Woda Gazowana 1 Litr: Skład, Właściwości i Wpływ na Zdrowie
- Szczegóły
Woda gazowana to napój, wokół którego narosło wiele kontrowersji. Zwolennicy cieszą się jej orzeźwiającym smakiem i dowodzą, że na wielu płaszczyznach wspomaga funkcjonowanie organizmu. Przeciwnicy zaś są zdania, że picie wody gazowanej szkodzi zdrowiu. Zła sława wody nasyconej dwutlenkiem węgla najprawdopodobniej wynika z faktu, że w świadomości wielu osób należy ona do tej samej kategorii, co inne napoje gazowane, które trudno uznać za zdrowe.
Zawierają bowiem mnóstwo cukru, a także sztucznych barwników, konserwantów itp. Warto jednak zauważyć, że sam dwutlenek węgla nie ma nic wspólnego z negatywnymi walorami tego typu napojów. Aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób picie wody gazowanej wpływa na ludzki organizm, trzeba wiedzieć, czym dokładnie ona jest.
Czym Jest Woda Gazowana?
Wbrew definicji woda - ta, która wypływa z naturalnych źródeł - nie jest związkiem tlenu i wodoru. To mieszanina substancji (głównie - soli mineralnych), dla których H2O jest doskonałym rozpuszczalnikiem. W wodzie rozpuszczają się także gazy. Z reguły wody źródlane czy polodowcowe mają stosunkowo niewielkie stężenie składników innych niż H2O. Wody podziemne zaś, które często docierają na powierzchnię przez wiele warstw skalnych, nasycone są licznymi związkami mineralnymi.
Jeśli woda pochodzi z rejonów dużej aktywności tektonicznej, która umożliwia przedostawanie się do niej gazów z głębszych warstw skorupy ziemskiej, dodatkowo może być nasycona dwutlenkiem węgla (CO2). Jak widać, woda gazowana nie jest wynalazkiem epoki ulicznych saturatorów, jakie wiele z nas pamięta z końca ubiegłego wieku. Odkryto ją już wiele wieków temu. Co więcej, uchodziła za wodę o cudownych niemal właściwościach, więc możnowładcy sprowadzali ją do swoich pałaców z odległych zakątków świata.
Obecnie w Polsce wody naturalnie nasycone CO2 (w ilości przekraczającej 1000 mg/l) nazywa się szczawami. Dostępne są w kurortach, ale też butelkowane jako wody lecznicze. Swoje wyjątkowe właściwości szczawy zawdzięczają w znacznej mierze dużemu stężeniu substancji mineralnych.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Woda Gazowana a Woda Sodowa
Termin „woda gazowana” często używany jest zamiennie z określeniem „woda sodowa”. Nie są to jednak synonimy. Wodą gazowaną jest każda, która ma bąbelki. Woda sodowa zaś jest sztucznie nasycona CO2. To wynalazek końca XVIII w. (zawdzięczamy go angielskiemu chemikowi Josephowi Priestleyowi), który powstał w związku z intensywnym rozwojem balneologii, czyli nauki o właściwościach i zastosowaniu leczniczym wód mineralnych.
Początkowo wodę wysycano dwutlenkiem węgla pozyskiwanym w wyniku reakcji sody (stąd jej nazwa) i kwasu winowego. Z czasem technologię tę unowocześniono. Obecnie wodę sodową produkuje się poprzez przepuszczenie gazu pod wysokim ciśnieniem przez mocno schłodzoną ciecz. W taki właśnie sposób powstawała woda z saturatorów czy równie popularnych w czasach PRL syfonów na naboje. Była to zwykle „kranówka” wątpliwej - jak na dzisiejsze standardy - jakości.
Jak widać, dostępne w sklepach sztucznie gazowane wody to produkty wysokiej jakości (spełniające określone ustawą standardy dla wód mineralnych i źródlanych), które od niegazowanych różnią się jedynie zawartością dwutlenku węgla. Jak obecność dwutlenku węgla zmienia wodę, skoro jego zawartość w powszechnie akceptowanej wodzie mineralnej wzbudza tyle kontrowersji? Na skutek nasycenia wody CO2 tworzą się w niej niewielkie ilości kwasu węglowego (w stężeniu 0,2-1%).
