Wilgotność Powietrza w Biurze: Przepisy BHP i Normy
- Szczegóły
Troska o komfort pracowników biurowych to między innymi zapewnienie im ergonomicznych stanowisk pracy, nowoczesnego wyposażenia czy właściwego oświetlenia. Jednak jedną z kluczowych kwestii jest wilgotność powietrza w biurze oraz wentylacja w biurze. Przepisy jej dotyczące są bardzo restrykcyjne, stąd warto zasięgnąć na ten temat sprawdzonych informacji, przed podjęciem się jej realizacji. Przyjrzyjmy się, jak powinna wyglądać wentylacja w biurze.
Przepisy Prawne Dotyczące Wentylacji i Wilgotności w Biurze
Pierwszym aktem prawnym, który należy wziąć pod uwagę w kontekście wentylacji w biurze i przepisów z nią związanych, jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Bardziej szczegółowe informacje na ten temat znajdują się natomiast w Polskich Normach (PN-83/B-03430/Az3:2000 i PN-73/B-03431).
Uregulowania dotyczące wentylacji i klimatyzacji w pomieszczeniach biurowych znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z nim powietrze doprowadzane do pomieszczeń pracy z zewnątrz za pomocą klimatyzacji bądź wentylacji mechanicznej powinno być oczyszczone z pyłów oraz substancji, które mają szkodliwy wpływ na zdrowie pracowników.
Normy Dotyczące Wymiany Powietrza i Zawartości CO2
Normy obejmujące wymianę powietrza w budynkach biurowych są o wiele bardziej restrykcyjne od tych dotyczących budownictwa mieszkalnego. Związane jest to z dużą ilością CO2 emitowanego przez pracowników i urządzenia biurowe. Zgodnie z aktualnymi normami, zawartość CO2 w powietrzu nie powinna przekraczać 0,1% jego objętości.
Temperatura w Miejscu Pracy
Pracodawca, zatrudniając pracownika na stanowisku pracy, zgodnie z przepisami BHP, ma obowiązek zapewnić mu odpowiednią temperaturę w pomieszczeniu. W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy znajduje się zapis, określający, iż w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy, ale nie niższą niż +14 stopni Celsjusza, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
W salach, gdzie pracownicy wykonują lekką pracę fizyczną oraz w lokalach biurowych, temperatura nie może być niższa niż +18 stopni Celsjusza. Nie ma natomiast zapisów regulujących maksymalną temperaturę. Wyjątkiem w tym przypadku są tylko przepisy dotyczące pracy osób młodocianych.
Specjaliści BHP wskazują, że temperatura w miejscu pracy nie może być wyższa od:
- 30°C - w pomieszczeniach biurowych,
- 28°C - podczas ciężkiej pracy fizycznej,
- 26°C - podczas pracy w warunkach szczególnych.
Obowiązki Pracodawcy Związane z Temperaturą i Wymianą Powietrza
Pracodawca ma obowiązek zadbać nie tylko o odpowiednią temperaturę w miejscu pracy, ale także o wymianę powietrza i bilans wilgotności w zależności od potrzeb użytkowych i funkcji pomieszczenia. W lokalach takich może zostać zastosowana wentylacja naturalna, mechaniczna lub klimatyzacja. Powietrze doprowadzane do pomieszczeń pracowniczych powinno być oczyszczone z pyłów i substancji szkodliwych dla zdrowia.
Urządzenia stosowane w celu wentylacji nie mogą powodować przeciągów, ochłodzenia ani przegrzewania lokalu, w którym znajdują się stanowiska pracy. Dodatkowo pochodzący z wentylacji strumień powietrza nie może być skierowany bezpośrednio na miejsce, w którym wykonuje swoja pracę zatrudniony.
Wilgotność Powietrza w Biurze: Przepisy BHP
Wilgotność, tak jak temperatura, jest bardzo istotnym parametrem, jeżeli chodzi o samopoczucie i jakość pracy wszystkich pracowników biurowych. Jeżeli chodzi o poziom wilgotności w biurze, to głównymi dokumentami stanowiącymi o tym są:
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r.
- Norma Europejska PN-EN-15251:2012
- Przepisy BHP
Z powyższych dokumentów jesteśmy w stanie dowiedzieć się, że przy zachowaniu optymalnej temperatury, jaką jest 22 - 24°C, wilgotność w pomieszczeniu biurowym powinna wynosić od 40 do 60%.
