Woda gazowana a zapalenie jelit: Fakty i mity

Szczegóły: Opublikowano: 17. March 2026

Zgodnie z normami żywienia, zaleca się, aby dorosłe osoby spożywały dziennie 2-2,5 l wody. Zdecydowana większość osób stawia na wodę niegazowaną - butelkowaną lub coraz popularniejszą ostatnio kranówkę. Niestety, nie każdemu picie wody przychodzi tak łatwo. Dla urozmaicenia sięgają po inne napoje, np. wodę gazowaną.

Jej sympatycy często podkreślają również, że woda gazowana jest smaczniejsza lub lepiej gasi pragnienie. Trudno powiedzieć, ile w powyższych stwierdzeniach jest prawdą, ponieważ preferencje smakowe są kwestią indywidualną. Nie ma jednak wątpliwości, że woda gazowana wciąż wzbudza bardzo dużo kontrowersji.

Czy woda gazowana szkodzi zębom i jelitom?

Przeciwnicy bąbelków zwracają uwagę, że woda gazowana jest niezdrowa i może powodować nieprzyjemne dolegliwości. Wśród wymienianych problemów znajdują się m.in. wzdęcia, kłopoty z trawieniem, zgaga, osteoporoza, otyłość czy w końcu próchnica. Żadne badania nie potwierdzają jednak, że woda gazowana mogłaby niekorzystnie wpływać na organizm.

Oczywiście mowa tutaj o zwykłej wodzie naturalnej, bez dodatku cukru, soków owocowych czy barwników. Tego typu napoje nie mają nic wspólnego z wodą mineralną i faktycznie, nadużywane, mogą powodować nieprzyjemne objawy.

Woda gazowana pomaga na zaparcia

Co ciekawe, badania na temat wody gazowanej wskazują na coś jeszcze. Wynika z nich bowiem, że spożywanie wody gazowanej może przynieść dużo korzyści. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów z chorobami dróg moczowych czy jelit. Woda gazowana może poprawiać również zdolność połykania, która może być zaburzona np. w wyniku udaru.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

To samo dotyczy zaparć. Spożywanie wody gazowanej może nawet dwukrotnie zwiększać liczbę wypróżnień. Ze względu na obecność dwutlenku węgla woda gazowana może pomagać również w przyswajaniu pożywienia, dlatego warto spożywać ją po większym posiłku.

Kto nie powinien pić wody gazowanej?

O ile sama woda gazowana nie powinna powodować nieprzyjemnych objawów, to niestety może się zdarzyć, że nasili ona niektóre dolegliwości. Z tego powodu istnieją pewne przeciwwskazania do spożywania wody gazowanej. Napoje z bąbelkami powinny ograniczyć osoby z:

zespołem jelita drażliwego;
bólem żołądka;
refluksem żołądkowo-przełykowym;
wrzodami żołądka;
przewlekłą obturacyjną chorobą płuc;
zgagą;
silnymi wzdęciami, infekcjami gardła.

Woda wysokozmineralizowana i średniozmineralizowana - co to jest?

Na rynku znaleźć można ogromną ilość wód. Oferta jest tak bogata, że bardzo łatwo można się w niej pogubić. Główny podział wyróżnia wody mineralne (wydobywane z podziemi i posiadające określone składniki mineralne) i źródlane (o znacznie mniejszej zawartości składników mineralnych). Zdecydowana większość osób stawia na wody mineralne.

Te z kolei podzielić można na trzy główne kategorie:

wysokozmineralizowane: powyżej 1500 jonów mg/l
średniozmineralizowane: od 500 do 1500 jonów mg/l
niskozmineralizowane: do 500 jonów mg/l

Wody wysokozmineralizowane powinny być spożywane przede wszystkim w przypadku niedoborów minerałów. Zaleca się je także sportowcom, ciężarnym, pacjentom z osteoporozą oraz chorym z zaburzeniami układu trawienia i dolegliwościami żołądkowym. Wysokozmineralizowane wody to dobry wybór także w sytuacji, w której może dojść do odwodnienia, np. podczas bardzo wysokich temperatur.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Zdecydowana większość osób powinna stawiać jednak na wody średniozmineralizowane. To najbezpieczniejszy wybór.

