Wilgotność w pomieszczeniu nieogrzewanym: informacje i porady
- Szczegóły
Wilgotność powietrza jest to procentowa zawartość cząstek wody w objętości powietrza. W przypadku pomieszczeń zamkniętych wilgotność powietrza powinna wahać się w granicach 30-65%. Człowiek najlepiej czuje się, gdy wilgotność względna powietrza wynosi 40-60% przy optymalnej temperaturze w mieszkaniu na poziomie 20-22°C (18°C w sypialni).
WAŻNE! Należy jednak zaznaczyć, że poziom wilgotności powietrza jest uzależniony przede wszystkim od temperatury panującej w danym pomieszczeniu. Dlatego też im cieplej w pomieszczeniu, tym wilgotność powinna być bliższa dolnym wartościom 45-55% i odwrotnie - jeśli w pomieszczeniu jest chłodno, wówczas wartość optymalna może znajdować się w granicach 60-65%.
Jeśli powietrze w domu czy mieszkaniu jest zbyt suche, z czasem odczujemy negatywne skutki dla naszego organizmu. Trudności w oddychaniu, drapanie w gardle, wysuszenie śluzówki nosa, oczu, większa podatność na różnego rodzaju infekcje są to najczęstsze objawy zbyt niskiego poziomu wilgotności w domu. Powoduje ono problemy skórne, które objawiają się swędzeniem, atopią, stanami zapalnymi czy alergiami skórnymi. Suche powietrze jest także szkodliwe dla alergików, ponieważ sprawia ono, że w powietrzu unosi się o wiele więcej kurzu i drobnoustrojów, które mogą potęgować reakcje alergiczne.
Nie tylko suche powietrze w domu może mieć negatywne skutki dla naszego samopoczucia czy domu. skraplanie się pary wodnej w wyniku przekroczenia tzw. punktu rosy. Wtedy też para wodna zaczyna się skraplać na płaskich zimnych powierzchniach.
Sygnałem alarmującym o zbyt wysokim poziomie wilgotności w domu jest skraplająca się para wodna na szybach, jak również wyczuwalna wilgoć na chłodniejszych powierzchniach np. ścianach. Innymi zjawiskami, na które warto zwrócić uwagę jest: pojawienie się plam pleśni, rozwój grzyba i innych patogenów, łuszczenie się farby na ścianach, odklejanie się tapet, nieprzyjemny zapach stęchlizny.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Nadmiar wilgoci będzie powodował puchnięcie, rozklejanie elementów wykonanych z drewna, korozję części metalowych, jak również niszczenie sprzętu elektronicznego. Także mieszkańcy budynku mogą odczuć negatywne skutki dla swojego zdrowia. Przebywając w takich pomieszczeniach, w znacznym stopniu wzrasta uczucie dyskomfortu i zmęczenia. Dodatkowo osoby mogą odczuwać wzmożoną duszność oraz wrażenie wszechobecnego chłodu.
W zależności od pory roku wilgotność powietrza w domu ulega zmianie. Zimą zazwyczaj wilgotność powietrza w domu jest zbyt niska. Nadmierna suchość w domu nasila się, szczególnie gdy mamy do czynienia z mroźną zimą, a temperatura za oknem spada poniżej zera. Wilgoć zawarta w powietrzu osadza się w postaci szronu, a powietrze wprowadzone do pomieszczeń, jest dodatkowo osuszone w wyniku ogrzewania pomieszczeń. Optymalna wilgotność powietrza, jaka powinna panować zimą w pomieszczeniach nie powinna być wyższa niż 40%.
Z kolei ze zbyt wysoką wilgotnością powietrza mamy do czynienia w pozostałych porach roku, a szczególnie latem.
Sposoby na regulację wilgotności w pomieszczeniach
W przypadku gdy mamy do czynienia ze zbyt niskim poziomem wilgotności powietrza powinniśmy często wietrzyć pomieszczenia, w których przebywamy. Warto jest to robić nawet klika razy dziennie. Jednym z najprostszych sposobów, za pomocą którego można spowodować wzrost poziomu wilgoci w pomieszczeniu, jest rozkładanie zimą wilgotnych ręczników na kaloryferach lub też postawienie tuż obok naczynia napełnionego wodą. Rozwiązaniem, które w sposób profesjonalny poradzi sobie z tą kwestią, jest zakup nawilżacza powietrza. Urządzenia te utrzymują wilgotność powietrza na zadanym poziomie.