Fakty i Mity o Wodzie Gazowanej
Wiele osób zapytanych o to, czy woda gazowana jest zdrowa, z pewnością zaprzeczyłoby, twierdząc, że taki napój tuczy, psuje zęby, kości i jest szkodliwa dla żołądka. Oto najczęściej powtarzane argumenty przeciwko piciu wody sodowej.
- Wartość energetyczna: Woda gazowana ma wartość energetyczną 0 kcal. To skojarzenie ze słodkimi napojami gazowanymi sprawia, że niekiedy uznaje się ją za produkt niepotrzebnie podnoszący wartość kaloryczną jadłospisu. Tymczasem jest dokładnie odwrotnie. Czystą (bez dodatków smakowych) wodę gazowaną warto pić, będąc na diecie odchudzającej, ponieważ nie dostarczając jednej nawet kalorii, zapewnia uczucie sytości. Powszechne wiadomo, że żołądek można „oszukać” szklanką wody niegazowanej.
- Zakwaszenie organizmu: Pojęcie zakwaszenia organizmu to mit - dieta nie ma większego wpływu na równowagę kwasowo-zasadową, a z pewnością nie ma żadnego znaczenia pH spożywanych potraw. Tak zwane produkty kwasotwórcze (np. wysokoprzetworzone dania typu past-food) szkodzą nam z zupełnie innej przyczyny.
- Erozja szkliwa: Substancje o kwaśnym odczynie rzeczywiście mogą powodować jego erozję. Szkodzi mu nadmiar kwaśnych (o odczynie poniżej pH 4,5) produktów w diecie albo refluks żołądkowo-przełykowy. Błędem jest także mycie zębów natychmiast po spożyciu np. cytrusów - w ten sposób obecny w jamie ustnej kwas wcierany jest w szkliwo. Odczyn wody gazowanej rzadko osiąga wartość pH 4,5. Zależy to od stopnia nasycenia CO2, ale przeciętnie mieści się w granicach pH 5-6.
- Osteoporoza: Jakiś czas temu świat obiegły niepokojące doniesienia amerykańskich naukowców, zgodnie z którymi zachodzi silna korelacja pomiędzy kruchością kości, a piciem napojów gazowanych. Błędne, powierzchowne interpretacje tych publikacji sprawiły, że winę przypisano dwutlenkowi węgla. Tymczasem to fosforany - obecne w dużym stężeniu w takich napojach, jak cola, a nie w wodzie - wiążą w organizmie wapń, skutkiem czego może brakować go w kościach.
- Problemy żołądkowe: Często można usłyszeć, że zawarte w „sodówce” pęcherzyki gazu wywołują bóle brzucha, sprzyjają wzdęciom, powodują zgagę, utrudniają trawienie. Takie dolegliwości mogą wystąpić jednak tylko u osób cierpiących na niektóre schorzenia układu pokarmoweg0 (o czym będzie mowa niżej) lub w przypadku wypicia zbyt dużej ilości wody gazowanej (picie bez umiaru wody niegazowanej może być równie przykre w skutkach).
Korzyści z Picia Wody Gazowanej
Jak widać, woda gazowana nie tylko nie szkodzi zdrowiu, ale wręcz może płynąć z jej picia sporo korzyści. Wbrew obiegowym opiniom, picie wody gazowanej sprzyja pracy układu pokarmowego. Warto sięgać po nią zarówno na pół godziny przed jedzeniem, jak i po nim - zwłaszcza po spożyciu obfitego, ciężkostrawnego dania. Zawarty w wodzie sodowej dwutlenek węgla działa lekko drażniąco na ściany żołądka, powodując wydzielanie kwasu solnego, a tym samym ułatwia trawienie.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Zjawisko to jest tak korzystne i bezpieczne, że picie umiarkowanych ilości wody gazowanej zaleca się nawet cierpiącym na niestrawność kobietom w ciąży (o ile nie mają przy tym na innych dolegliwości, np. Dwutlenek węgla wykazuje korzystne właściwości także w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Ułatwia wchłanianie niektórych substancji mineralnych. Stymuluje pracę jelit, a tym samym dobrze służy profilaktyce zaparć.
