Normy Wilgotności Węgla Kamiennego w Polsce: Przepisy, Wpływ i Suszenie

Szczegóły: Opublikowano: 09. March 2026

W Polsce, jakość węgla kamiennego ma bezpośredni wpływ na zdrowie obywateli, zwłaszcza w kontekście smogu i zanieczyszczenia powietrza. W ramach polityki klimatycznej, podjęto decyzję o zaostrzeniu norm dotyczących jakości tego paliwa. Pierwsze takie zaostrzenie weszło w życie w grudniu 2024 r.

Nowe Regulacje dotyczące Jakości Węgla

Nowe wymagania jakościowe zostały określone w rozporządzeniu Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z 4 listopada 2024 r. Zmiany będą wprowadzane etapami, a kluczowe daty to:

1 grudnia 2024 r. - pierwsze zaostrzenie norm
1 lipca 2025 r. - kolejne podniesienie wymagań
30 czerwca 2027 r. - następny etap zaostrzeń
30 czerwca 2029 r. - jeszcze bardziej rygorystyczne normy
30 czerwca 2031 r. - finalne wymagania jakościowe.

Stopniowe zaostrzanie norm umożliwi dostosowanie rynku do nowych wymagań, dając jednocześnie czas na modernizację systemów grzewczych w domach. W ramach programów wsparcia planowane są dotacje na wymianę starych kotłów na nowoczesne, ekologiczne urządzenia, takie jak pompy ciepła.

Co Zmieniło Się w Grudniu 2024?

Aktualne normy określają m.in., że węgiel kamienny powinien mieć wartość opałową od 21 do 24 GJ/t, zawartość siarki nie przekraczającą 1,7 proc., wilgotności do 20 proc. oraz popiołu na poziomie 12-14 proc. Jednak od grudnia 2024 roku te parametry uległy zmianie, a węgiel o wyższej kaloryczności i mniejszej zawartości popiołu oraz siarki stopniowo zastępuje dotychczasowe paliwa.

Dla popularnych sortymentów, jak kostka i orzech, wartość opałowa musi wynosić od grudnia 2024 r. co najmniej 22 GJ/t, a zawartość popiołu nie może przekroczyć 12 proc., siarki 1,5 proc. oraz wilgoci 18 proc. Dla groszku kaloryczność powinna wynosić 23 GJ/t, przy tych samych limitach dla pozostałych parametrów.

Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu

Regulacje dotyczące jakości węgla

W celu dochowania zasady równości traktowania podmiotów zaproponowano przepisy przejściowe. Wedle projektu rozporządzenia, w ramach którego do 31 sierpnia 2024 r. w przypadku sortymentu węgiel kostka i węgiel orzech będzie dopuszczona maksymalna zawartość siarki całkowitej na poziomie 1,7 proc. oraz maksymalną zawartość wilgoci całkowitej na poziomie 20 proc. Dla sortymentu węgiel groszek, w ramach którego do dnia 1 września 2024 r. dopuszcza się maksymalną zawartość popiołu na poziomie 14 proc. maksymalną zawartość siarki całkowitej na poziomie 1,7 proc. oraz maksymalną zawartość wilgoci całkowitej na poziomie 20 proc.

W kolejnych latach, aż do 30 czerwca 2029 r. będzie okres przejściowy, do którego będzie się trzeba dostosować. Dla surowca węgiel kostka we okresie od wejścia w życie rozporządzenia do 31.08.2024 r. - maksymalna zawartość siarki całkowitej na poziomie 1,7 proc., a maksymalna zawartość wilgoci całkowitej na poziomie 20 proc. Z kolei w okresie od 1.09.2024 r. do 30.06.2025 r. nastąpi zmiana zawartości siarki całkowitej z poziomu 1,7 proc. na poziom 1,2 proc., zmiana zawartości wilgoci całkowitej z poziomu 20 proc. na poziom 15 proc., Od 1.07.2025 r. do 30.06.2027 r. nastąpi zmiana zawartości popiołu z poziomu 12 proc. na poziom 10 proc., a zmiana wartości opałowej z poziomu 22 MJ/kg na poziom 24 MJ/kg. Z kolei okres od 1.07.2027 r. do 30.06.2029 r. nastąpi miana zawartości siarki całkowitej z poziomu 1,2 proc.