W przypadku zbyt wysokiego poziomu wilgotności powietrza jednym z najprostszych sposobów jest także częste wietrzenie pomieszczeń. Należy zaznaczyć, że w momencie gdy mamy do czynienia z wilgocią pod żadnym pozorem nie można przegrzewać pomieszczeń, ponieważ nie przyspieszy to procesu wysychania. Rozwiązaniem na problemy związane z nadmiernym poziomem wilgotności w domu może być zamontowanie klimatyzatora. Urządzenie to steruje temperaturą, wilgotnością i prędkością powietrza. Dodatkowo usuwa z powietrza wszelkie zanieczyszczenia, jak również może osuszyć powietrze.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Zarówno w przypadku wysokiego, jak i niskiego poziomu wilgoci w pomieszczeniu bardzo ważne jest zadbanie o prawidłowe działanie systemu wentylacji. W przypadku, gdy w domu panuje wilgoć, warto jest upewnić się, czy nasza wentylacja działa sprawnie, czy kratki wentylacyjne nie są zaklejone, a kanały zapchane. W odpowiedniej wentylacji pomieszczeń może pomóc również montaż nawiewników w oknach, dzięki temu powietrze będzie stale przedostawać się do domu. Nawiewniki higrosterowane regulują ilość nawiewanego powietrza w zależności od zmieniającej się wilgotności względnej powietrza.
Zdrowe powietrze to nie tylko odpowiednia wilgotność, ale także temperatura. Jak sprawdzić wilgotność powietrza w domu?W domowych warunkach poziom wilgotności zmierzysz za pomocą higrometru. W sprzedaży znajdziesz urządzenia tradycyjne (zegarowe) i elektroniczne. Drugie są bardziej precyzyjne i wykonują pomiary wilgotności za pomocą wbudowanego czujnika. Dla uzyskania najbardziej wiarygodnych odczytów, pomiary higrometrem wykonaj w różnych pomieszczeniach, nie tylko w tych najbardziej narażonych na wilgoć.
Oznaki nadmiernej wilgotności powietrza w domu
- zaparowane szyby w domu - jedna z pierwszych oznak.
- łuszcząca się farba, wypaczenia na meblach - nadmierna wilgoć w mieszkaniu wnika w powłoki pokrywające ściany i meble, powodując odpadanie farby i tynku oraz odklejanie się tapety.
- osad i wykwity pleśni na ścianach - typowym objawem są też zielonkawe, brunatne lub ciemne plamy na ścianach.
Aby skutecznie walczyć z wilgocią w domu, zainstaluj dekoracyjne panele ścienne wykonane z naturalnego korka. Korek ma doskonałe właściwości higroskopijne, co oznacza, że pochłania nadmiar wilgoci z powietrza, a następnie oddaje ją, gdy powietrze jest zbyt suche. Dodatkowo, panele korkowe są świetnym izolatorem akustycznym i termicznym, a także dodają wnętrzom ciepłego, naturalnego charakteru.
Jak pozbyć się wilgoci?
Problem nadmiernej wilgotności zwykle spowodowany jest niewłaściwą pracą systemu wentylacyjnego i zbyt szczelnymi oknami. Jest kilka sposobów na to, jak pozbyć się wilgoci z domu. Przede wszystkim trzeba zacząć od usprawnienia wentylacji i regularnego wietrzenia pomieszczeń. Jeśli czynności te będą nieskuteczne, warto zdecydować się na pochłaniacz wilgoci do domu lub osuszacz powietrza.
Prawidłowa wentylacja - jak ją sprawdzić i usprawnić?
Sprawna wentylacja umożliwia swobodną wymianę powietrza, usuwanie pary wodnej z domu i odprowadzanie szkodliwych substancji. Działanie wentylacji można łatwo sprawdzić. Test najlepiej wykonać przy dużej różnicy temperatury w domu i na dworze.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Dla osiągnięcia najlepszej skuteczności kanały wentylacyjne trzeba umieścić w kuchni, łazience, w pomieszczeniu bez okien (np. w garderobie) oraz w pokoju, który jest oddzielony od najbliższego wywiewu więcej niż dwojgiem drzwi. W kuchni warto wykonać dwa nawiewy - jeden do usuwania powietrza, a drugi odrębny do okapu.