Woda sodowa przyspiesza usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii, ponieważ ma działanie moczopędne. Z powyższych względów woda gazowana wspomaga odchudzanie. Jak widać, bąbelki nie tylko wypełniają żołądek, dzięki czemu łatwiej powstrzymać się od jedzenia. Kiedy już jemy, wspomagają trawienie, przyspieszają metabolizm i zapobiegają zaleganiu mas kałowych w jelitach.
Jak wiadomo, woda powinna być nieodłącznym towarzyszem aktywności ruchowej - zarówno w czasie uprawiania sportu, jak i pracy fizycznej. Powyższe stwierdzenie jest jak najbardziej prawdziwe, co nie oznacza, że nie warto podejść po treningu do dystrybutora wody gazowanej. „Sodówką” łatwiej jest ugasić pragnienie. Bąbelki znakomicie orzeźwiają, dając - tak miłe po wysiłku - uczucie ochłody. Przede wszystkim jednak dwutlenek węgla wspomaga „rozkręcony” fizyczną aktywnością metabolizm oraz sprzyja wchłanianiu utraconych elektrolitów.
Co więcej, butelka naturalnie gazowanej wody jest zwykle znakomitym izotonikiem. Kwestia wyboru pomiędzy wodą gazowaną i niegazowaną może wydawać się dyskusyjna w wielu przypadkach, ale nie ulega wątpliwości, że ta pierwsza jest znacznie korzystniejszą dla zdrowia alternatywą podczas długich wypraw, gdy trudno o dostęp do świeżej wody pitnej - na przykład na spływie kajakowym. Dwutlenek węgla jest naturalnym konserwantem. Obniża ph „sodówki”, a tym samym stabilizuje jej skład fizykochemiczny i tworzy środowisko nieprzyjazne dla chorobotwórczych mikroorganizmów.
Tym samym woda o lekko kwaśnym odczynie dłużej nadaje się do picia niż ta o pH obojętnym lub zasadowym.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Przeciwwskazania i Ograniczenia
Jak w przypadku niemal każdego produktu spożywczego, istnieje nieco przeciwskazań do picia wody gazowanej. Zawarty w wodzie sodowej gaz może bowiem podrażniać śluzówkę żołądka czy ścianki jelit, nasilając objawy wyżej wymienionych problemów zdrowotnych. Wody gazowanej nie należy podawać najmłodszym dzieciom. Ich narządy - nawet jeśli w pełni zdrowe - są bardziej wrażliwe na działanie drażniących substancji. Tymczasem maluchy piją wodę sodową z apetytem, więc mogą robić to nieostrożnie, bez umiaru.
Wodę gazowaną możemy pić tak samo, jak niegazowaną. Warto sięgać po nią często, regularnie, wypijając za każdym razem kilka łyków. Dzienna podaż płynów jest kwestią indywidualną. Butelkowaną wodę z bąbelkami kupimy w zasadzie w każdym sklepie.
Współczesne Sposoby Gazowania Wody
Współczesne saturatory to designerskie urządzenia, które wyglądem przypominają nieco ekspresy ciśnieniowe do kawy. Nie wymagają jednak zasilania. Działają na podobnej zasadzie jak niegdysiejsze syfony, ale są znacznie wydajniejsze - jeden nabój pozwala na przygotowanie nawet kilkudziesięciu litrów wody gazowanej.
Opcje filtrowania wody i nasycania jej dwutlenkiem węgla można połączyć. Służą temu zaawansowane dystrybutory wody gazowanej - przydatne w biurach, budynkach użyteczności publicznej, ale też w tych prywatnych lokalach, gdzie wody z orzeźwiającymi bąbelkami spożywa się naprawdę dużo. Idealnym wyborem dla firm są dystrybutory wolnostojące. W warunkach domowych świetnie sprawdzają się urządzenia nablatowe.
