Mikroplastik w wodzie kranowej: Skąd się bierze i jak się go pozbyć?
- Szczegóły
Mikroplastik to drobne, często niewidoczne gołym okiem cząsteczki plastiku o średnicy poniżej 5 mm. Nanoplastik to cząsteczki, których średnicę mierzy się w mikronach. Te dwie formy plastiku stają się coraz poważniejszym problemem środowiskowym i zdrowotnym. Cząsteczki mikroplastiku są już obecne nie tylko w morzach i oceanach, ale także w naszych organizmach.
Skąd się bierze mikroplastik w wodzie?
Mikroplastik może pochodzić z różnych źródeł. Wiele z nich związanych jest z codziennym użytkowaniem plastiku oraz procesami przemysłowymi.
- Zanieczyszczenie z atmosfery - Mikroplastik unosi się w powietrzu, co oznacza, że cząsteczki mogą osiadać na otwartych zbiornikach wodnych.
- Przemysłowe zrzuty - Produkcja i przetwarzanie plastiku prowadzą do powstawania odpadów, które mogą trafiać do wód gruntowych i powierzchniowych.
- Nadmierne zużycie plastiku jednorazowego - Produkty takie jak plastikowe butelki, worki i inne opakowania z czasem ulegają degradacji, co prowadzi do uwalniania mikrocząsteczek plastiku do środowiska.
Co ciekawe, woda kranowa, uznawana przez wielu za mniej „czystą”, często zawiera mniej mikroplastiku niż woda butelkowana. Powód wydaje się oczywisty - długi kontakt wody z opakowaniem plastikowym, zwłaszcza w niekorzystnych warunkach przechowywania.
Mikroplastik w wodzie butelkowanej
Jedno z najważniejszych badań nad obecnością mikroplastiku w wodzie butelkowanej zostało przeprowadzone przez organizację Orb Media w 2018 roku. W ramach badań zanalizowano 259 butelek wody pochodzących z różnych krajów. Wyniki były alarmujące - w 93% próbek wykryto mikroplastik, a średnia ilość cząsteczek wynosiła 325 na litr.
Cząsteczki mikroplastiku pochodzą głównie z opakowań, w których przechowywana jest woda butelkowana, ale również z procesów produkcji i przetwarzania wody kranowej.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Potencjalne zagrożenia dla zdrowia
Chociaż badania nad wpływem mikroplastiku na zdrowie człowieka są wciąż w początkowej fazie, istnieją pewne obawy związane z długotrwałą ekspozycją. Mikroplastik może uwalniać toksyczne dla środowiska substancje, na przykład bisfenol A. Te z kolei, po wchłonięciu przez ludzkie organizmy, powodują choroby m.in. układu hormonalnego i rozrodczego.
Cząsteczki mikroplastiku mogą działać jako nośniki toksycznych substancji chemicznych, takich jak ftalany, bisfenol A (BPA) i inne związki stosowane w produkcji plastiku. Badania sugerują, że spożycie mikroplastiku może mieć też wpływ na mikrobiom jelitowy. Najmniejsze cząstki - nanoplastik - mogą być szczególnie niebezpieczne, ponieważ ich rozmiar pozwala na przekraczanie barier biologicznych, takich jak błona jelitowa.
Naukowcy nie wykluczają, że mikro- i nanoplastik może przedostawać się do krwiobiegu, a nawet do tkanek narządów wewnętrznych.
Jak oczyścić kranówkę z mikroplastiku?
Najbardziej niepokoi chyba to, że mikroskopijne kawałki plastiku są obecne nawet w wodzie z kranu. Cząsteczki zanieczyszczające wodociągi mogą mieć średnicę od jednej tysięcznej milimetra do 5 milimetrów. Jak na razie wychwytują je tylko niektóre zaawansowane filtry wodny pitnej. Badacze są jednak zgodni, że potrzebujemy prostych i niedrogich metod, aby samemu na co dzień chronić się przed mikroplastikiem.
Gotowanie wody
Jednym z nieoczekiwanie skutecznych rozwiązań w zakresie oczyszczania wody pitnej może być jej zagotowanie. Zaparzenie filiżanki herbaty lub kawy na wodzie zawierającej wapń (a więc z kranu) może pomóc w usunięciu prawie 90% nano- i mikroplastiku (NMP). Zhanjun Li, Eddy Zeng postanowili sprawdzić, czy gotowanie może być skuteczną metodą usuwania nano- i mikroplastiku zarówno z twardej, jak i miękkiej wody kranowej.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
W ramach badania pobrali próbki twardej kranówki z Guangzhou w Chinach i wzbogacili je różnymi ilościami NMP. Próbki gotowano przez pięć minut i pozostawiono do ostygnięcia. Następnie zmierzono zawartość swobodnie unoszącego się plastiku.
Wyniki tych eksperymentów wykazały, że wraz ze wzrostem temperatury wody węglan wapnia, nazywany potocznie kamieniem (CaCO3), utworzył inkrustacje, czyli struktury krystaliczne. Otaczały one cząstki tworzywa sztucznego. Zeng twierdzi, że z inkrustacje będą gromadzić się jak typowy kamień wapienny, po czym będzie można je usunąć razem NMP, przelewając wodę przez prosty filtr, na przykład do kawy.
Co ciekawe, efekt był bardziej wyraźny w twardszej wodzie. W próbce zawierającej 300 miligramów CaCO3 na litr wody po gotowaniu usunięto aż 90% swobodnie pływających MNP. Jednakże nawet w próbkach wody miękkiej (mniej niż 60 miligramów CaCO3 na litr) gotowanie nadal usuwało około 25% NMP. Naukowcy twierdzą, że może to być prosta, ale skuteczna metoda ograniczenia NMP w wodzie z kranu.
Inne metody
- Używanie filtrów do wody - Filtry o wysokiej skuteczności mogą usuwać mikroplastik z wody kranowej. Konieczne są filtry o mikronażu 0,5 mikrona i mniejszym.
- Ograniczanie użycia plastikowych butelek.
Podsumowanie
Mikroplastik w wodzie pitnej stanowi poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego. Choć nie ma jeszcze pełnych danych na temat długoterminowych skutków spożywania mikroplastiku, już teraz wiadomo, że jego obecność w wodzie jest szeroko rozpowszechniona i pochodzi z różnych źródeł.
Drogie systemy filtracyjne do wody nie są jedynym sposobem na poprawę jakości domowych napojów. Jak wynika z najnowszego badania chińskich naukowców, mikroplastik w wodzie z kranu można skutecznie wyeliminować dzięki bardzo prostemu procesowi - gotowaniu.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Tabela: Porównanie zawartości mikroplastiku w wodzie kranowej i butelkowanej
| Rodzaj wody | Zawartość mikroplastiku |
|---|---|
| Woda kranowa | Od kilku do kilkunastu cząstek na litr (w zależności od źródła) |
| Woda butelkowana | 110 000 - 370 000 cząstek na litr (badania z 2024 roku) |
tags: #woda #kranowa #mikroplastik