Dla węgla rodzaju orzech w okresie od dnia wejścia w życie rozporządzenia do 31.08.2024 r. - maksymalna zawartość siarki całkowitej wynosić będzie 1,7 proc., a maksymalna zawartość wilgoci całkowitej na poziomie 20 proc. W okresie od 1.09.2024 do 30.06.2025 r. nastąpi zmiana zawartości siarki całkowitej z poziomu 1,7 proc. na poziom 1,2 proc. oraz zmiana zawartości wilgoci całkowitej z poziomu 20 proc. na poziom 15 proc. W okresie od 1.07.2025 r. do 30.06.2027 r. wejdzie w życie zmiana zawartości popiołu z poziomu 12 proc. na poziom 10 proc., oraz zmiana wartości opałowej z poziomu 22 MJ/kg na poziom 24 MJ/kg. Z kolei od 1.07.2027 r. do 30.06.2029 r. zawartości siarki całkowitej zostanie obniżona z poziomu 1,2 proc.

Z kolei dla węgla - groszek, w okresie od wejście w życie rozporządzenia do 31.08.2024 r. - maksymalną zawartość popiołu ustalono na poziomie 14 proc., maksymalną zawartość siarki całkowitej na poziomie 1,7 proc. oraz maksymalną zawartość wilgoci całkowitej na poziomie 20 proc. Z kolei od 1.09.2024 do 30.06.2025 r. dojdzie do zmiany zawartości siarki całkowitej z poziomu 1,7 proc. na poziom 1,2 proc., zmiana zawartości wilgoci całkowitej z poziomu 20 proc. na poziom 15 proc., Z kolei w okresie od 1.07.2025 r. do 30.06.2027 r. ma dojść do zmiany zawartości popiołu z poziomu 12 proc. na poziom 10 proc., a wartości opałowej z poziomu 22 MJ/kg na poziom 24 MJ/kg.

Z kolei od 1.07.2027 r. do 30.06.2029 r. dojdzie zaś do zmiany zawartości siarki całkowitej z poziomu 1,2 proc.

Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum

Wilgotność węgla a kaloryczność

Wilgoć węgla jest jednym z kilku czynników paliwa stałego, składającego się na jego ogólną jakość. Jest on także jednym z istotniejszych parametrów stanowiących ocenę technologiczną. Węgiel jako naturalny surowiec posiada porowatą strukturę, która jest w stanie wchłonąć daną ilość wody. To, że każda bryłka tego paliwa może wchłonąć dany procent zawilgocenia otoczenia, w którym się znajduje. W przypadku węgla, w tym także ekogroszku workowanego wilgoć stanowi 1-18% całkowitej jego masy.

Rodzaje wilgotności węgla

Wilgoć przemijająca (Wex) - jest to ilość wody, która może przeniknąć do węgla, np. poprzez warunki atmosferyczne, polanie wodą itp. Należy wspomnieć, że jest to wartość zmienna.
Wilgoć całkowita (Wt) - to wartość ogólnego zawilgocenia. Pokazuje nam łączną zawartość wilgoci przemijającej i wilgoci higroskopijnej.
Wilgoć analityczna (Wa) - jest to wilgoć zawarta w próbce analitycznej węgla, w tym ekogroszku przeznaczonego do analizy.

Zawartość wilgoci obniża jego wartość kaloryczną. Część ciepła jest tracona na ogrzanie i odparowanie wody. Pamiętajmy jednak o tym, że nie pozbędziemy się całkowicie jej zawartości w naszym węglu workowanym. Możemy się jednak przyczynić do podsuszenia go, zanim trafi do naszego pieca. Najlepiej, jeśli około 48 godzin przed spaleniem ekogroszku przyniesiemy go do kotłowni, lub pomieszczenia zadaszonego o temperaturze i wilgotności powietrza pokojowej i otworzymy worki.

Co zrobić, gdy ekogroszek jest mokry?