Rodzaje Wód Butelkowanych Dostępnych na Rynku
Obecnie na polskim rynku wyróżnia się trzy rodzaje wód butelkowych. Te ostatnie są otrzymywane poprzez dodanie do wody źródlanej naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych, które mają znaczenie fizjologiczne. Np. Wody można podzielić również w zależności od zawartości sumy rozpuszczalnych składników mineralnych w 1 litrze wody.
Woda gazowana powstaje w wyniku wysycenia pod ciśnieniem niegazowanej wody mineralnej lub źródlanej dwutlenkiem węgla (CO2) [4]. Woda gazowana i woda sodowa. Chociaż termin wody gazowanej i sodowej często jest używany zamiennie, to jednak występują między nimi różnice. Wspólną ich cechą jest z pewnością obecność pęcherzyków gazu w postaci CO2.
Woda sodowa jest otrzymywana ze zwykłej wody pozyskanej z dowolnego miejsca. Jest ona sztucznie przetwarzana - jej produkcja zachodzi z udziałem człowieka. Składa się z różnych dodatków. Dodawany jest do niej m.in. cytrynian sodu, sól kuchenna czy wodorowęglan sodu. Od zastosowanych dodatków zależy jej smak. Z kolei woda gazowana jest otrzymywana z naturalnego źródła lub studni. Jest naturalnie przetwarzana. W jej produkcji nie ma ingerencji człowieka. Składa się z naturalnych składników mineralnych (wapń, magnez, potas).
Wpływ Wody Gazowanej na Zdrowie Zębów
W jamie ustnej spożyta woda jest zatrzymywana tylko przez kilka sekund. Jednym z problemów związanym z piciem wody gazowanej jest jej wpływ na zdrowie zębów. Przypuszcza się, że może sprzyjać erozji szkliwa zębów. Wszystko za sprawą obecności kwasu węglowego. Jednakże istnieje mało badań, które by to potwierdzały [6, 7]. Jedno z badań wykazało, że gazowana woda uszkadza szkliwo tylko nieznacznie więcej niż woda niegazowana. Poza tym należy mieć na uwadze, że niegazowane napoje z dodatkiem cukru są bardziej erozyjne niż woda gazowana. Zwykła woda gazowana wydaje się stanowić niewielkie zagrożenie dla zdrowia zębów.
Wpływ na Gęstość Mineralną Kości (BMD)
Obecnie nie ma dowodów, że picie wody gazowanej pogarsza stan kości. Tucker i wsp. przeprowadzili badanie na grupie ponad 2500 osób. Badali wpływ działania napojów gazowanych na gęstość mineralną kości (BMD). Ich obserwacje wykazały, że spożycie jedynie coli wiązało się z niskim BMD.
Wpływ na Uczucie Sytości
Woda gazowana w większym stopniu zwiększa uczucie sytości niż niegazowana. Przeprowadzono badanie z udziałem 19 młodych kobiet. Po spożyciu 250 ml wody gazowanej obserwowano wzrost pełności niż po spożyciu wody niegazowanej. Wyniki tego badania sugerują, że woda gazowana może wywołać krótkotrwałe, ale znaczące uczucie sytości [9]. Woda gazowana może być zatem pomocna w procesie odchudzania. Woda nie dostarcza energii. Pod warunkiem, że nie jest to woda smakowa.
Wpływ na Przewód Pokarmowy
Zawarty CO2 w wodzie gazowanej w większości nie dociera do żołądka. Po otwarciu butelki z wodą w znacznej ilości CO2 ulega ulotnieniu. Z tego powodu znaczna część CO2 obecnego w wodzie nie dociera do przewodu pokarmowego. Działanie CO2 zależy w głównej mierze od stanu czynności żołądka. Gdy żołądek jest pusty, płyn szybko przechodzi do dwunastnicy. Tam CO2 ulega przekształceniu do wodorowęglanu. Wolny CO2 może ulec odbiciu. Jeżeli rozszerzający się gaz zwiększy ciśnienie i pobudzi dno żołądka, zostanie uruchomiony mechanizm odbijania. Natomiast jeśli woda gazowana jest spożywana po posiłku lub w jego trakcie, CO2 lokalizuje się w górnej części żołądka.
