Wilgotność w budynkach inwentarskich – normy i znaczenie
- Szczegóły
W produkcji zwierzęcej nie ma miejsca na przypadek. Środowisko hodowlane, w tym jakość przegród budowlanych i dachu, w dużej mierze decyduje o temperaturze, wilgotności oraz komforcie zwierząt. Budynki inwentarskie dla drobiu charakteryzują się niemal całkowitym odizolowaniem od warunków środowiska zewnętrznego. Tworzy się w nich specyficzny mikroklimat, który sterowany i kontrolowany jest obecnie przez elektroniczne urządzenia.
Wymiana ciepła i jej znaczenie
Wymiana ciepła jest procesem, do którego dochodzi na skutek występującej różnicy temperatur pomiędzy poszczególnymi punktami dowolnego ośrodka. Z wymianą ciepła związane są 3 główne procesy: promieniowanie, konwekcja oraz przewodzenie ciepła. W przypadku wymiany ciepła w przegrodach budowlanych głównym zjawiskiem mającym duże znaczenie jest przewodzenie ciepła.
Temperatura i wilgotność
Jednymi z najważniejszych parametrów mikroklimatu jest temperatura i wilgotność względna, które zawsze idą w parze. Energia pobrana z paszy jest spożytkowana w pierwszej kolejności na procesy fizjologiczne i metaboliczne oraz na utrzymanie stałej temperatury ciała, dając duże ilości ciepła.
Temperatura odczuwalna przez zwierzę zależy od jego wieku i grubości tkanki tłuszczowej, temperatury powietrza w chlewni, prędkości ruchu powietrza oraz od jego wilgotności. Zagrożeniem dla zdrowia i życia trzody chlewnej może okazać się przekroczenie zdolności adaptacyjnych w przypadku niskich temperatur (hipotermia) i wysokich (hipertermia).
Normy wilgotności w budynkach inwentarskich
Równie istotna jest wilgotność powietrza w budynkach inwentarskich, która powinna utrzymywać się na poziomie 65-75%. Zbyt wysoka wilgotność ogranicza oddawanie ciepła przez organizm zwierząt i zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego. Dla budynków inwentarskich wilgotność względna powietrza zazwyczaj jest większa od 75%. Przez to na podstawie klasyfikacji projektu normy pomieszczeń możemy ją zaliczyć do mokrych.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Dopuszczalną różnicę temperatur At dla ogrzewanych pomieszczeń należy odpowiednio określić. Robi się to tak, żeby na powierzchni przegrody nie dochodziło do kondensacji pary wodnej. Oznacza to, że temperatura 0 powinna być większa od temperatury punktu rosy, która oznaczana jest jako ts.
W „Wytycznych technicznych” możemy znaleźć informację o wartości dopuszczalnej, ale ograniczonej kondensacji pary wodnej występującej na ścianach. Współczynnik przenikania ciepła jest oznaczany jako K. Jego maksymalna wartość dopuszczalna znajdująca się w normie służy do regulacji kondensacji pary wodnej w pomieszczeniach inwentarskich. W przypadku stropodachów, których masa jest mniejsza od 100 kg/m2 współczynnik K powinno zmniejszać się o 20%.
Wpływ wilgotności na zwierzęta
- Wysoka wilgotność i wysoka temperatura - oddawanie ciepła jest utrudnione, co może prowadzić do przegrzania organizmu, zaburzeń przemiany materii i obniżenia produkcyjności.
- Wysoka wilgotność i niska temperatura - wywołuje nadmierne oddawanie ciepła, co sprzyja wychłodzeniu organizmu.
- Niska wilgotność i niska temperatura - występuje w budynkach nieogrzewanych i nieizolowanych termicznie.
- Niska wilgotność i wysoka temperatura - takie zjawisko obserwuje się najczęściej w porodówkach, są to pomieszczenia nadmiernie ogrzewane, temperatura jest dostosowywana do potrzeb nowonarodzonych prosiąt.
Zarządzanie warunkami klimatycznymi
Na mikroklimat wewnątrz budynków inwentarskich składają się temperatura i wilgotność powietrza, jego skład chemiczny oraz poziom oświetlenia i hałasu. Największym problemem dla hodowców drobiu jest zapewnienie stałości warunków mikroklimatycznych w zakresie jakości powietrza i to niezależnie od pory roku. Krytycznymi okresami są lato oraz zima. W okresie upałów lub mrozów zapewnienie warunków środowiskowych zgodnych z obowiązującymi normami jest utrudnione i obarczone wyższymi nakładami na energię konieczną do ciągłej wentylacji budynku oraz do ogrzewania czy też schładzania powietrza.
Wentylacja i ruch powietrza
W upalne dni niezbędny jest ruch powietrza poprzez zapewnienie w pomieszczeniach sprawnych systemów wentylacyjnych. Bardzo szkodliwy staje się natężony ruch powietrza przy niskich temperaturach, który powoduje ochłodzenie organizmu. Taka sytuacja doprowadza najczęściej do chorób układu oddechowego. Szczególnie latem kolejnym sposobem na obniżenie temperatury w chlewni jest zainstalowanie systemów zraszania lub zamgławiania. Najczęściej stosuje się w tuczarniach i w pomieszczeniach, gdzie utrzymywane są lochy luźne. Tzw. „prysznic” zrasza zwierzę przez około 2 minuty, a przez kolejne 10 minut jest osuszane poprzez sprawny system wentylacyjny.
