Wilgotność w Mieszalni Pasz: Normy i Znaczenie

Szczegóły: Opublikowano: 20. March 2026

Żniwa zakończone zebraniem plonów to nie koniec wyzwań, jakie czekają na rolnika. W czasie magazynowania zboża należy przede wszystkim dążyć do ograniczenia poziomu zmian biologicznych, jakie zachodzą w ziarnach. Ziarno musi być więc przechowywane w warunkach spełniających odpowiednie wymogi techniczne i technologiczne.

Przechowywanie Ziarna i Silosy Zbożowe

Ziarno najczęściej przechowywane jest w silosach. Oferowane przez naszą firmę silosy zbożowe dostępne są w różnych pojemnościach - od 30 do 150 ton. Wykonane są z podwójnego płaszcza blachy ocynkowanej, dodatkowo zewnątrz pokrytą powłoką chroniącą przed niekorzystnym oddziaływaniem wody i wilgoci. Warto, aby silos był także dodatkowo zabezpieczony warstwą termoizolacyjną.

Silosy powinny mieć zamontowany system wentylacji, który zapewni aktywne przewietrzanie surowca w trakcie przechowywania. Wtłaczane powietrze wentylatorem przechodzi przez całą warstwę i opuszcza silos wywietrznikami w dachu. Możemy także zainwestować w rozwiązania które stale kontrolują temperaturę, utrzymują odpowiednia wilgotność, zapewniają nagrzewanie silosu oraz jego wietrzenie, wszystkim tym musi zarządzać sprawny system, intuicyjny i prosty w obsłudze. W celu uzyskania jak najlepszych efektów magazynowania należy uwzględnić różne czynniki wpływające na ten proces m.in.

Bezpieczeństwo Pasz i System HACCP

Bezpieczeństwo pasz stanowi fundament bezpieczeństwa żywności, a tym samym zdrowia ludzi i zwierząt. W branży paszowej, w której surowce pochodzą z różnorodnych źródeł, a procesy technologiczne obejmują liczneetapy mieszania, rozdrabniania, granulowania, magazynowania i transportu, konieczne jest wdrożenie skutecznegosystemu opartego na analizie zagrożeń. Wdrożenie systemu HACCP w przedsiębiorstwie paszowym to proces złożony, ale kluczowy dla bezpiecznegofunkcjonowania zakładu.

System HACCP w branży paszowej wynika bezpośrednio z wymagań prawa unijnego i krajowego. Wdrożenie systemu HACCP jest obowiązkowe m.in. Wdrażanie systemu HACCP w zakładzie paszowym składa się z kilku kluczowych kroków.

Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu

Podstawą wdrożenia HACCP jest szczegółowa analiza obecnego stanu organizacji, tzw. audyt wstępny.
W branży paszowej programy wstępne odgrywają kluczową rolę. To na nich opiera się funkcjonowanie całegosystemu bezpieczeństwa.
Dla każdego zidentyfikowanego zagrożenia ocenia się prawdopodobieństwo jego wystąpienia, możliwe skutkizdrowotne oraz dostępne środki kontroli.
Po opracowaniu dokumentacji następuje kluczowy etap - praktyczne wdrożenie systemu HACCP. W sektorze paszowym szczególnie ważny jest stały nadzór nad mykotoksynami oraz źródłami możliwej kontaminacjimikrobiologicznej.
System HACCP wymaga regularnej weryfikacji i doskonalenia. System HACCP powinien być aktualizowany przy każdej istotnej zmianie technologii, surowców, sprzętu luborganizacji produkcji.

Korzyści z Wdrożenia HACCP

Dzięki identyfikacji i kontroli zagrożeń system HACCP minimalizuje ryzyko wystąpienia niebezpiecznychzanieczyszczeń w paszach, takich jak Salmonella czy mykotoksyny.
Prawidłowo wdrożony system HACCP umożliwia spełnienie wymogów Rozporządzenia (WE) 183/2005 oraz innychprzepisów prawa paszowego.
Stały monitoring CCP, nadzór nad programami GHP/GMP oraz rejestracja przebiegu procesów pozwalają na lepszezarządzanie produkcją.
Lepsza organizacja pracy, kontrola jakości surowców oraz skuteczne procedury czyszczenia i dezynfekcjiprzekładają się na mniejszą liczbę braków jakościowych, reklamacji i wycofań produktów.
Jasno zdefiniowane procedury, zakresy odpowiedzialności i instrukcje stanowiskowe porządkują organizacjępracy.
Zakłady paszowe posiadające wdrożony i skutecznie działający system HACCP budzą większe zaufaniehodowców, integratorów i partnerów handlowych.
System HACCP jest fundamentem do wdrażania bardziej zaawansowanych standardów, takich jak GMP+, QS czy innesystemy certyfikacji pasz.