Skutki Niewłaściwej Wilgotności
Gdy wilgotność powietrza w pracy biurowej jest zbyt niska np. 25 - 30% to:
- śluzówki w nosie wysychają co utrudnia prawidłowe oddychanie
- wzrasta ryzyko infekcji dróg oddechowych, astmy i alergii
- wzrasta zapotrzebowanie na picie płynów
- wilgoć odparowuje ze skóry, włosów i paznokci co powoduje powolne odwodnianie się organizmu
Natomiast gdy optymalna wilgotność w biurze zostanie przekroczona i osiągnie np. 70% to:
- panują warunki sprzyjające rozwojowi grzybów pleśniowych
- zwiększa się ryzyko reakcji alergicznych i zatruć toksynami
- zwiększa się emisja lotnych związków organicznych, które mogą doprowadzić do podrażnienia oczu, skóry, nosa oraz wywoływać nudności i bóle głowy
Pamiętajmy, więc że wilgotność powietrza w pomieszczeniu biurowym nie może być wyższa niż 60%, bo może się to okazać bardzo problematyczne i przysporzyć wiele kłopotów zdrowotnych.
Jak Utrzymać Odpowiedni Poziom Wilgotności?
Norma wilgotności powietrza w biurze stanowi, że optymalnym poziomem wilgotności jest od 40 do 60%, ale jak my jako pracownicy możemy wiedzieć jakie warunki mikroklimatu panują? Do tego zadania służy najczęściej system wentylacji oraz klimatyzacji, to te systemy są odpowiedzialne z utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza. Dbanie o ich stan i prawidłowe działanie leży w gestii pracodawcy, lecz my jako pracownicy także powinniśmy zwracać uwagę czy sprzęt spełnia swoją funkcję.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Oprócz systemu wentylacji oraz klimatyzacji warto również zainwestować w oczyszczacz powietrza. Oczyszczacz powietrza marki Fellowes daje bardzo dużo korzyści:
- usuwa bakterie i wirusy
- pozbywa się pyłu i roztoczy
- wchłania zarodniki pleśni i różne alergeny
- niweluje brzydkie zapachy
Dzięki oczyszczaczowi powietrza marki Fellowes powietrze jest najwyższej jakości, a w sytuacji, gdy poziom wilgotności będzie zbyt niski lub zbyt wysoki, pozbędzie się on zagrożenia w postaci bakterii, wirusów i grzybów nie narażając nas na ewentualne zachorowanie.
Jak Zmierzyć Wilgotność w Pomieszczeniach Biurowych?
Systemy wentylacji i klimatyzacji są wyposażone w mierniki wilgotności, lecz jeżeli chcesz samemu kontrolować mikroklimat panujący na Twoim stanowisku pracy, możesz zakupić higrometr, który będzie Cię informował o poziomie wilgotności. Na rynku dostępne są również higrometry wyposażone w alarm ostrzegający o przekroczeniu odpowiedniego poziomu wilgotności, co pozwala na szybką reakcję.
Odpowiedzialność za Warunki Pracy
Osobą odpowiedzialną za warunki panujące w miejscu pracy jest pracodawca. Skupiając się na temperaturze nie możemy pominąć kwestii samej jakości powietrza. Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia ruchu powietrza w pomieszczeniu poprzez napływ świeżego powietrza poprzez punkt naturalnego napływu lub wentylację. Takie powietrze powinno być również oczyszczone z pyłów i innych substancji przez odpowiednie filtry, aby nie zagrażać życiu lub zdrowiu osób pracujących.
Utrzymanie odpowiedniej temperatury i dobrej jakości powietrza w pomieszczeniu pracowników ma bardzo duży wpływ na osoby pracujące. Przez zbyt wysoką temperaturę pracownicy mogą czuć się ospali i szybciej przemęczeni, a przez szkodliwe związki chemiczne w powietrzu będą częściej chorować. Pracodawcy powinni uświadomić sobie o tym, aby utrzymać pracowników w jak najlepszej kondycji.