Sposobem na usprawnienie wentylacji jest założenie nawiewników, które regulują strumień powietrza, albo rozbudowanie całego systemu o nawiewniki mechaniczne. Nieskuteczną wentylację możesz wspomóc elektrycznymi wentylatorami wyciągowymi.
Pochłaniacze wilgoci
Parujące szyby i nadmierną wilgotność wyeliminuje pochłaniacz wilgoci do domu. To urządzenie, które działa samoczynnie i nadaje się do niedużych pomieszczeń.
Osuszacz powietrza
Bardziej zaawansowanym i wydajnym urządzeniem jest osuszacz powietrza. Zależnie od wybranego modelu, może mieć funkcję ogrzewania i chłodzenia powietrza i dobrze sprawdza się w dużych oraz małych pomieszczeniach.
Wentylacja w garażu nieogrzewanym a przepisy prawa
Podstawowym dokumentem, który reguluje kwestię wymiany powietrza w budynkach, jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tzw. WT). Kluczowy dla nas jest § 108, który precyzyjnie rozróżnia garaże ogrzewane od nieogrzewanych. To rozróżnienie determinuje rodzaj wymaganej instalacji.
Zgodnie z § 108 ust. 1 pkt 1, w garażach zamkniętych nieogrzewanych (nadziemnych wolnostojących, przybudowanych lub wbudowanych w inne budynki) należy stosować wentylację:„co najmniej naturalną, przez przewietrzanie otworami wentylacyjnymi umieszczonymi w ścianach przeciwległych lub bocznych, bądź we wrotach garażowych […]”
Oznacza to, że wentylacja w garażu nieogrzewanym może, a nawet powinna, opierać się na systemie otworów nawiewno-wywiewnych (tzw. „Zetek” lub kratek przestrzałowych).
Przepis nie kończy się na ogólnikach. Ustawodawca w dalszej części § 108 ust. 1 pkt 1 precyzuje wielkość otworów. Muszą one posiadać:„łączną powierzchnię netto otworów wentylacyjnych nie mniejszą niż 0,04 m² na każde, wydzielone przegrodami budowlanymi, stanowisko postojowe”
0,04 m² to 400 cm². Standardowa kratka wentylacyjna o wymiarach zewnętrznych 14×14 cm posiada powierzchnię czynną (netto - czyli sam prześwit bez ramek i żaluzji) na poziomie około 100-120 cm². Oznacza to, że wentylacja w garażu nieogrzewanym jednostanowiskowym wymaga zastosowania łącznie około 3-4 standardowych kratek 14×14 cm lub dwóch większych.
Taki układ wykorzystuje naturalną wyporność cieplną (nawet w nieogrzewanym garażu silnik auta oddaje ciepło) oraz siłę wiatru, co gwarantuje skuteczne przewietrzanie.
Przecież zimą wjeżdżasz do garażu autem oblepionym śniegiem i błotem pośniegowym, które zawiera sól drogową. Wówczas w zamkniętym, szczelnym pomieszczeniu temperatura nieco wzrasta, lód topnieje, a woda paruje. W rezultacie powstaje szkodliwa „sauna solna”.
Jeśli wentylacja w garażu nieogrzewanym nie działa (bo zatkaliśmy kratki), wilgotność powietrza osiąga 90-100%. W takich warunkach procesy korozyjne przyspieszają kilkukrotnie w porównaniu do auta stojącego na zewnątrz, gdzie wiatr osusza karoserię. Ponadto wilgoć wnika w mury, co prowadzi do rozwoju pleśni i grzybów, niszcząc tynki i przechowywane w garażu przedmioty (np. kartony, narzędzia).
Pamiętajmy: garaż nieogrzewany z definicji ma być zimny. Jego zadaniem jest ochrona przed opadami i wiatrem, a nie utrzymywanie temperatury pokojowej. Prawidłowa wentylacja w garażu nieogrzewanym usuwa wilgoć, co paradoksalnie chroni konstrukcję budynku lepiej niż „termos”.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania - wentylacja w garażu nieogrzewanym
- Czy wentylacja w garażu nieogrzewanym wymaga komina?
Nie, przepisy (§ 108 WT) nie wymagają budowy kanału wentylacyjnego (komina) w garażach nieogrzewanych. Wystarczy wentylacja naturalna realizowana przez otwory w ścianach przeciwległych lub bocznych. Komin jest obowiązkowy tylko w garażach ogrzewanych. - Czy mogę zamknąć kratki wentylacyjne na zimę?
