Co to jest woda gazowana? Wszystko, co musisz wiedzieć

Szczegóły: Opublikowano: 14. March 2026

Woda gazowana to napój, wokół którego narosło wiele kontrowersji. Zwolennicy cieszą się jej orzeźwiającym smakiem i dowodzą, że na wielu płaszczyznach wspomaga funkcjonowanie organizmu. Przeciwnicy zaś są zdania, że picie wody gazowanej szkodzi zdrowiu.

Zła sława wody nasyconej dwutlenkiem węgla najprawdopodobniej wynika z faktu, że w świadomości wielu osób należy ona do tej samej kategorii, co inne napoje gazowane, które trudno uznać za zdrowe. Zawierają bowiem mnóstwo cukru, a także sztucznych barwników, konserwantów itp. Warto jednak zauważyć, że sam dwutlenek węgla nie ma nic wspólnego z negatywnymi walorami tego typu napojów.

Czym jest woda gazowana?

Aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób picie wody gazowanej wpływa na ludzki organizm, trzeba wiedzieć, czym dokładnie ona jest. Woda gazowana, zwana również wodą sodową, to nic innego jak woda mineralna lub źródlana, wzbogacona o dwutlenek węgla pod ciśnieniem. Ten gaz przekształca wodę, dając jej charakterystyczny, musujący efekt, który wielu z nas kojarzy z odświeżeniem i lekkością.

Wbrew definicji woda - ta, która wypływa z naturalnych źródeł - nie jest związkiem tlenu i wodoru. To mieszanina substancji (głównie - soli mineralnych), dla których H2O jest doskonałym rozpuszczalnikiem. W wodzie rozpuszczają się także gazy.

Z reguły wody źródlane czy polodowcowe mają stosunkowo niewielkie stężenie składników innych niż H2O. Wody podziemne zaś, które często docierają na powierzchnię przez wiele warstw skalnych, nasycone są licznymi związkami mineralnymi. Jeśli woda pochodzi z rejonów dużej aktywności tektonicznej, która umożliwia przedostawanie się do niej gazów z głębszych warstw skorupy ziemskiej, dodatkowo może być nasycona dwutlenkiem węgla (CO2).

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Jak widać, woda gazowana nie jest wynalazkiem epoki ulicznych saturatorów, jakie wiele z nas pamięta z końca ubiegłego wieku. Odkryto ją już wiele wieków temu. Co więcej, uchodziła za wodę o cudownych niemal właściwościach, więc możnowładcy sprowadzali ją do swoich pałaców z odległych zakątków świata.

Obecnie w Polsce wody naturalnie nasycone CO2 (w ilości przekraczającej 1000 mg/l) nazywa się szczawami. Dostępne są w kurortach, ale też butelkowane jako wody lecznicze. Swoje wyjątkowe właściwości szczawy zawdzięczają w znacznej mierze dużemu stężeniu substancji mineralnych.

Termin „woda gazowana” często używany jest zamiennie z określeniem „woda sodowa”. Nie są to jednak synonimy. Wodą gazowaną jest każda, która ma bąbelki. Woda sodowa zaś jest sztucznie nasycona CO2. To wynalazek końca XVIII w. (zawdzięczamy go angielskiemu chemikowi Josephowi Priestleyowi), który powstał w związku z intensywnym rozwojem balneologii, czyli nauki o właściwościach i zastosowaniu leczniczym wód mineralnych.

Początkowo wodę wysycano dwutlenkiem węgla pozyskiwanym w wyniku reakcji sody (stąd jej nazwa) i kwasu winowego. Z czasem technologię tę unowocześniono. Obecnie wodę sodową produkuje się poprzez przepuszczenie gazu pod wysokim ciśnieniem przez mocno schłodzoną ciecz. W taki właśnie sposób powstawała woda z saturatorów czy równie popularnych w czasach PRL syfonów na naboje. Była to zwykle „kranówka” wątpliwej - jak na dzisiejsze standardy - jakości.

Jak widać, dostępne w sklepach sztucznie gazowane wody to produkty wysokiej jakości (spełniające określone ustawą standardy dla wód mineralnych i źródlanych), które od niegazowanych różnią się jedynie zawartością dwutlenku węgla. Jak obecność dwutlenku węgla zmienia wodę, skoro jego zawartość w powszechnie akceptowanej wodzie mineralnej wzbudza tyle kontrowersji? Na skutek nasycenia wody CO2 tworzą się w niej niewielkie ilości kwasu węglowego (w stężeniu 0,2-1%).