Kupując wodę mineralną, warto dokładnie czytać etykiety. Czasami na opakowaniach znaleźć można informacje o tym, że dany produkt jest niskosodowy. To doskonały wybór zwłaszcza dla osób z nadciśnieniem tętniczym i skłonnością do obrzęków.

Woda jest jednym z sześciu niezbędnych do życia składników pokarmowych. W organizmie człowieka spełnia szereg biologicznie istotnych funkcji. Jest środowiskiem dla procesów metabolicznych, materiałem budulcowym dla tkanek i komórek, a także bierze udział w transporcie składników pokarmowych oraz zapewnia właściwą termoregulację organizmu, dodatkowo chłodzi nas w gorące dni, wydostając się na powierzchnię skóry pod postacią potu.

Ludzki organizm 60% skład się z wody. Bez wody tracimy koncentrację i siłę, a nasze ciało przestaje lub spowalnia metabolizowanie, czyli przestaje pozbywać się tego co mu szkodzi. Wystarczy, że nastąpi strata 2% wody z organizmu, aby odczuć skutki odwodnienia.

Mimo tak wielu funkcji, jakie spełnia woda w ludzkim organizmie, nadal wiele osób nie traktuje właściwego nawodnienia na poważnie.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Zapotrzebowanie na wodę u dorosłego człowieka, powinno być utrzymywane na stałym poziomie, oznacza to, że bilans wodny powinien być na poziomie zerowym. Właściwy bilans wodny uzyskuje się gdy straty wody są rekompensowane przez spożywaną wodę, w stanie wolnym, z pożywieniem oraz w wyniku reakcji metabolicznych organizmu. To ile wody powinien otrzymywać organizm jest bardzo indywidualne, gdyż zależy od wieku, płci, masy ciała, a także aktywności fizycznej, temperatury środowiska i diety.

Przyjmuje się, że dobowe zapotrzebowanie na wodę u dorosłego człowieka, to od 25-35 ml na kilogram masy ciała. Oznacza to, że jeżeli ważymy 60 kg, wówczas powinniśmy wypijać ok. 1800 ml wody każdego dnia, jeśli natomiast ważymy 100 kg, wartość ta wzrasta do zapotrzebowania do ok. 3 l w ciągu doby.

Natomiast Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa i Żywności (EFSA) podaje, że ilość płynów w codziennej diecie powinna wynosić 2000 ml dla kobiet i 2500 ml dla mężczyzn. Zalecenia polskiego Instytutu Żywności i Żywienia (IŻŻ) podają takie same normy. Nieco inaczej zapotrzebowanie na płyny liczy Insytute of Medicine the National Academies of Science (NAM) zaleca całkowite spożycie płynów na poziomie 2500 ml dla kobiet i 3700 ml dla mężczyzn.

Istotne jest to, aby zachodziła równowaga pomiędzy objętością wody pobieranej przez organizm, a wydalanej przez organizm. Uznaje się, że odwodnienie, to stan, w którym zawartość wody w organizmie spada poniżej wartości niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Objawy odwodnienia klinicznie są dość nieswoiste, należą do nich: bóle i zawroty głowy, zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia, tachykardia, utrata elastyczności skóry, zapadnięte oczy, zaparcia, czy nawet większa skłonność do upadków, które częściej są przypisywane jako charakterystyczne dla wieku starszego.

W przypadku pacjentów chorujących na nieswoiste choroby zapalane jelit kwestia nawodnienia organizmu jest zależna od stanu chorobowego. W przypadku, gdy pacjent jest w stanie remisji nie ma potrzeby modyfikacji zaleceń płynowych, o ile pacjent wypija mniej więcej 30 ml wody na każdy kilogram masy swojego ciała. Sytuacja zmienia się wraz ze zmianą sytuacji klinicznej pacjenta.

W przypadku, gdy pacjentowi wzrasta temperatura ciała powyżej 37◦C, wówczas do całkowitego zapotrzebowania na płyny należy dołożyć jeszcze 250 ml płynów, na każdy stopień temperatury wyższej niż 37. W przypadku zaostrzenia choroby i często związanej z tym biegunki, na każde luźne wypróżnienie powinno się dodatkowo spożywać do 100-200 ml płynów.