Mokry ekogroszek nie jest niczym dziwnym, szczególnie gdy opał nabywany jest jesienią lub zimą. Z tym samym problemem można się jednak spotkać, kupując workowany ekogroszek - po otwarciu worka znajdujący się w nim opał może być wyraźnie wilgotny. Ze względu na to, że węgiel ma skłonność do adsorpcji wilgoci z otoczenia, to w naturalny sposób chłonie wodę.

Zwiększenie zawartości wilgoci na szczęście nie oznacza jeszcze, że groszek staje się bezużyteczny. Przed wykorzystaniem opału w domowym kotle C.O. należy go jednak wysuszyć. Optymalna zawartość wilgoci w ekogroszku to od 5 do 10 proc. - powyżej tej wartości spalanie opału będzie wiązało się z wieloma problemami.

Jak suszyć ekogroszek?

Składuj ekogroszek w suchym i dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Jeżeli wilgotność ekogroszku w workach nie przekracza w dużym stopniu normy, wystarczy umieszczenie opału w przewiewnym i suchym pomieszczeniu - piwnicy, składziku czy nieużywanym garażu.
Osuszaj ekogroszek małymi partiami. Gdy ekogroszek okaże się bardzo mokry, najlepszy rezultat osiągniesz, susząc go niewielkimi porcjami. Rozłóż go np. na podłodze lub na plandece.
Użyj osuszacza powietrza. Możesz wykorzystać zarówno osuszacz wykorzystujący higroskopijny granulat jak i urządzenie elektryczne.
Ułóż worki z ekogroszkiem na europaletach. Jeżeli nie masz możliwości składowania opału w zamkniętym pomieszczeniu, ułóż worki z groszkiem w osłoniętym miejscu (np. pod zadaszeniem) na europaletach.

Suszenie ekogroszku bez wysypywania go z worka nie jest zalecane - może nie przynieść zadowalających efektów. To, ile schnie mokry ekogroszek, zależy od tego, jak wiele wchłonął on wody. Oprócz tego tempo schnięcia jest zależne od wielu czynników - to m.in. temperatura, wilgotność i przewiewność pomieszczenia, w którym opał jest składowany.

Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności

Konsekwencje spalania mokrego ekogroszku

Palenie wilgotnym węglem nie jest najlepszym rozwiązaniem. Optymalna zawartość wilgoci w ekogroszku to od 5 do 10 proc. - powyżej tej wartości spalanie opału będzie wiązało się z wieloma problemami:

Może to doprowadzić do korozji i uszkodzenia kotła.
Jest to nieekonomiczne. Ze względu na większą ilość energii niezbędnej do odparowania wody, mokrego ekogroszku trzeba zużyć więcej, aby osiągnąć ten sam rezultat - ogrzać wnętrza domu do pożądanej temperatury.
Wiąże się to z większym zanieczyszczeniem powietrza. Podczas spalania wilgotnego ekogroszku wydziela się więcej dymu, a więc również pyłu i sadzy.

Nowe Normy Jakości Węgla: Harmonogram Zmian

Od 1 grudnia 2024 r. obowiązują nowe normy jakościowe dla węgla wykorzystywanego do ogrzewania. Poznaj harmonogram wprowadzanych zmian jakościowych węgla oraz parametry, jakie będzie musiało spełniać to paliwo stałe.

Okres	Sortyment	Wartość Opałowa (GJ/t)	Zawartość Siarki (%)	Zawartość Popiołu (%)	Zawartość Wilgoci (%)
Od 1 grudnia 2024 do 30 czerwca 2025	Grube (kostka, orzech)	22	≤ 1.50	≤ 12	≤ 18
Od 1 grudnia 2024 do 30 czerwca 2025	Groszek	23	≤ 1.50	≤ 12	≤ 18
Od 1 lipca 2025 do 30 czerwca 2027	Grube (kostka, orzech) i Groszek	≥ 23	≤ 1.40	≤ 11	-
Po 30 czerwca 2027	-	24	≤ 1.20	≤ 10	≤ 15
Do końca czerwca 2031	Grube (kostka, orzech) i Groszek	≥ 24	≤ 1.20	≤ 10	≤ 15

tags: #wilgotność #węgla #kamiennego #normy