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Właściwości wody gazowanej

Woda gazowana od niegazowanej różni się jedynie zawartością dwutlenku węgla (CO2). Wody niegazowane zawierają śladowe ilości tego gazu. Posiada kwaśny odczyn - dwutlenek węgla rozpuszczając się w wodzie tworzy lekki kwas węglowy. Dlatego każda woda gazowana ma kwaśny odczyn (pH poniżej 7). W zależności od stopnia nasycenia Co2 woda gazowana może przyjmować pH od 4 do 6,5.

Ta cecha nadaje też korzystny walor wodzie gazowanej, gdyż w kwaśnym środowisku wolniej rozwijają się mikroorganizmy. Wpływa na równowagę kwasowo -zasadową - lekki kwas węglowy H2CO3 jaki wytwarza się w wodzie gazowanej jest istotnym składnikiem w utrzymaniu przez organizm równowagi kwasowo-zasadowej, gdyż jest głównym składnikiem największego, naturalnego buforu kwasowo-zasadowego organizmu człowieka - buforu wodorowęglanowego.

Około 95% kwasu węglowego dysocjuje do anionu HCO3¯ i jonu wodorowego H+, którego stężenie decyduje o pH krwi i tkanek. Paradoksalnie zatem pijąc wodę gazowaną o kwaśnym odczynie pH, wspieramy w działaniu naturalny bufor alkaliczny organizmu. Należy jednak pamiętać, że ilości kwasu węglowego przyjmowanego w wodzie oraz nietrwały charakter tego związku, nie mają większego znaczenia dla utrzymania równowagi pH w organizmie.

Woda gazowana a zdrowie

Wiele osób zapytanych o to, czy woda gazowana jest zdrowa, z pewnością zaprzeczyłoby, twierdząc, że taki napój tuczy, psuje zęby, kości i jest szkodliwa dla żołądka. Oto najczęściej powtarzane argumenty przeciwko piciu wody sodowej:

Woda gazowana ma wartość energetyczną 0 kcal. To skojarzenie ze słodkimi napojami gazowanymi sprawia, że niekiedy uznaje się ją za produkt niepotrzebnie podnoszący wartość kaloryczną jadłospisu. Tymczasem jest dokładnie odwrotnie. Czystą (bez dodatków smakowych) wodę gazowaną warto pić, będąc na diecie odchudzającej, ponieważ nie dostarczając jednej nawet kalorii, zapewnia uczucie sytości. Powszechne wiadomo, że żołądek można „oszukać” szklanką wody niegazowanej.
Woda gazowana nie zakwasza organizmu. Pojęcie zakwaszenia organizmu to mit - dieta nie ma większego wpływu na równowagę kwasowo-zasadową, a z pewnością nie ma żadnego znaczenia pH spożywanych potraw. Tak zwane produkty kwasotwórcze (np. wysokoprzetworzone dania typu past-food) szkodzą nam z zupełnie innej przyczyny.
Woda gazowana nie psuje szkliwa zębów. Substancje o kwaśnym odczynie rzeczywiście mogą powodować jego erozję. Szkodzi mu nadmiar kwaśnych (o odczynie poniżej pH 4,5) produktów w diecie albo refluks żołądkowo-przełykowy. Błędem jest także mycie zębów natychmiast po spożyciu np. cytrusów - w ten sposób obecny w jamie ustnej kwas wcierany jest w szkliwo. Odczyn wody gazowanej rzadko osiąga wartość pH 4,5. Zależy to od stopnia nasycenia CO2, ale przeciętnie mieści się w granicach pH 5-6.
Woda gazowana nie powoduje osteoporozy. Jakiś czas temu świat obiegły niepokojące doniesienia amerykańskich naukowców, zgodnie z którymi zachodzi silna korelacja pomiędzy kruchością kości, a piciem napojów gazowanych. Błędne, powierzchowne interpretacje tych publikacji sprawiły, że winę przypisano dwutlenkowi węgla. Tymczasem to fosforany - obecne w dużym stężeniu w takich napojach, jak cola, a nie w wodzie - wiążą w organizmie wapń, skutkiem czego może brakować go w kościach.
Woda gazowana nie wywołuje problemów żołądkowych u zdrowych osób. Często można usłyszeć, że zawarte w „sodówce” pęcherzyki gazu wywołują bóle brzucha, sprzyjają wzdęciom, powodują zgagę, utrudniają trawienie. Takie dolegliwości mogą wystąpić jednak tylko u osób cierpiących na niektóre schorzenia układu pokarmoweg0 (o czym będzie mowa niżej) lub w przypadku wypicia zbyt dużej ilości wody gazowanej (picie bez umiaru wody niegazowanej może być równie przykre w skutkach).