System HACCP w branży paszowej nie jest jedynie formalnym wymogiem prawnym. To praktyczne narzędzie,które pozwala zapewnić bezpieczeństwo pasz, zdrowie zwierząt oraz stabilną jakość produktów.

Przygotowanie Pasz do Skarmiania

Odpowiednie przygotowanie pasz do skarmiania ma istotny wpływ na stopień ich wykorzystania, co bezpośrednio przekłada się na efektywność żywienia zwierząt. Sposób przygotowania paszy powoduje, że enzymy trawienne wydzielane w układzie pokarmowym zwierzęcia mają lepszy dostęp do składników pokarmowych paszy. Zdecydowana większość pasz stosowanych w żywieniu świń wymaga, przed ich skarmieniem, poddania odpowiednim zabiegom, mającym na celu ułatwienie zwierzętom trawienia i lepszego wykorzystania składników pokarmowych zawartych w paszach. Odpowiednia struktura paszy stanowi ważny czynnik w zapobieganiu chorobom wrzodowym, zarówno u zwierząt młodych (warchlaków), jak i dorosłych, np. loch.

Staranne przygotowanie i przyrządzenie paszy przed skarmianiem ma na celu również poprawienie jej smaku, wzbogacenie w składniki pokarmowe oraz ułatwienie obsłudze zadawania przygotowanych pasz, a także ułatwienie pobierania ich przez zwierzęta. Prawidłowe przygotowanie pasz do skarmiania daje wysokie wyniki produkcyjne.

Zabiegi Poprawiające Jakość Paszy

Kondycjonowanie
Granulowanie
Mikronizacja
Tostowanie
Ekstruzja
Ekspandowanie
Kapsułkowanie

Jednym z najbardziej popularnych materiałów paszowych dla świń są ziarna zbóż i nasiona roślin strączkowych. Skarmiane w całości są źle trawione przez świnie, dlatego też przed skarmianiem należy je dokładnie ześrutować lub zmielić. Trzeba jednak wiedzieć, że bardzo drobno zmielone pasze są mniej smaczne, a przy podawaniu ich powodują zapylenie powietrza w chlewni. Dlatego śruta powinna być drobna, lecz nie pylista.

Ziarna jęczmienia, owsa oraz nasiona bobiku i łubinu zawierają w swojej okrywie nasiennej dużą zawartość włókna surowego i substancji antyodżywczych, przez co ich wartość pokarmowa jest obniżana. W celu polepszenia wartości pokarmowej tych zbóż i nasion roślin strączkowych stosuje się zabieg zwany obłuskiwaniem. Stosując ten zabieg, można zmniejszyć zawartość włókna surowego do 1,5%, a zwiększyć wartość energetyczną tych pasz nawet o ok. 20-30%.

Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na jakość mieszanki paszowej jest stopień dokładności wymieszania składników paszy. Popularnym mieszalnikiem wykorzystywanym przez hodowców do produkcji własnych mieszanek paszowych jest mieszalnik typu pionowego. Bardziej dokładne są jednak mieszalniki poziome. Są to urządzenia drogie, ich zastosowanie uzasadnione jest w przypadku potrzeby uzyskania bardzo dużych wydajności godzinowych w produkcji pasz.

Popularnym zabiegiem w przygotowywaniu pasz do skarmiania dla trzody chlewnej jest zwilżanie paszy. Ma ono na celu przeciwdziałanie pyleniu się pasz sypkich, co niekorzystnie wpływa na zdrowie obsługi i zwierząt. Ponadto świnie chętniej wyjadają pasze wilgotne niż suche.