Absolutnie nie. Zamykanie kratek zimą to najgorszy błąd. Właśnie wtedy do garażu wnosimy najwięcej wilgoci (śnieg na aucie). Brak wentylacji w tym okresie prowadzi do przyspieszonej korozji samochodu i zawilgocenia ścian budynku. - Jaka powinna być powierzchnia kratek wentylacyjnych?
Zgodnie z przepisami, łączna powierzchnia netto otworów musi wynosić min. 0,04 m² na każde stanowisko postojowe. To 400 cm², co odpowiada np. dwóm otworom o wymiarach 20×10 cm lub czterem standardowym kratkom 14×14 cm. - Gdzie umieścić kratki wentylacyjne w garażu?
Najlepszą cyrkulację powietrza uzyskamy, umieszczając otwory na przeciwległych ścianach.
Wilgotność ścian - normy i pomiary
Na temat wilgotność ścian w Internecie znajdziemy sporo wpisów jednak żaden z nich nie porusza tematu w sposób merytoryczny i nie przywołuje norm budowlanych zawierających dopuszczalne odchyłki i definicje.
Powyższy stan wynika z nieobowiązujących norm (przeczytaj: jaki jest obecnie stan prawny norm budowlanych). Normy obowiązują tylko w przypadku budowy nowych budynków deweloperskich, w pozostałych przypadkach należy kierować się wytycznymi producentów materiałów budowlanych.
Ściana czyli co? (rodzaj powierzchni badanej)
Wilgotność ściany mierzy się miernikami, które powinny być kalibrowane na odpowiednią typ przegrody. Inną gęstość i charakterystykę materiału będzie miała ściana z „gołej” cegły, a inną ścianą wykończona farbą lateksową.
Wyróżniamy zatem następujące typy wykończenia:
- ściana murowana z cegły ceramicznej bez wykończenia
- ściana murowana z silikatów bez wykończenia
- ściana wykończona tynkiem gipsowym maszynowym - najczęstsze wykończenie ścian na etapie deweloperskim
- ściana wykończona tynkiem cementowo-wapiennym
- ściana szpachlowana i malowana - najczęstsze wykończenie ścian w użytkowanym mieszkaniu
Wyznaczenie wilgotności jest zależne także od typu stosowanego miernika - inna będzie wilgotność materiału mierzona metodą suszarkowo-wagą a inna metodą karbidową (inaczej zwaną CM). Należy także zaznaczyć, ze tanie mierniki nieinwazyjne (np. z Lidla) wskazują wilgotność w jednostkach wymagających dodatkowego przeliczenia na wartość procentową.
Termowizja nie wskazuje poziomu zawilgocenia, ale pozwala zdefiniować obszary możliwej szkody.
Dopuszczalna wilgotność ścian w eksploatowanym mieszkaniu
W użytkowanym mieszkaniu przyjmuje się zwyczajowe progi wilgotności powierzchni badanej:
- do 2,5% - ściany suche, wilgotność może być wynikiem wilgotności powietrza i naszego użytkowania
- 2,5 - 5,0 % - ściany lekko zawilgocone - przeczytaj więcej o wilgoci ścian wynikającej z awarii instalacji wodnych
- 5,0 - 8,0 % - ściany wilgotne (od tego progu wskazane osuszanie przemysłowe)
- 8- 12 % - ściany silnie zawilgocone
- powyżej 12% - ściany mokre
Wartości procentowe [%] oznaczają wynik pomiaru metodą suszarkowo-wagą. Innymi słowy jest to procentowy wzrost masy materiału na skutek zawilgocenia.
Bloczek nasiąknięty wodą zawsze będzie cięższy niż materiał suchy. Różnica tej wagi wyraża procentowe zawilgocenie.
Norma PN-82/B-02020 definiuje, że dopuszczalna wilgotność eksploatacyjna ściany z cegły ceramicznej nie powinna przekraczać 1,5% (wagowo). W normie tej i jej następczyni PN-B-02020:1991 określono zależności projektowe dla obliczeń izolacyjności ścian i określenia punktów skroplenia pary wodnej (wykroplenia wilgoci z powietrza).
Nie ma natomiast norm budowlanych określających wprost wartości procentowe (wagowo) dla gładzi gipsowych czy malowania farbami lateksowymi.