Również w przypadku zaparć niezbędne będzie zwiększenie ilości wypijanej wody. Często przy zaparciach pacjenci przyjmują błonnik pokarmowy, żeby usprawnić czynność jelit, ale aby błonnik działał należy dostarczyć odpowiedniej ilości płynów. Zmniejszone przyjmowanie wody spowolni pasaż jelitowy, co będzie skutkowało twardym stolcem i zaparciami. Warto zamiast sięgać po środki przeczyszczające zwrócić uwagę na to ile wypijamy wody w ciągu dnia.

Ważną kwestią jest też to, jaką wodę wypijamy, gdyż woda wodzie nie równa. Pierwszy podział istnieje pomiędzy wodą gazowaną, a niegazowaną. Zachęcam do sięgania po wody niegazowane, zwłaszcza dla pacjentów z chorobami jelit. Woda gazowana może być przyczyną podrażnień błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym żołądka i jelit, nasilać wzdęcia oraz zgagę.

Wśród wód jest też podział na wody źródlane i mineralne. Właśnie na tym podziale powinni skupić się pacjenci z chorobami jelit, przyjmujący sterydy. Stosowanie sterydów utrudnia wchłanianie składników mineralnych do kości oraz zmniejsza ich gęstość mineralną, co może przyczyniać się do powstawania osteoporozy. Pacjentom narażonym na braki mineralne w kościach powinno się zalecać wodę mineralną, bogatą w wapń, magnez i potas. Natomiast woda źródlana jest wodą uniwersalną. Jest wodą bezpieczną i można ją spożywać niemal bez ograniczeń.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlekła, nieswoista choroba zapalna obejmująca błonę śluzową odbytnicy oraz okrężnicy. Schorzenie prowadzi do powstawania owrzodzeń i nadżerek w jelicie grubym i objawia się nawracającymi, często krwistymi biegunkami, bólem brzucha oraz ogólnym osłabieniem.

Przyczyny choroby nie są w pełni poznane - wymienia się czynniki genetyczne oraz zaburzenia odpowiedzi immunologicznej. WZJG zwykle przebiega w naprzemiennych fazach zaostrzeń i remisji.

Znaczenie nawodnienia w WZJG

W kontekście WZJG odpowiednie nawodnienie organizmu ma duże znaczenie, szczególnie w fazie zaostrzenia choroby. Przewlekła biegunka sprzyja szybkiemu odwodnieniu, dlatego wypijanie wystarczającej ilości płynów jest niezbędne. Dorosły pacjent powinien pić co najmniej 1,5-2 litry płynów dziennie. W razie utraty dużej ilości wody z organizmu warto sięgać po doustne płyny nawadniające (np. z apteki) lub napoje typu izotonik, które uzupełnią elektrolity.

Zalecane płyny to przede wszystkim niegazowana woda mineralna, słabe herbaty (np. zielona, biała) oraz napary z ziół łagodzących pracę jelit (rumianek, mięta). Dobrym dodatkiem są rozcieńczone świeże soki warzywne i owocowe bez dodatku cukru. Pacjenci często obawiają się pić wodę przy biegunkach, co prowadzi do odwodnienia - tymczasem odpowiednie nawodnienie pomaga zahamować dolegliwości i poprawia samopoczucie.

Bardzo istotne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów: 1,5 - 2 litry, a w okresie nasilenia biegunek do 3 litrów. Zalecana jest woda mineralna niegazowana lub woda przegotowana. W przypadku, gdy pacjent jest w stanie remisji nie ma potrzeby modyfikacji zaleceń płynowych, o ile pacjent wypija mniej więcej 30 ml wody na każdy kilogram masy swojego ciała.

Ważną kwestią jest też to, jaką wodę wypijamy, gdyż woda wodzie nie równa. Zachęcam do sięgania po wody niegazowane, zwłaszcza dla pacjentów z chorobami jelit. Woda gazowana może być przyczyną podrażnień błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym żołądka i jelit, nasilać wzdęcia oraz zgagę. Właśnie na tym podziale powinni skupić się pacjenci z chorobami jelit, przyjmujący sterydy. Pacjentom narażonym na braki mineralne w kościach powinno się zalecać wodę mineralną, bogatą w wapń, magnez i potas. Natomiast woda źródlana jest wodą uniwersalną. Jest wodą bezpieczną i można ją spożywać niemal bez ograniczeń.