Poprzez parowanie i gotowanie można zwiększyć strawność, poprawić smak i właściwości pokarmowe pasz. Najczęściej dla trzody chlewnej paruje się ziemniaki. Po uparowaniu skrobia znajdująca się w ziemniakach pęcznieje, dzięki czemu otoczki ziarenek skrobi pękają i soki trawienne wnikają do wewnątrz, rozkładając ją. Dzięki parowaniu eliminowane jest również działanie solaniny (trującego glukoalkaloidu) znajdującego się w pozieleniałych i skiełkowanych ziemniakach.

Natomiast prażenie to zabieg, który skutecznie niszczy szkodliwe drobnoustroje, usuwa nieprzyjemny smak i zapach paszy stęchłej. Prażone ziarno jęczmienia ma przyjemny aromat, dzięki czemu wabi prosięta i zachęca je do pobierania go. Jest to doskonały sposób na przyuczanie prosiąt ssących do pobierania pasz stałych. Prażony jęczmień ma też właściwości odkażające, dzięki czemu jest skuteczny w zapobieganiu i leczeniu biegunek u prosiąt.

Kondycjonowanie to zabieg stosowany głównie do obróbki mieszanek przed granulowaniem, ekspandowaniem lub ekstruzją. Polega na wtrysku do mieszanki pary technologicznej, która poprzez temperaturę i wilgotność powoduje w niej korzystne zmiany fizyczne i chemiczne (zwiększa wytrzymałość mechaniczną cząsteczek i poprawia strawność składników pokarmowych). Proces ten ma bardzo duże znaczenie w produkcji dobrego, trwałego granulatu.

Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności

Granulowanie mieszanek sypkich jest bardzo popularnym zabiegiem w produkcji pasz dla trzody chlewnej. Obserwacje w praktyce wykazały, że świnie mające w tym samym czasie możliwości wyboru mieszanki w formie miałkiej i granulowanej chętniej zjadają tą drugą. Granulki muszą jednak mieć odpowiednią twardość oraz wielkość dostosowaną do kategorii wiekowej zwierząt.

Procesowi mikronizacji, który polega na naświetlaniu promieniami podczerwieni, poddaje się najczęściej ziarna zbóż i nasiona roślin strączkowych. W wyniku takiego naświetlania następuje szybki wzrost temperatury oraz ciśnienia pary wewnątrz materiału, a skutkiem jest uzyskanie lepszej strawności i wyraźne obniżenie zawartości składników antyodżywczych. Redukowana jest również liczba bakterii i grzybów (nawet do 70%). Zboże mikronizowane przeznaczane jest do produkcji mieszanek dla młodych prosiąt, w których uczestniczy w ilości 40-50%.

Tostowaniu, które polega na działaniu parą wodną pod ciśnieniem, poddawane są najczęściej poekstrakcyjne śruty sojowe i rzepakowe. Dzięki temu procesowi ulega zniszczeniu wiele związków antyżywieniowych, poprawia się też smak paszy.

Ekstruzja surowców paszowych to wytłaczanie sypkiego materiału pod dużym ciśnieniem i w wysokiej temperaturze. W trakcie tego procesu następuje inaktywacja inhibitorów zawartych w paszy, zmiana struktury białek oraz skleikowanie skrobi, co znacznie zwiększa przyswajalność składników pokarmowych zawartych w obrabianej paszy. Stosowanie komponentów ekstrudowanych, szczególnie w mieszankach typu prestarter, starter, a także grower, pozytywnie wpływa na smakowitość paszy, wysoką strawność i bezpieczeństwo mieszanki. Ekstrudaty na rynku polskim są coraz bardziej dostępne. Bez problemu można nabyć ekstradowane ziarna zbóż, śruty poekstrakcyjne, soję, makuchy i wiele innych.

Ekspandowanie jest zabiegiem zbliżonym do ekstruzji i polega na szybkim, wręcz gwałtownym powiększeniu objętości cząsteczek paszowych (ziarna). Wysoka temperatura i ciśnienie w ekspanderze niszczą mikroorganizmy patogenne, ale niekorzystnie wpływają na stabilność witamin w obrabianym materiale. Wyniki analiz stabilności witamin wykazały, że ekspandowanie połączone z granulowaniem zapewnia większą stabilność witamin niż samo granulowanie. Dlatego też ekspander najczęściej umieszcza się w linii produkcyjnej przed granulatorem.

