Wilgotność pochwy u starszych kobiet: przyczyny, objawy i leczenie
- Szczegóły
Dolegliwe pieczenie lub swędzenie są pierwszymi symptomami suchości pochwy, problemu, na który narażone są kobiety w bardzo różnym wieku. Małe nawilżenie pochwy wpływa negatywnie zarówno na współżycie seksualne, jak i ogólny komfort życia.
Objawy zbyt małego nawilżenia pochwy
Wytwarzany w pochwie śluz jest bardzo ważny. Odpowiednie nawilżenie pochwy zapobiega wnikaniu do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych, stanowi więc formę ochronną. Poza tym nawilżający ścianki pochwy śluz zapobiega otarciom, umożliwia współżycie seksualne, a jeśli dochodzi do zaburzenia - kontakt taki jest bardzo utrudniony, a ewentualny stosunek seksualny bywa po prostu bolesny.
Niedostateczne nawilżenie pochwy objawia się pieczeniem, swędzeniem, kłuciem, uczuciem dolegliwego pulsowania, upławami, a niekiedy także kłopotami związanymi z funkcjonowaniem układu moczowego.
Przyczyny problemu
Niedostateczne nawilżenie pochwy związane jest bezpośrednio z poziomem estrogenów w organizmie kobiety. Do suchości pochwy dochodzi kiedy spada poziom estrogenów w organizmie. Z problemem tym borykają się niektóre kobiety przed miesiączką, a szczególnie w okresie menopauzy. Podczas menopauzy i zaraz po niej panie są szczególnie narażone na wywołane zbyt małym nawilżeniem pochwy zapalenie, które z kolei często prowadzi do infekcji grzybiczych lub bakteryjnych.
Inną przyczyną problemu mogą być przyjmowane leki - antybiotyki, środki antykoncepcyjne a nawet leki przeciwalergiczne.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Suchość pochwy może wynikać z wielu różnorodnych czynników. Najczęściej ma podłoże hormonalne, ale wpływają na nią także leki, styl życia oraz niektóre schorzenia. Najważniejszą rolę w utrzymaniu nawilżenia pochwy odgrywają żeńskie hormony płciowe - estrogeny. Gdy poziom estrogenów spada, błona śluzowa staje się cieńsza, mniej elastyczna i produkuje mniej naturalnej wydzieliny. Warto jednak podkreślić, że zaburzenia hormonalne mogą dotyczyć także młodszych kobiet. Suchość w pochwie może pojawić się przejściowo w ciąży i podczas karmienia piersią, Podobnie tuż przed miesiączką wiele kobiet zauważa suchość. Na szczęście w ciąży, laktacji czy przed okresem jest to stan fizjologiczny i zazwyczaj przejściowy. Niekiedy młode kobiety niezwiązane z ciążą czy menopauzą również doświadczają suchości pochwy z przyczyn hormonalnych. Może tak się zdarzyć np.
Suchość pochwy bywa częstym efektem ubocznym niektórych leków oraz metod antykoncepcji hormonalnej. Ponad 20% kobiet zgłasza problemy z nawilżeniem podczas stosowania doustnych tabletek antykoncepcyjnych. Również inne leki mogą przyczyniać się do suchości: część antyhistaminików (leków na alergię) działa wysuszająco na błony śluzowe, podobnie działanie uboczne mogą mieć niektóre antybiotyki oraz leki antydepresyjne, uspokajające, na nadciśnienie czy moczopędne. U niektórych kobiet spadek nawilżenia pochwy obserwuje się przy terapii lekami na nietrzymanie moczu oraz preparatach hamujących estrogeny (np. stosowanych w leczeniu mięśniaków macicy).
Negatywny wpływ na nawilżenie okolic intymnych ma także styl życia oraz czynniki zewnętrzne. Ginekolodzy zwracają uwagę, że przewlekły stres, przemęczenie i życie w pośpiechu mogą odbijać się na zdrowiu intymnym. Do pogorszenia nawilżenia może przyczynić się nadużywanie używek: alkoholu, papierosów czy innych substancji. Niekorzystny wpływ mają również pewne elementy higieny intymnej - paradoksalnie, „zbyt dużo czystości” może szkodzić.
Suchość pochwy bywa nie tylko przykrą dolegliwością samą w sobie, ale też objawem towarzyszącym innym problemom zdrowotnym. Często pojawia się w przebiegu infekcji intymnych - zarówno grzybiczych, jak i bakteryjnych czy pierwotniakowych. Kolejną przyczyną suchości jest atrofia pochwy (zanikowe zapalenie pochwy). To schorzenie typowe dla kobiet w okresie menopauzalnym, związane właśnie z niedoborem estrogenów. Konsekwencją jest niemal stała suchość i podatność na urazy oraz infekcje.