Klimatyzatory nie powinny być ustawione w taki sposób, aby dmuchały centralnie w miejsce wykonywania pracy. Urządzenia mające na celu napływu powietrza nie powinny powodować przeciągów, nadmiernego przegrzewania oraz ochłodzania miejsca pracy. Powietrze nadmuchiwane nie może przekroczyć 70°C przy nawiewie ulokowanym na wysokości 3,5m od poziomu stanowiska pracy.
Minimalna i Maksymalna Temperatura w Biurze
Dla prac fizycznych lekkich, do których zaliczamy pracę biurową temperatura minimalna nie może być niższa niż +18°C. W rozporządzeniu nie ma natomiast informacji o maksymalnej możliwej temperaturze. W tym przypadku wyjątek stanowią przepisy, które skierowane są do osób młodocianych. Według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków zatrudniania osób małoletnich. Osoby takie nie mogą pracować w pomieszczeniu, którego temperatura przekracza +30°C. Dodatkowo wilgotność powietrza nie może przekraczać 65%. Za optymalną temperaturę w biurze przyjmuje się wartość w okolicach +18°C a +25°C.
Wymagania Dotyczące Pomieszczeń Biurowych
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z 27 września 1997 r., pomieszczeniem pracy stałej jest pomieszczenie, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika, w ciągu jednej doby, przekracza 4 godziny. Jeśli biuro spełnia ten warunek to może być kwalifikowane jako pomieszczenie pracy stałej, co pociąga za sobą obowiązek spełnienia licznych wymagań.
W związku z tym biuro nie powinno być usytuowane poniżej poziomu terenu (np. w suterenie), musi mieć zapewnione oświetlenie naturalne i sztuczne, odpowiednią temperaturę (co najmniej 18 st.
Zgodnie z par. 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z 27 września 1997 r., dopuszczalna wysokość i powierzchnia pomieszczenia biurowego jest zależna od liczby zatrudnionych w nim osób. Na każdego pracownika - w pokoju biurowym - powinno przypadać co najmniej 13 m3 wolnej objętości tego pomieszczenia oraz co najmniej 2 m3 wolnej powierzchni podłogi (niezajętej przez urządzenia techniczne, sprzęty itp.).
Wysokość pomieszczenia biurowego powinna wynosić nie mniej niż 3 m, jeżeli jednak w pomieszczeniu została zainstalowana klimatyzacja, wówczas - za zgodą wojewódzkiego inspektora sanitarnego - wymagana wysokość może być obniżona do 2,5 m.
Oświetlenie w Biurze
Nie trzeba nikogo przekonywać, jak duże znaczenie dla efektywności naszej pracy i samopoczucia ma oświetlenie. Oświetlenie jest wymieniane w grupie czynników uciążliwych występujących w procesie pracy. Według Centralnego Instytutu Ochrony Pracy, „wynika to faktu, że niewłaściwe oświetlenie stanowisk pracy prowadzi do nadmiernego zmęczenia narządu wzroku, dolegliwości wzroku, spadku wydajności pracy oraz może powodować pogłębienie wad wzroku. Nieprawidłowość oświetlenia najczęściej jest związana z jego zbyt niskim ogólnym natężeniem w pomieszczeniu i na stanowisku pracy.
Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2012P (Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy) na przeciętnym stanowisku pracy biurowej natężenie światła powinno wynosić nie mniej niż 500 luksów (lx). Przepisy zwracają uwagę, żeby stosunek natężenia oświetlenia w sąsiednich pomieszczeniach, pomiędzy którymi się poruszamy, nie był większy niż 5:1, gdyż wówczas oczy łatwo adaptują się do takiej różnicy i nie odczuwamy zmiany natężenia jako uciążliwej.
Przy wyposażaniu stanowisk pracy biurowej należy zwracać uwagę, aby meble, urządzenia, oprawy oświetleniowe i inne sprzęty nie odbijały światła powodując tzw. olśnienie wzroku.
Klimatyzacja a Wilgotność Powietrza
Nowoczesne biurowce są projektowane z zasady wraz z systemem centralnej klimatyzacji, przy której okna najczęściej są pozbawione możliwości otwierania. Klimatyzacja zapewnia utrzymanie stałej, optymalnej temperatury w pomieszczeniu bez względu na porę roku, jednak podgrzewanie lub schładzanie powietrza w systemie powoduje obniżanie jego wilgotności poniżej zalecanych norm, co negatywnie wpływa na mikroklimat wnętrza, a w konsekwencji na samopoczucie pracowników.