Kapsułkowanie, zwane również otoczkowaniem, dotyczy przede wszystkim dodatków paszowych i jest sposobem na ochronę zawartych w nich aktywnych składników przed dezaktywacją lub ukryciem niepożądanych cech (nieprzyjemny zapach, smak itp.). Zabieg ten ma szerokie zastosowanie przy produkcji ekstraktów roślinnych, które, jeśli są poddane obróbce hydrotermicznej w czasie procesu wytwarzania mieszanki paszowej (kondycjonowanie, ekspandowanie, granulowanie), ulegają rozkładowi lub utleniają się. Podobne problemy dotyczą również syntetycznych aminokwasów, czy enzymów paszowych. Kapsułkowanie zapewnia jednocześnie precyzyjne dawkowanie określonego dodatku, pozwala również ukierunkować miejsce oraz czas uwalniania aktywnych składników w przewodzie pokarmowym zwierząt. Mieszanki paszowe mogą być też przechowywane w silosach znajdujących się wewnątrz lub na zewnątrz paszarni.

Przechowywanie Pasz

Innym niezmiernie ważnym zagadnieniem jest magazynowanie i przechowywanie pasz. Zgromadzone pasze i dodatki paszowe najczęściej składowane są w bliskim sąsiedztwie paszarni. Im większą obsadę świń ma gospodarstwo i im bardziej złożone są dawki pokarmowe, tym większa konieczność posiadania dobrze wyposażonej w różne urządzenia paszarni. Należy przestrzegać zasady, aby dobór parametrów technicznych urządzeń był właściwy, urządzenia były racjonalnie rozmieszczone. Przemieszczanie pasz z miejsca składowania do paszarni powinno odbywać się po jak najkrótszej drodze. Ma to decydujący wpływ na obniżenie kosztów produkcji.

W praktyce przemysłowe mieszanki paszowe przechowywane są w workach i ręcznie wsypywane są do urządzeń transportujących je do karmideł w pomieszczeniach inwentarskich. Worki z materiałem paszowym powinny być składowane na paletach drewnianych, co sprzyja przewietrzaniu. Mieszanki paszowe mogą być też przechowywane w silosach znajdujących się wewnątrz lub na zewnątrz paszarni. Magazyny do przechowywania pasz powinny zapewnić zachowanie odpowiedniej wilgotności, temperatury i ochronę przed światłem. W celu likwidacji szkodników zbożowo-mącznych magazyny należy okresowo czyścić i dezynfekować. Pomieszczenia te powinny być ponadto wentylowane. Hodowcy korzystający z pasz przemysłowych powinni zwracać uwagę na etykiety, na których producenci pasz podają warunki przechowywania i okres przydatności paszy do skarmiania. Większość producentów pasz przemysłowych ustala okres ważności na 6 miesięcy od daty produkcji.

Normy i Obowiązki Paszowe w 2025 roku

Rolnik musi stosować wyłącznie mocznik paszowy dopuszczony do obrotu i żywienia zwierząt, nie zaś mocznik nawozowy. Stosowanie mocznika nawozowego w paszach jest zabronione. Kontrole obejmują zarówno sam produkt, jak i jego dokumentację, w tym rejestr zakupu oraz sposób użycia pasz w gospodarstwie. Przechowywanie mocznika i innych pasz musi odbywać się w warunkach zapewniających ich jakość i bezpieczeństwo, ponieważ nieprzestrzeganie tych zasad grozi nałożeniem sankcji.

Efektywność Przygotowania Pasz

Badania pokazują, że prażenie zbóż może poprawić ich strawność i zwiększyć wykorzystanie energii nawet o kilka-kilkanaście procent, choć dokładny efekt zależy od rodzaju zboża i zastosowanej technologii. Ponadto bardzo drobna struktura paszy sprzyja powstawaniu wrzodów żołądka u świń. Dlatego ważne jest dobieranie technik poprawiających zarówno strawność, jak i odpowiednią strukturę paszy, by ograniczyć ryzyko schorzeń i poprawić wykorzystanie składników pokarmowych.