Warto wspomnieć, że istnieją też inne, rzadsze schorzenia mogące skutkować suchością miejsc intymnych. Należą do nich m.in.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Objawy zanikowego zapalenia sromu i pochwy
Objawy bywają bardzo charakterystyczne. Najczęściej kobiety skarżą się na uczucie suchości, „tarcia” lub szorstkości wewnątrz pochwy, szczególnie odczuwalne podczas współżycia. Towarzyszy temu często świąd i pieczenie okolic intymnych, wynikające z podrażnienia delikatnej śluzówki. Sucha błona śluzowa jest podatna na mikrourazy - mogą pojawić się otarcia, drobne pęknięcia nabłonka, a nawet niewielkie krwawienia. Suchość pochwy wpływa nie tylko na sferę seksualną. Kobiety opisują często uczucie ciągłego podrażnienia, „ściągnięcia” czy suchości w pochwie na co dzień, niezależnie od aktywności seksualnej.
Najwcześniejszym i najczęstszym objawem jest suchość pochwy. Zdrowa pochwa jest naturalnie wilgotna dzięki wydzielinie produkowanej przez komórki jej ściany. Kolejnym powszechnym objawem jest swędzenie lub pieczenie sromu i pochwy. Kobiety często opisują to uczucie jako ciągłe dyskomfort lub drapanie, które pogarsza się podczas noszenia obcisłej odzieży lub po myciu mydłem. Ból podczas stosunku seksualnego, zwany dyspareunia, jest jednym z najbardziej problematycznych objawów. Suche i cienkie tkanki pochwy nie rozciągają się już tak łatwo jak wcześniej, co sprawia, że penetracja staje się bolesna, a czasem wręcz niemożliwa. Niektóre kobiety zauważają plamienie lub niewielkie krwawienie z pochwy. Dzieje się tak, ponieważ cienka i wrażliwa błona śluzowa łatwo ulega uszkodzeniu, nawet przy delikatnym dotknięciu lub lekkim tarciu.
Zanikowe zapalenie sromu i pochwy wpływa również na układ moczowy. Wiele kobiet skarży się na częste oddawanie moczu, nagłą potrzebę skorzystania z toalety oraz uczucie pieczenia podczas moczu, zwane dyzurią. Nawracające zakażenia układu moczowego są powszechnym problemem u kobiet z tym schorzeniem. Brak estrogenu zmienia naturalną florę bakteryjną pochwy - zdrowe bakterie z rodzaju Lactobacillus zanikają i są zastępowane przez bakterie chorobotwórcze, takie jak Escherichia coli. Niektóre kobiety doświadczają także nietrzymania moczu.
Warto wiedzieć, że objawy zanikowego zapalenia sromu i pochwy zazwyczaj rozwijają się powoli, często na przestrzeni kilku lat. Niektóre kobiety mogą nie zauważać żadnych symptomów aż do pięciu lub dziesięciu lat po rozpoczęciu menopauzy. Innym objawy mogą pojawić się wcześniej i rozwijać szybciej.
Jak zaradzić suchości pochwy?
Niedostateczne nawilżenie pochwy to poważna dolegliwość, której nie należy bagatelizować. Jeśli więc kobieta zauważy, któryś z objawów warto natychmiast udać się do ginekologa i zasięgnąć jego porady. Kluczem do rozwiązania problemu jest bowiem przede wszystkim prawidłowa diagnoza, czyli ustalenie co jest przyczyną zbyt małego nawilżenia pochwy.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Hormonalna terapia zastępcza sprawdza się często u kobiet w okresie menopauzy. W przypadku antykoncepcji hormonalnej rozwiązaniem może się natomiast okazać zmiana preparatu. Oczywiście jeśli źródłem kłopotów jest infekcja, najważniejsze jest wyleczenie.
W odpowiednim nawilżeniu pochwy pomogą również zawierające kwasy mlekowy oraz hialuronowy, a także glikogen żele, kremy lub globulki, w wyborze których pomoże ginekolog. Co ważne, wiele z tych preparatów wspomaga także proces regeneracji błony śluzowej pochwy, a także proces gojenia po zabiegach ginekologicznych.
Specjaliści zalecają spożywanie ryb, produktów sojowych, warzyw strączkowych, takich jak fasola, groch czy soczewica, owoców (jabłka, gruszki), pestek dyni i siemienia lnianego. Pamiętać należy również o przyjmowaniu co najmniej dwóch litrów płynów dziennie, aktywnym trybie życia, unikaniu stresu i oczywiście higienę.