Jak widać, woda gazowana nie tylko nie szkodzi zdrowiu, ale wręcz może płynąć z jej picia sporo korzyści. Wbrew obiegowym opiniom, picie wody gazowanej sprzyja pracy układu pokarmowego. Warto sięgać po nią zarówno na pół godziny przed jedzeniem, jak i po nim - zwłaszcza po spożyciu obfitego, ciężkostrawnego dania. Zawarty w wodzie sodowej dwutlenek węgla działa lekko drażniąco na ściany żołądka, powodując wydzielanie kwasu solnego, a tym samym ułatwia trawienie.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Zjawisko to jest tak korzystne i bezpieczne, że picie umiarkowanych ilości wody gazowanej zaleca się nawet cierpiącym na niestrawność kobietom w ciąży (o ile nie mają przy tym na innych dolegliwości, np. Dwutlenek węgla wykazuje korzystne właściwości także w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Ułatwia wchłanianie niektórych substancji mineralnych. Stymuluje pracę jelit, a tym samym dobrze służy profilaktyce zaparć.

Woda sodowa przyspiesza usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii, ponieważ ma działanie moczopędne. Z powyższych względów woda gazowana wspomaga odchudzanie. Jak widać, bąbelki nie tylko wypełniają żołądek, dzięki czemu łatwiej powstrzymać się od jedzenia. Kiedy już jemy, wspomagają trawienie, przyspieszają metabolizm i zapobiegają zaleganiu mas kałowych w jelitach.

Jak wiadomo, woda powinna być nieodłącznym towarzyszem aktywności ruchowej - zarówno w czasie uprawiania sportu, jak i pracy fizycznej. Powyższe stwierdzenie jest jak najbardziej prawdziwe, co nie oznacza, że nie warto podejść po treningu do dystrybutora wody gazowanej. „Sodówką” łatwiej jest ugasić pragnienie. Bąbelki znakomicie orzeźwiają, dając - tak miłe po wysiłku - uczucie ochłody. Przede wszystkim jednak dwutlenek węgla wspomaga „rozkręcony” fizyczną aktywnością metabolizm oraz sprzyja wchłanianiu utraconych elektrolitów. Co więcej, butelka naturalnie gazowanej wody jest zwykle znakomitym izotonikiem.

Kwestia wyboru pomiędzy wodą gazowaną i niegazowaną może wydawać się dyskusyjna w wielu przypadkach, ale nie ulega wątpliwości, że ta pierwsza jest znacznie korzystniejszą dla zdrowia alternatywą podczas długich wypraw, gdy trudno o dostęp do świeżej wody pitnej - na przykład na spływie kajakowym. Dwutlenek węgla jest naturalnym konserwantem. Obniża ph „sodówki”, a tym samym stabilizuje jej skład fizykochemiczny i tworzy środowisko nieprzyjazne dla chorobotwórczych mikroorganizmów. Tym samym woda o lekko kwaśnym odczynie dłużej nadaje się do picia niż ta o pH obojętnym lub zasadowym.

Przeciwwskazania

Jak w przypadku niemal każdego produktu spożywczego, istnieje nieco przeciwskazań do picia wody gazowanej. Zawarty w wodzie sodowej gaz może bowiem podrażniać śluzówkę żołądka czy ścianki jelit, nasilając objawy wyżej wymienionych problemów zdrowotnych.

Wody gazowanej nie należy podawać najmłodszym dzieciom. Ich narządy - nawet jeśli w pełni zdrowe - są bardziej wrażliwe na działanie drażniących substancji. Tymczasem maluchy piją wodę sodową z apetytem, więc mogą robić to nieostrożnie, bez umiaru.

