wapń działa dobrze na wszystkie kości, kręgosłup i cały układ kostno-stawowy. Ponadto pozytywnie wpływa na serce i krążenie. Picie wody z dużą zawartością wapnia polecane jest szczególnie osobom z anemią, ze względu na łatwiejszą przyswajalność żelaza.
Alkaliczna woda mineralna o wysokim pH ma dobroczynne właściwości, ponieważ łagodzi objawy nadkwasoty i zgagi neutralizując soki trawienne, w tym żołądkowy, np. woda Acqua Panna (pH 8,2).
Wody mineralne wspomagają także prawidłową regulację cukrów w początkowym stadium cukrzycy.
Składniki wody butelkowanej
Woda butelkowana oprócz dwóch cząsteczek wodoru (H) związanych z jedną cząsteczką tlenu (O) tworząc związek H2O zawiera inne składniki, które różnicują dostępne na rynku wody. Są to składniki mineralne, które decydują o wartości odżywczej wody oraz gazy. Pierwiastek reguluje gospodarkę elektrolitową, zapobiega odwodnieniu, a brak może powodować zmęczenie i zaburzenia trawienia. Dość popularne stały się wody o obniżonej zawartości sodu. Pojawienie się tego rodzaju wody ma swoje uzasadnienie, gdyż wysoko przetworzona dieta lub skłonność do dosalania i przesalania potraw rodzi ryzyko przekroczenia zalecanej dawki 1500 mg sodu dziennie (5). Zawartość sodu w butelce wody to średnio 200mg/l. Niemniej jednak, jeśli nie nadużywamy soli, ograniczamy produkty przetworzone to woda, która nie jest określana jako “niskosodowa” jest również dobrym wyborem. Producenci ograniczając zawartość sodu w wodzie bardzo często równocześnie obniżają ilość wapnia i magnezu, więc wybór wody niskosodowej jest niekoniecznie dobry.
Regulacje prawne
W Polsce, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, za wodę mineralną uznaje się wodę zawierającą minimum 1000 mg rozpuszczonych składników mineralnych na litr lub przynajmniej 250 mg/l jednego z ważnych jonów (np.
Wody w opakowane zaliczane są do środków spożywczych, podlegających regulacjom ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Szczegółowe wymagania jakościowe i technologiczne dla tych produktów określają od 1997 roku kolejne rozporządzenia ministra zdrowia. Aktualne Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29.04.2004 r (Dz. u. nr 120 poz. 1256) oraz z dnia 17.12.2004 r. (Dz. u. nr 276 poz.
- Surowcem do produkcji każdego rodzaju wody opakowanej może być wyłącznie woda czerpana z udokumentowanych zasobów podziemnych, o stabilnym składzie mineralnym, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, a więc nie zawierająca składników antropogenicznych.
- Ze względu na szczególne właściwości niektórych naturalnych wód mineralnych, związane z wysoką zawartością sodu, chlorków, fluorków czy jodków, w oznakowaniu wody powinna być podana informacja odnośnie zalecanych ograniczeń w piciu takiej wody.
- Zawartość składników mineralnych w naturalnej wodzie źródlanej odpowiada ich zawartości określonej dla wody przeznaczonej do stałego spożycia przez ludzi, określonej w stosownych przepisach dla tej wody.
- W celu maksymalnego zabezpieczenia pierwotnej czystości wody surowej i zachowania jej naturalnego składu mineralnego, wymaga się sytuowania rozlewni w bliskim sąsiedztwie ujęcia wody.
tags: #woda #mineralna #skład #chemiczny