Produkty zakazane i dozwolone

Osoby z WZJG powinny ograniczyć lub unikać potraw, które mogą dodatkowo podrażniać jelita. Do pokarmów drażniących należą między innymi ostro przyprawione dania (np. z chili, pieprzem, curry), tłuste i ciężkostrawne sosy oraz produkty zawierające dużo cukrów prostych lub dwucukrów (np. słodycze i słodkie napoje gazowane). Unika się też alkoholu, mocnej kawy i herbaty - te napoje mogą nasilać dolegliwości gastryczne.

Bardzo ciężkie do strawienia są również surowe warzywa kapustne (kapusta, kalafior, brokuły), strączkowe (fasola, groch, soczewica) oraz owoce z dużą ilością pestek (winogrona, owoce jagodowe). Całkowita eliminacja wymienionych produktów może znacznie zmniejszyć stan zapalny i nasilenie objawów. W okresie remisji niektóre z nich można stopniowo wprowadzać do diety w niewielkich ilościach, obserwując reakcję organizmu.

Dieta powinna być urozmaicona, oparta na produktach naturalnych, niezawierających sztucznych dodatków. Należy unikać żywności wysoko przetworzonej, sztucznych słodzików, barwników, emulgatorów, karagenu, maltodekstryny oraz dwutlenku tytanu, a także konserwantów i aromatów dymu wędzarniczego. Warto zatem czytać etykiety produktów spożywczych!

Potrawy warto przyrządzać w taki sposób, aby były jak najłatwiej strawne i przyswajalne - najkorzystniejsze techniki obróbki to gotowanie na parze lub w wodzie, pieczenie w naczyniu żaroodpornym lub rękawie foliowym oraz duszenie (bez wcześniejszego obsmażania na tłuszczu).

Do pokarmów "ryzykownych" - czyli takich, które u znacznej części chorych (z ich realnych doświadczeń) pogarszają dolegliwości i mogą zaostrzyć przebieg choroby - należą m. in. grzyby, kukurydza, surowa papryka ze skórką, cebula, kapusta, bób, potrawy smażone, tłuste mięsa, alkohol (zwłaszcza "gazowany" jak szampan czy piwo), napoje słodzone cukrem i sztucznymi słodzikami (np. oranżada, napoje energetyzujące), śliwki, surowe owoce zawierające nasiona (np. nieprzetarte z pestek truskawki, porzeczki lub maliny).

Podaż białka i tłuszczów

Odpowiednia podaż białka i tłuszczów ma duże znaczenie w diecie osób z WZJG. Białko wspomaga regenerację uszkodzonej błony śluzowej jelit i zapobiega wyniszczeniu organizmu. Źródła białka powinny być chude i łatwostrawne: ryby (np. dorsz, mintaj, łosoś), drób bez skóry (indyk, kurczak), chuda wołowina czy cielęcina. Jaja (szczególnie gotowane na miękko) oraz fermentowane przetwory mleczne (jogurt naturalny, kefir, maślanka) stanowią łatwo przyswajalne białko, o ile są dobrze tolerowane.

W diecie warto też sięgać po alternatywne źródła białka roślinnego, takie jak delikatnie przetworzone strączki (po namoczeniu i ugotowaniu) albo tofu. Nawet zdrowe tłuszcze, jak te pochodzące z awokado czy nasion roślin oleistych, stosujemy z umiarem, biorąc pod uwagę tolerancję jelitową.

Probiotyki i prebiotyki

Zdrowa mikroflora jelitowa ma duże znaczenie dla osób z WZJG. Pomocne są probiotyki - żywe bakterie wspierające odbudowę dobroczynnej flory jelitowej, oraz prebiotyki - składniki pokarmu, które stymulują ich rozwój. Naturalne probiotyki znajdują się m.in. w fermentowanych produktach mlecznych: jogurcie naturalnym, kefirze czy maślance. Te produkty warto włączać do codziennej diety, jeśli są dobrze tolerowane.