Automatyzacja Przygotowania Pasz

Nowoczesne gospodarstwa w 2025 roku wdrażają zautomatyzowane linie paszowe. Coraz częściej rolnik korzysta z systemów ISOBUS do sterowania mieszalnikami i śrutownikami. Co istotne, integracja z programem do zarządzania stadem zwiększa efektywność żywienia. Dzięki temu można ograniczyć straty i precyzyjnie dostosować dawkę.

Mieszalnie Pasz

Profesjonalne mieszalnie pasz to fundament efektywnej produkcji zwierzęcej. Jakość surowców dostarczanych do mieszalni pasz decyduje o wartości końcowego produktu. Ziarno kukurydzy oraz inne zboża muszą spełniać wysokie standardy jakościowe, niezależnie od tego, czy mielenie odbywa się we własnym zakładzie, czy w ramach outsourcingu.

Proces mielenia polega na redukcji wielkości ziaren i innych składników do pożądanej frakcji. W tym etapie usuwamy również wilgoć poprzez aerację, a jednocześnie dodajemy substancje takie jak przeciwutleniacze, które zmniejszają ryzyko zepsucia. W mieszalniach pasz stosowane są różne typy młynów. Młyny młotkowe, walcowe, ścierne oraz krajacze posiadają inną charakterystykę rozdrabniania. Większość tych urządzeń współpracuje z sitami, które zapewniają uzyskanie cząstek o określonej wielkości lub mniejszych.

Mieszanie projektowane są w taki sposób, aby proporcje składników w gotowej paszy odpowiadały recepturze. Mieszanie może odbywać się jako jednolite łączenie składników albo jako rozpraszanie w przypadku niejednorodnych proporcji. Szczególna uwaga skupia się na wielkość cząstek. Zbyt duże frakcje powodują segregację, podczas której poszczególne składniki oddzielają się od mieszaniny.

Granulowanie przekształca sypką i pylącą mieszankę w zwarte granulki poprzez kompresję, adhezję i wytłaczanie. Mieszanka przechodzi przez komorę, gdzie dodajemy niewielką ilość wody. Woda pełni funkcję smaru w procesie granulowania, a ponadto powoduje żelatynizację niektórych skrobi, które stają się klejem utrzymującym granulki. Następnie materiał jest podgrzewany, ściskany i wytłaczany przez otwory w matrycy. Gotowe granulki suszymy do poziomu 13% wilgotności.

Planowanie budowy mieszalni pasz najlepiej zacząć od analizy dostępnej przestrzeni i warunków lokalnych. Lokalizacja powinna uwzględniać możliwość przyjmowania surowców wysokiej jakości. Projekt mieszalni pasz wymaga przemyślanego rozmieszczenia urządzeń, zgodnie z kolejnością procesów produkcyjnych. Linia technologiczna łączy ze sobą rozdrabniacze różnych typów, mieszalniki, a niekiedy również prasy granulujące. Jeżeli planowana jest granulacja, uwzględnić należy również komorę dodawania wody, sekcję podgrzewania i kompresji oraz matrycę wytłaczającą.

Transport surowców i gotowych produktów pomiędzy poszczególnymi etapami produkcji stanowi kluczowy element infrastruktury. Przenośniki taśmowe umożliwiają przemieszczanie materiału po procesie wytłaczania do strefy suszenia. Nowoczesne mieszalnie pasz wymagają zaawansowanych systemów zasilania i kontroli pracy maszyn.

Procesy mielenia generują znaczne ilości pyłu, który wymaga skutecznego odprowadzania ze strefy produkcji. W tym przypadku wentylacja pełni podwójną funkcję. Z jednej strony usuwa pył powstający podczas rozdrabniania składników, z drugiej strony wspiera aerację stosowaną do usuwania wilgoci z surowców.

Sita zatrzymują większe cząstki, kierując je z powrotem do procesu mielenia, a przepuszczają materiał spełniający wymagania granulometryczne. Mieszalniki poziome charakteryzują się równomiernym rozproszeniem składników w całej objętości komory roboczej. Mieszalniki pionowe wykorzystują siłę grawitacji do ruchu materiału, oferując inną dynamikę procesu.

tags: #wilgotność #w #mieszalni #pasz #normy