Dlatego klimatyzacja powinna obejmować również nawilżanie powietrza, które jest konieczne także zimą, gdy funkcjonuje centralne ogrzewanie, powodujące nadmierne wysuszanie powietrza. Za mała wilgotność powietrza w pomieszczeniu powoduje u pracowników suchość skóry, wzmaga pragnienie, wywołuje pieczenie oczu oraz silniejsze elektryzowanie się włosów i ubrań.
Optymalna wilgotność powietrza w pomieszczeniu biurowym nie powinna być wyższa niż 40 proc. Spadek wilgotności powoduje także wzrost dodatniej jonizacji powietrza ujemnie wpływającej na nasze samopoczucie.
Przepisy sanitarne wymagają okresowej dezynfekcji urządzeń i instalacji klimatyzacyjnych, są one bowiem znakomitym mikrośrodowiskiem dla rozwoju różnych niebezpiecznych dla człowieka mikrobów, wywołujących m.in. tzw.
Podsumowanie Obowiązków Pracodawcy
Pracodawca, który zatrudnia pracowników, musi pamiętać o zagwarantowaniu odpowiedniej temperatury w miejscu pracy oraz o wymianie powietrza i bilansie wilgotności, która uwzględnia potrzeby użytkowe i funkcje pomieszczenia. Akceptowana jest wentylacja naturalna, mechaniczna albo klimatyzacja. Powietrze, które trafia do pomieszczeń pracowniczych, należy w pierwszej kolejności oczyścić z pyłów oraz substancji szkodliwych dla zdrowia.
Urządzenia używane do wentylacji nie mogą przyczyniać się do występowania przeciągów albo też ochłodzenia lub przegrzewania lokalu, gdzie występuje stanowisko pracy. Oprócz tego strumienia powietrza nie należy kierować bezpośrednio w miejsce, gdzie odbywa się praca zatrudnionej osoby, a nawiew odbywa się na wysokości nie mniejszej niż 3,5 metra od poziomu podłogi stanowiska pracy.
Przepisy bhp wskazują, że pomieszczenia pracy mają być dla zatrudnionych osób miejscami bezpiecznymi i higienicznymi. Wszelkie wykroczenia i postępowanie niezgodne z prawem może wiązać się ze skierowaniem przez inspektora PIP wniosku do sądu o ukaranie osób odpowiedzialnych za niedopatrzenia w zakresie zapewniania odpowiednich warunków pracy.
Sposoby na Utrzymanie Odpowiedniej Wilgotności Powietrza w Miejscu Pracy
Zapewnienie właściwego poziomu wilgotności wymaga kompleksowego podejścia. Istnieje wiele metod, które można wdrożyć w zależności od potrzeb konkretnego biura. Naturalne metody regulacji wilgotności:
- Regularne wietrzenie pomieszczeń - nawet kilka razy dziennie.
- Zieleń w biurze - rośliny takie jak paprocie czy bluszcze pomagają naturalnie regulować wilgotność.
- Ograniczenie stosowania klimatyzacji - unikanie przesuszania powietrza.
Aby skutecznie zarządzać wilgotnością powietrza w miejscu pracy, warto zainwestować w odpowiednie urządzenia. Gdy powietrze jest zbyt suche, pomocny będzie oczyszczacz powietrza, który jednocześnie filtruje pyły, roztocza i bakterie. Dobrym wyborem jest oczyszczacz powietrza Fellowes AeraMax DX 95, który dzięki czterostopniowej filtracji usuwa zanieczyszczenia, a także sygnalizuje poziom jakości powietrza za pomocą kolorowych wskaźników.
Gdy wilgotność jest za wysoka, warto zastosować osuszacze powietrza o wysokiej wydajności, które nie tylko zmniejszają nadmiar pary wodnej, ale również filtrują powietrze, zapewniając optymalne warunki pracy.
Tabela z Zakresem Temperatury w Miejscu Pracy
| Rodzaj Pracy | Minimalna Temperatura | Zalecana Temperatura |
|---|---|---|
| Lekka praca fizyczna i biurowa | +18°C | 20-24°C (zima), 23.9-26.7°C (lato) |
| Praca fizyczna | +14°C | - |
| Praca młodocianych | - | poniżej +30°C |
tags: #wilgotność #powietrza #w #biurze #przepisy #bhp