Dostarczony z wodą CO2 może się również utrzymać w żołądku. Spowoduje to wzdęcie brzucha w wyniku nagromadzenia gazu. Obwód brzucha jest powiększony oraz towarzyszy uczucie dyskomfortu. Pomocne w tym przypadku może okazać się picie wody małymi łykami i powoli. Szybkie picie przyczynia się bowiem do połykania większej ilości powietrza. Zawarty w wodzie CO2 może wspomagać procesy trawienia. Wpływa bowiem na tworzenie i wydzielanie kwasu solnego [5]. Odgrywa on ważną rolę w procesie trawienia. Ma poza tym znaczący wpływ na działanie niektórych enzymów trawiennych. Z tego też względu często woda gazowana polecana jest kobietom w okresie ciąży. Ponieważ zawarty w niej CO2 stymuluje produkcję soków żołądkowych, a tym samym wspomaga proces trawienia.
Jednak warto dodać, że nadmiar kwasu solnego może prowadzić do nadkwasoty. Może to powodować zgagę, kwaśne odbijania lub uczucie pieczenia za mostkiem. Osoby z takimi dolegliwościami powinny raczej unikać wody gazowanej. W przeciwnym razie dolegliwości mogą nawracać i być bardziej dokuczliwe.
Wpływ na Zaparcia
Zaburzenia pracy układu pokarmowego związane z zaparciami obecnie występują w społeczeństwie dość często. Jednym z ważnych zaleceń w przypadku zaparć jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Zaleca się przede wszystkim wodę. Jedno z takich badań zostało przeprowadzone przez Cuomo i wsp. Jego celem była ocena wpływu wody gazowanej u osób z dyspepsją (niestrawnością) oraz zaparciami. Obserwacje trwały 15 dni. Jedna grupa (10 osób) piła wodę gazowaną. Drugiej grupie (11 osób) podawano wodę z kranu. Wykazano, że objawy niestrawności uległy zmniejszeniu u osób spożywających wodę gazowaną. Również w tej grupie znacznie spadła częstość zaparć w porównaniu do drugiej grupy [11]. Woda gazowana może być zatem pomocna w przypadku występowania zaparć.
Wpływ na Równowagę Kwasowo-Zasadową
Woda gazowana wykazuje wpływ na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej. W wodzie gazowanej wytwarzany jest kwas węglowy (H2CO3). Jest to jej istotny składnik niezbędny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej. Kwas ten ulega dysocjacji do anionu HCO3- i jonu wodorowego H+. Stężenie tego kationu odpowiada za pH krwi oraz tkanek. Wpływ wody gazowanej na równowagę kwasowo-zasadową badali Bottje i wsp. Badanie przeprowadzone zostało na 20 kogutach. Poddano je działaniu stresu cieplnego. Ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla (pCO2) oraz pH krwi mierzono co 15 minut w czasie trwania okresu ciepła naturalnego (25°C, 90 minut) i okresu natężenia ciepła (37°C, 90 minut).
Woda Gazowana vs Woda NieGazowana
Kiedy zastanawiamy się, która woda jest lepsza - gazowana, czy niegazowana - odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Pierwszą różnicą, którą większość osób zauważa między wodą gazowaną a niegazowaną, jest smak. Woda gazowana ma unikalny, lekko kwasowy smak, który jest spowodowany obecnością dwutlenku węgla. Obie formy wody są efektywne w nawadnianiu organizmu. Jak wcześniej wspomniano, woda gazowana może prowadzić do wzdęć u niektórych osób. Jeżeli jesteś jedną z tych osób, która odczuwa dyskomfort po spożyciu wody gazowanej, zwykła woda może być dla Ciebie lepszym wyborem.
Woda stanowi podstawę życia i odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Wybór odpowiedniego typu wody oraz właściwe nawodnienie to decyzje, które bezpośrednio wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie.