Dopuszczalna wilgotność ścian w mieszkaniu od dewelopera
Ściany w mieszkaniach przekazywanych przez deweloperów są zazwyczaj wykończone tynkiem gipsowym lub tynkiem cementowo-wapiennym. Do najczęściej spotykanych zwilgoceń dotyczą obszarowe zamknięcia porów tynku na skutek niskiej temperatury powietrza (spotykane od jesieni od czerwca).
Przekazywane przez dewelopera lokale muszą nadawać się do prowadzenia dalszych prac wykończeniowych. Odbiór tynków gipsowych powinien być wykonywane zgodnie z normą PN-EN 10110:2005, a powierzchnia tynku jednorodna. Jeśli obszarowo wilgotność mierzona metodą wagową przekracza np. 10,0 %, a w innym miejscu jest na poziomie 0,1-0,3 % to niemożliwe jest ułożenie gładzi szpachlowej. Lokal taki nie nadaje się do przekazania.
Deweloper może pozostawić taki lokal do suszenia metodą naturalną (czyli tylko otwierać okna). Jedyne kary jakie można naliczyć w takim przypadku wynikają z opóźnienia terminów przekazania kluczy. Znacznie większe prawa przysługują nam jeśli lokal został zawilgocony na skutek awarii instalacji lub przecieku z dachu.
Wilgotność ścian do szpachlowania
Szpachlowanie wykonywane jest zazwyczaj za pomocą gładzi gipsowych nanoszonych ręcznie. Grubość pojedynczej warstwy gładzi szpachlowej nie powinna przekraczać 5 mm.
Producenci gładzi niechętnie określają wartość procentową wilgotności tynku gipsowego do nałożenia gładzi. Wilgotność ta nie powinna jednak przekraczać około 3 % i nie powinna posiadać miejsc o znacznej różnicy wilgotności.
Wilgotność ścian do malowania
Zastosowanie odpowiedniej farby i przygotowanie podłoża jest kluczowe przy malowaniu pomieszczeń. Inne wymagania są stawiane pomieszczeniom o okresowo zwiększonej wilgotności powietrza jak kuchnie i łazienki a inne są wymagania dla ścian wilgotnej piwnicy.
Wilgotność ściany do malowania nie powinna przekraczać ok. 2%. Przy większej wilgotności podłoża farba może odparzać się od powierzchni.
Na rynku są dostępne farby zapewniające bardzo dobrą dyfuzję pary wodnej z podłoża. Malowanie takimi farbami ścian o wilgotności ok. 5% jest możliwe i pozostawia dobry efekt wizualny. Farby tego typu stosujemy np. w piwnicach. Należy jednak zaznaczyć, że powłoka malarska musi być naniesiona na odpowiednio przygotowane podłoże.
Komfort cieplny a wilgotność
Warunki cieplne panujące w pomieszczeniach biurowych powinny wywoływać u pracowników odczucie komfortu, który definiowany jest jako satysfakcja danej osoby z warunków termicznych środowiska, w którym osoba ta przebywa.
Czynniki wpływające na odczucie komfortu:
- wydatek energetyczny
- izolacyjność cieplna odzieży
- temperatura powietrza
- średnia temperatura promieniowania
- ciśnienie cząstkowe pary wodnej
- prędkość przepływu powietrza
Wpływ wilgotności powietrza na odczucia cieplne jest większy w warunkach wysokiej temperatury powietrza, tj. gdy człowiek jest eksponowany na temperaturę wyższą od komfortowej, co wyzwala intensywny proces pocenia. Wysoka wilgotność (ok. 70%) nie tylko utrudnia odparowywanie potu z powierzchni ciała, ale także sprzyja rozwojowi bakterii i pleśni w pomieszczeniu. Z kolei niska wilgotność w ogrzewanych pomieszczeniach może prowadzić do wysuszenia śluzówki nosa i skóry oraz powodować bóle gardła i głowy. Przyczynia się także do wzrostu stężenia zanieczyszczeń powierza.
Tabela: Dopuszczalna wilgotność ścian w mieszkaniu
| Stan ściany | Wilgotność powierzchni badanej (metoda suszarkowo-wagowa) |
|---|---|
| Ściany suche | Do 2,5% |
| Ściany lekko zawilgocone | 2,5 - 5,0% |
| Ściany wilgotne | 5,0 - 8,0% |
| Ściany silnie zawilgocone | 8 - 12% |
| Ściany mokre | Powyżej 12% |
tags: #wilgotność #w #pomieszczeniu #nieogrzewanym #informacje