Oświetlenie
Prawidłowe oświetlenie wpływa korzystnie na wyniki produkcyjne zwierząt. Ważne jest zachowanie odpowiedniego natężenia światła i długości dnia świetlnego, które wpływa na dojrzałość płciową, rozród, zwiększenie poboru paszy oraz zużycie tlenu. Oprócz tego światło stymuluje aktywność życiową i procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie zwierząt. W Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. widnieje zapis o utrzymywaniu świń w pomieszczeniach oświetlonych co najmniej przez 8 godzin dziennie światłem o natężeniu min. 40 lx.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Do oświetlenia pomieszczeń inwentarskich wykorzystywane jest światło dzienne i/lub sztuczne. Światło dzienne dostarcza zwierzętom witaminy D, która wpływa szczególnie na rozwój kośćca. Oprócz tego to światło słoneczne jest całkowicie bezpłatne. Jedyny problem może stanowić fakt, że dostarczenie takiego rodzaju światła do środka pomieszczeń inwentarskich jest uzależnione od położenia budynków sąsiadujących, od ukształtowania terenu lub od obecności w pobliżu lasu. Dlatego też wykorzystywane jest światło sztuczne, które równomiernie oświetli pomieszczenia i jest łatwe w obsłudze.
Na rynku są dostępne nowoczesne systemy oświetlania budynków inwentarskich. Są to m.in. sterowniki do automatycznego zarządzania światłem. Dzięki nim jest możliwa regulacja czasu oświetlenia w poszczególnych pomieszczeniach, a także oprogramowanie długości dnia świetlnego. Należy również wspomnieć o zachowaniu czystości lamp.
Gazy i zapylenie
Według Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 roku w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej stężenie CO2 nie powinno przekraczać 3 000 ppm, natomiast H2S nie powinno przekraczać 5 ppm. Koncentracja NH3 nie powinna wynosić więcej niż 20 ppm.
- Amoniak - jest najczęściej występującym gazem w chlewni, który powstaje w wyniku rozkładu pod wpływem bakterii związków azotowych (głównie mocznika), znajdujących się w odchodach zwierzęcych.
- Dwutlenek węgla - około 40 litrów CO2 w ciągu godziny wydala dorosły tucznik.
- Siarkowodór - jest niebezpiecznym gazem. Powstaje w wyniku rozkładu białek zawierających aminokwasy siarkowe.
- Zapylenie - jest to problem, który występuje przy żywieniu na sucho. Jest spowodowany najczęściej poprzez istniejący i ciągle rozwijający się poziom mechanizacji - zadawanie pasz, usuwanie odchodów itp.
W pomieszczeniach, w których utrzymywane są świnie hałas nie powinien być stały lub wywoływany nagle, a jego stężenie nie powinno być wyższe od 85 dB.
Mostki termiczne
Często w przypadku przegród jednorodnych oraz złożonych umieszcza się w nich belki, żebra, słupy lub inne elementy. Tworzą one wewnątrz przegród mostki termiczne. Mostki te charakteryzują się większą przewodnością cieplną niż posiada sama przegroda. Mostki te powodują dwie główne sytuacje. Po pierwsze dzięki nim kondensacja pary wodnej ma miejsce w mostkach. Dzięki temu temperatura na mostkach jest niższa. W narożniku dwóch ścian zewnętrznych temperatura podczas zimy jest zawsze niższa niż w innych częściach ściany. W sytuacji, gdy dochodzi do obniżenia się wartości temperatury w narożu mogą wystąpić dodatkowe straty ciepła w pomieszczeniu. Oprócz tego w krytycznym przypadku może dojść do skraplania się pary wodnej na powierzchni narożnika. Taką krytyczną sytuacją jest moment, gdy temperatura spada poniżej punktu rosy.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Stateczność cieplna
Przez stateczność cieplną przegrody możemy określić zdolność do utrzymywania stałej bądź zmiennej (w dopuszczalnych granicach) temperatury na jej powierzchni podczas zmiennego przepływu strumienia ciepła. Prawidłowo zaprojektowaną przegrodę możemy poznać po tym, że jej stateczność cieplna powinna mieć taką wartość, by temperatura występująca na powierzchni wewnętrznej przegrody nie obniżała swojej wartości poniżej dopuszczalnej podczas zimy. Drugą sytuacją jest, że temperatura ta nie powinna być wyższa od dopuszczalnej podczas lata. Stateczność cieplna pomieszczeń mówi o zdolności pomieszczeń do przeciwdziałania wahaniom temperatury, które mogą wystąpić w pomieszczeniu.
Nowoczesne pokrycia dachowe z płyt włókno-cementowych to rozwiązanie, które realnie wspiera utrzymanie stabilnego mikroklimatu. Ekologiczne faliste płyty włókno-cementowe produkowane przez Swisspearl Group spełniają rygorystyczne normy krajowe i unijne.
| Kategoria świń | Zapotrzebowanie na wodę (l/dzień) |
|---|---|
| Prosięta ssące | 2-4 |
| Warchlaki | 6-10 |
| Tuczniki | 10-16 |
| Lochy luźne | 15-20 |
| Lochy karmiące | 20-30 |
tags: #wilgotność #w #budynkach #inwentarskich #normy