Zastosowanie Wody Gazowanej w Domu
Woda gazowana, choć nie najlepsza do podlewania większości roślin, może okazać się zaskakująco skuteczna w domowych porządkach. Jej bąbelki i lekko kwaśne pH świetnie radzą sobie z niektórymi zabrudzeniami. Na przykład, można nią polać przypalone jedzenie w garnkach - dzięki temu zmiękczy resztki jedzenia i ułatwi ich usunięcie. Podobnie, woda gazowana doskonale poradzi sobie ze smugami na szybach czy armaturze. Wystarczy wlać ją do spryskiwacza i użyć miękkiej szmatki, by pozbyć się brudu.
Czy Woda Może Się Przeterminować?
Producenci wody butelkowanej podają konkretne terminy, ale kranówka też po czasie traci świeżość. Cząsteczka wody H₂O to jeden z najprostszych, ale i najtrwalszych związków chemicznych. Nie ma smaku ani zapachu, nie psuje się ani nie rozkłada - nawet po latach. Sama woda nie starzeje się i nie traci właściwości. Woda destylowana, pozbawiona wszelkich zanieczyszczeń, może stać w szklanej butelce latami i nadal będzie taka sama jak na początku. Nawet woda źródlana czy kranówka, jeśli przechowywana w szczelnym pojemniku, nie zmienia się z upływem czasu.
Woda w czystej postaci jest odporna na upływ czasu - ale w codziennym życiu ważne jest to, w czym ją przechowujesz i czy pojemnik jest dobrze zamknięty. Nawet najlepsza woda może stracić swoje właściwości, jeśli stoi otwarta albo w butelce z tworzywa, które przepuszcza powietrze. Woda zamknięta w butelce dostaje od producenta termin przydatności, który zwykle wynosi od roku do dwóch lat. Plastik PET, z którego zrobione są jednorazowe butelki, może po pewnym czasie zacząć uwalniać drobne ilości substancji chemicznych. Im dłużej woda stoi w takiej butelce, tym większe ryzyko, że do napoju przedostaną się związki, które mogą wpłynąć na smak albo zapach.
Woda z Kranu - Czy Warto Ją Pić?
Kranówka sama w sobie jest bezpieczna, bo w sieci wodociągowej stale krąży, a chlor i filtry w stacji uzdatniania chronią ją przed bakteriami. Kranówka w zamkniętym pojemniku, na przykład szklanej butelce czy ceramicznym dzbanku, może stać nawet kilka dni bez pogorszenia smaku. Pod warunkiem, że pojemnik jest czysty i szczelny, woda nie ma kontaktu z powietrzem i kurzem. W chłodnym miejscu, z dala od słońca, zachowa swoje właściwości nawet do tygodnia. Największy kłopot z wodą kranową to jej smak - zawiera niewielkie ilości chloru, który może być wyczuwalny zaraz po nalaniu do butelki. Na szczęście smak i zapach szybko znikają - wystarczy kilka godzin. Jednak po otwarciu butelki albo dzbanka woda zaczyna łapać z powietrza bakterie.
Nawet jeśli woda sama w sobie nie ma terminu ważności, sposób przechowywania może wpłynąć na jej smak, zapach i bezpieczeństwo. Najważniejsze zasady są proste: woda powinna stać w chłodnym miejscu, z dala od słońca i chemikaliów. Plastikowe butelki lepiej trzymać z dala od chemii domowej, bo plastik łatwo łapie zapachy - na przykład środki czystości albo przyprawy mogą zmienić smak wody. Szklane i aluminiowe pojemniki są tu bardziej odporne.
Ogólnie rzecz biorąc, woda sama z siebie nie psuje się - ale jeśli była przechowywana w złych warunkach albo długo stała w otwartym pojemniku, może zacząć „dziwnie” smakować i pachnieć. Najprostsze objawy, że coś jest nie tak, to zmiana zapachu - woda może pachnieć jak metal albo pleśń. Kolejny sygnał to smak - metaliczny, słony albo gorzki. Nawet niewielka zmiana smaku powinna być sygnałem, że woda nie nadaje się do picia. Otwarte butelki albo dzbanki to szczególne zagrożenie - w temperaturze pokojowej bakterie potrafią namnażać się już po kilku godzinach.
tags: #woda #gazowana #1 #litr #skład #właściwości