Woda gazowana jest przeciwwskazana w niektórych przypadkach ze względu na schorzenia takie, jak: nadkwasota, zaburzenia trawienia (zespół jelita drażliwego, choroba wrzodowa żołądka, wzdęcia), choroby gardła czy strun głosowych.

Także kobiety w ciąży powinny wybierać wody niegazowane lub lekko nasycone Co2.

Jak pić wodę gazowaną?

Wodę gazowaną możemy pić tak samo, jak niegazowaną. Warto sięgać po nią często, regularnie, wypijając za każdym razem kilka łyków. Dzienna podaż płynów jest kwestią indywidualną.

Gdzie kupić i jak zrobić wodę gazowaną?

Butelkowaną wodę z bąbelkami kupimy w zasadzie w każdym sklepie. Współczesne saturatory to designerskie urządzenia, które wyglądem przypominają nieco ekspresy ciśnieniowe do kawy. Nie wymagają jednak zasilania. Działają na podobnej zasadzie jak niegdysiejsze syfony, ale są znacznie wydajniejsze - jeden nabój pozwala na przygotowanie nawet kilkudziesięciu litrów wody gazowanej.

Opcje filtrowania wody i nasycania jej dwutlenkiem węgla można połączyć. Służą temu zaawansowane dystrybutory wody gazowanej - przydatne w biurach, budynkach użyteczności publicznej, ale też w tych prywatnych lokalach, gdzie wody z orzeźwiającymi bąbelkami spożywa się naprawdę dużo. Idealnym wyborem dla firm są dystrybutory wolnostojące. W warunkach domowych świetnie sprawdzają się urządzenia nablatowe.

Najprostszym sposobem jest jej zakup w butelce plastikowej, ale nie jest to ani pro ekologiczne, ani tanie. Dzięki domowym urządzeniom jakimi są saturatory do wody gazowanej, możemy produkować wodę gazowaną w domu, wykorzystując do tego wodę filtrowaną.

Saturatory wody znane są od dziesięcioleci. Najbardziej wydajną formą uzyskania wody gazowanej w warunkach domowych jest instalacja baterii do wody gazowanej, która pełni też rolę podgrzewacza wody oraz posiada system filtracji wody. Dzięki temu rozwiązaniu uzyskuje się nieograniczony dostęp do wody gazowanej, gdyż urządzenie można zasilać butlami CO2 o znacznie większej pojemności aniżeli stosowane w saturatorze wody.

Dystrybutory filtrujące w wersji „SODA” cieszą się rosnąca popularnością dzięki podawaniu schłodzonej wody gazowanej oraz prostocie obsługi. Dystrybutory filtrują wodę miejską oraz podają wodę gazowaną w trybie ciągłym w tempie około 1 litra na minutę.

Woda gazowana a woda niegazowana - porównanie

Kiedy zastanawiamy się, która woda jest lepsza - gazowana, czy niegazowana - odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Pierwszą różnicą, którą większość osób zauważa między wodą gazowaną a niegazowaną, jest smak. Woda gazowana ma unikalny, lekko kwasowy smak, który jest spowodowany obecnością dwutlenku węgla. Obie formy wody są efektywne w nawadnianiu organizmu. Jak wcześniej wspomniano, woda gazowana może prowadzić do wzdęć u niektórych osób. Jeżeli jesteś jedną z tych osób, która odczuwa dyskomfort po spożyciu wody gazowanej, zwykła woda może być dla Ciebie lepszym wyborem.

Woda gazowana powstaje przez wysycenie wody niegazowanej źródlanej lub mineralnej dwutlenkiem węgla. Wyróżnić można wody gazowane niskonasycone ( stężenie dwutlenku węgla - CO2 do 1500ml/L), średnionasycone ( zawartość CO2 od 1500 do 4000mg/L) oraz wysokonasycone ( o stężeniu CO2 powyżej 4000ml/L).

Woda gazowana w żadne sposób nie szkodzi zdrowej osobie. Przeciwwskazana jest w niektórych przypadkach ze względu na schorzenia takie, jak: nadkwasota, zaburzenia trawienia (zespół jelita drażliwego, choroba wrzodowa żołądka, wzdęcia), choroby gardła czy strun głosowych.