Dodatkowo źródłem prebiotyków są banany, płatki owsiane i kiszone warzywa (np. kapusta, ogórki kiszone), pod warunkiem że nie nasilają objawów.

Probiotyki i prebiotyki nie zastąpią leczenia farmakologicznego, ale stanowią cenne uzupełnienie terapii dietetycznej. Pomagają odbudować barierę jelitową i mogą łagodzić biegunki.

Dieta w okresie remisji

W okresie remisji WZJG zaleca się dietę stopniowo zbliżoną do zaleceń dla zdrowego człowieka. Oznacza to urozmaicone posiłki zawierające wszystkie grupy pokarmowe, zachowując jednocześnie ostrożność. Można powoli rozszerzać dietę o pełnoziarniste produkty zbożowe (np. pieczywo razowe, grube kasze) i większą ilość warzyw i owoców w formie gotowanej lub duszonej.

Pełnowartościowe białko nadal jest potrzebne: w remisji warto jeść więcej chudego mięsa, ryb, jaj i przetworów mlecznych, o ile nie ma nietolerancji laktozy. Stopniowo przywracamy także fermentowane produkty mleczne i kwaśne owoce, obserwując reakcje układu pokarmowego.

Pomimo szerszego menu, warto pamiętać o ograniczeniu tłuszczu i ostrych przypraw oraz unikaniu produktów wzdymających. Pomocna może być konsultacja z dietetykiem, aby optymalnie zbilansować dietę w nowym jadłospisie.

Diety eliminacyjne: UCED i CDED

Jedyną dietą o potwierdzonym w rzetelnych badaniach klinicznych działaniu we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego jest dieta eliminacyjna Ulcerative Colitis Exclusion Diet (w skrócie UCED) - u znacznej części pacjentów zaobserwowano remisję objawową oraz spadek stężenia kalprotektyny, czyli wskaźnika stanu zapalnego, w kale.

Analogiczną dietą dla choroby Leśniowskiego-Crohna jest dieta eliminacyjna CDED (Crohn's Disease Exclusion Diet) oraz oparty na niej popularny program ModuLife, często zlecany przez dziecięcych gastroenterologów, jako bezpieczna alternatywa dla leczenia farmakologicznego, zwłaszcza sterydoterapii. CDED to jedyna klinicznie potwierdzona metoda leczenia żywieniowego w chorobie Crohna. Dieta ta składa się z trzech faz. Jest połączeniem diety standardowej oraz częściowego żywienia dojelitowego (czyli picia Modulenu lub innego tego typu preparatu zamiast niektórych posiłków).

Dieta Low-FODMAP

Dieta Low-FODMAP łagodzi objawy jelitowe (zwłaszcza wzdęcia) u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit oraz z zespołem jelita drażliwego (nadwrażliwego), który często współistnieje z NZJ. Zaleca się ją chorym na WZJG lub chorobę Crohna, u których objawy chorobowe utrzymują się pomimo ustąpienia stanu zapalnego w przewodzie pokarmowym.

Dieta Low-FODMAP to dieta o małej zawartości fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli (w skrócie FODMAP) - stąd jej nazwa.

Zespół jelita drażliwego to choroba przewlekła, której głównymi objawami są ból brzucha i nieprawidłowy rytm wypróżnień (biegunki, zaparcia lub naprzemiennie). Choć zespół jelita drażliwego powoduje przykre objawy i może wpływać na funkcjonowanie, nie jest ciężką chorobą ani nie prowadzi do niekorzystnych skutków zdrowotnych.

Przyczyna zespołu jelita drażliwego nie jest znana. Zakłada się, że na powstanie zespołu może złożyć się wiele różnych czynników.

Objawy zespołu jelita drażliwego są niecharakterystyczne i mogą pojawiać się w wielu innych chorobach. Jeśli objawom zespołu jelita drażliwego towarzyszy: gorączka, utrata masy ciała, krew w stolcu, niedokrwistość lub ktoś z rodziny chorował na raka jelita grubego, nieswoistą chorobę zapalną jelit (np.

tags: #woda #gazowana #a #zapalenie #jelit