Woda gazowana od wody niegazowanej różni się jedynie obecnością dwutlenku węgla, z tego względu drażni dodatkowo kubki smakowe, co wywołuje uczucie orzeźwienia, a ponadto woda gazowana lepiej gasi pragnienie. Woda gazowana jest też bardziej bezpieczna pod względem bakteriologicznym od wody niegazowanej. Obecny bowiem w wodzie gazowanej dwutlenek węgla działa bakteriostatycznie, co utrudnia rozwój flory bakteryjnej. Dodatkowo dwutlenek węgla wspomaga procesy trawienne, korzystnie oddziałuje przy niedokwaśności, wpływa też na mechaniczne usuwanie bakterii i resztek pokarmowych ze światła jelita.

Zatem wybór między wodą gazowaną a niegazowaną to kwestia indywidualnych preferencji.

Woda mineralna a woda źródlana

Wybierając wodę, warto zwrócić uwagę na jej rodzaj i zawartość minerałów. Woda mineralna to woda podziemna, która jest czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, charakteryzuje się także stabilnym składem mineralnym oraz korzystnym wpływem na zdrowie.

Ze względu na zawartość składników mineralnych wody mineralne zostały sklasyfikowane w cztery grupy:

bardzo niskozmineralizowane (stężenie składników mineralnych poniżej 50mg/l),
niskozmineralizowane (zawartość składników mineralnych do 500mg/l),
średniozmineralizowane (stężenie składników mineralnych od 500 go 1500mg/l),
wysokozmineralizowane o zawartości składników mineralnych powyżej 1500mg/l.

Z kolei w wodzie źródlanej, która również jest wodą podziemną bezpieczną chemicznie i mikrobiologicznie, znajduje się od 200 do 450mg/l składników mineralnych. Wody źródlane zawierają zatem znacznie mniej minerałów niż wody mineralne.

Wybierając wody wysokzmineralizowane warto wiedzieć, że są one źródłem soli wapniowych, magnezowych i jonów fluorkowych, a dzięki wodorowęglanom i siarczanom pozytywnie wpływają na przemianę materii oraz trawienie. Ponadto wody wysokozmineralizowane wskazane są przy intensywnej pracy fizycznej, podczas uprawiania sportu, a także przy upałach, nie zalecane są natomiast dla dzieci i osób z chorobami nerek oraz nadciśnieniem. Wody nisko - i średniozmineralizowane nadają się z kolei do powszechnego spożycia.

Mity na temat wody gazowanej

Wokół wody gazowanej narosło sporo nieprawdziwych przekonań. Taka sytuacja sprawia, że wiele osób niepotrzebnie unika jej spożywania, wątpiąc w to, czy woda gazowana jest zdrowa. Oto kilka z nich:

Woda gazowana szkodzi zębom - nie ma dowodów naukowych na to, że w wyniku zwiększonej zawartości dwutlenku węgla woda gazowana może zwiększać erozję szkliwa.
Woda gazowana zwiększa łamliwość kości - jednym z częściej powtarzanych mitów na temat wody gazowanej jest stwierdzenie, że zwiększa ona ryzyko osteoporozy.
Woda gazowana uszkadza przewód pokarmowy - dwutlenek węgla, znajdujący się w wodzie gazowanej, tylko w niewielkim stopniu dociera do żołądka - zdecydowana jego większość ulatnia się bowiem po otwarciu butelki. Dwutlenek węgla, przekształcony w przewodzie pokarmowym w wodorowęglan, może minimalnie zwiększać skłonność do odbijania.

Podsumowanie

Woda gazowana to orzeźwiający napój i doskonała alternatywa dla słodkich napojów bezalkoholowych. Nawadnia w takim samym stopniu jak woda niegazowana, a dla wielu osób jest od niej atrakcyjniejsza w smaku. Picie wody gazowanej może także pomóc w redukcji wagi dając uczucie sytości. Niesłodzona woda gazowana, np. z dodatkiem soku z cytryny, może również służyć jako orzeźwiający zamiennik napojów gazowanych, które zawierają tzw. puste kalorie i zwiększają ryzyko chorób, takich jak otyłość i cukrzyca typu 2.

Jeśli lubisz wodę gazowaną, nie musisz z niej rezygnować. Pamiętaj jednak o umiarze i wybieraj wodę bez dodatków. A jeśli chcesz dbać o środowisko, rozważ zakup saturatora do wody.

tags: #woda #gazowana #co #to #jest