Dobra wiadomość jest taka, że istnieją naturalne sposoby, które pomagają poprawić nawilżenie śluzówki od wewnątrz i od zewnątrz. To, co jemy, wpływa na gospodarkę hormonalną i kondycję błon śluzowych całego ciała, w tym pochwy. Eksperci zalecają, by kobiety zmagające się z suchością pochwy włączyły do jadłospisu produkty bogate w fitoestrogeny. Znajdziemy je m.in. w soi i produktach sojowych, w roślinach strączkowych, siemieniu lnianym i nasionach sezamu, a także w niektórych owocach i warzywach. Duże ich ilości zawierają np. jabłka, marchew, czerwone winogrona, brzoskwinie, maliny czy czereśnie. Równie ważne jest prawidłowe nawodnienie. Błony śluzowe potrzebują wody, by zachować swoją wilgotność i elastyczność. Dlatego pamiętaj o wypijaniu co najmniej 1,5-2 litrów płynów dziennie (głównie wody).
Ziołolecznictwo od wieków wspiera kobiety w utrzymaniu zdrowia intymnego. Istnieją zioła o działaniu regulującym gospodarkę hormonalną oraz łagodzącym objawy menopauzy, w tym suchość pochwy. Szczególnie polecane są rośliny zawierające fitoestrogeny i fitohormony, które naśladują działanie estrogenów lub pobudzają organizm do ich produkcji. Należą do nich m.in.
Gdy domowe sposoby to za mało, z pomocą przychodzą preparaty dostępne w aptekach, które szybko i skutecznie nawilżają okolice intymne. Żele intymne to najpopularniejsze i najszybsze rozwiązanie, gdy potrzebna jest ulga w dyskomforcie suchości. Działają doraźnie - aplikowane bezpośrednio przed stosunkiem lub w razie odczuwania suchości zapewniają poślizg, likwidują uczucie tarcia i zabezpieczają błonę śluzową przed urazami. Dostępnych jest wiele rodzajów lubrykantów. Na rynku są również lubrykanty silikonowe - dłużej utrzymują wilgotność, bo nie wysychają tak szybko jak wodne. Sprawdzają się np. pod prysznicem czy do seksu analnego. Jednak i one mogą osłabiać lateks, dlatego przy prezerwatywach lepiej wybierać takie, które producent oznaczył jako bezpieczne z kondomami.
Globulki dopochwowe to kolejna grupa preparatów, które pomagają zwalczyć suchość pochwy. Działają one bardziej długofalowo niż żele - globulkę umieszcza się głęboko w pochwie (najlepiej na noc), gdzie rozpuszcza się pod wpływem ciepła ciała i stopniowo uwalnia substancje nawilżające.
Witaminy i minerały: Witamina E i witamina A odgrywają ważną rolę w utrzymaniu zdrowych błon śluzowych. Suplementy zawierające te witaminy (często w połączeniu z witaminą C i B, cynkiem czy biotyną) mogą poprawić stan śluzówki pochwy. Witamina E działa antyoksydacyjnie i poprawia ukrwienie tkanek, zaś witamina A wspomaga regenerację nabłonka.
Kwas hialuronowy i kolagen: To składniki, które można suplementować w kapsułkach w celu poprawy nawilżenia i elastyczności tkanek. Kapsułki z kwasem hialuronowym pomagają nawilżyć organizm od środka. Kolagen natomiast zwiększa sprężystość skóry i śluzówek, a dodatkowo wspiera stawy.
Nienasycone kwasy tłuszczowe: Kwasy omega-3 (np. z oleju rybiego czy lnu) oraz omega-6 (z wiesiołka, ogórecznika) wpływają korzystnie na nawilżenie skóry i regulację procesów zapalnych. Równie interesujące są suplementy z omega-7 pochodzącym z oleju z rokitnika - kwas omega-7 (palmitooleinowy) jest znany z tego, że poprawia nawilżenie i stan błon śluzowych (często poleca się go przy suchości oczu, jamy ustnej i właśnie pochwy).
Profilaktyka i pielęgnacja na co dzień
Walka z suchością pochwy to nie tylko leczenie objawów, ale także odpowiednia profilaktyka i pielęgnacja na co dzień. Wprowadzenie kilku zmian w codziennych nawykach może zapobiec pogłębianiu się problemu i przynieść ulgę.
- Odpowiednia bielizna: Wybieraj przewiewną, bawełnianą bieliznę, która pozwala skórze oddychać. Unikaj syntetycznych materiałów, koronek w bezpośrednim kontakcie z okolicami intymnymi oraz obcisłych stringów, które mogą powodować otarcia.
- Regularna aktywność fizyczna: Umiarkowany ruch wspomaga krążenie krwi, także w obrębie miednicy, co może korzystnie wpływać na stan pochwy. Ćwiczenia (np.
- Redukcja stresu: Stres może nasilać problemy z suchością, dlatego zadbaj o swój dobrostan psychiczny. Postaraj się znaleźć codziennie chwilę na relaks - spacer, medytacja, ciepła kąpiel czy rozmowa z bliską osobą mogą pomóc obniżyć poziom napięcia. Wypróbuj techniki relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe, jogę czy hobby, które Cię odpręża.
- Komunikacja z partnerem: Suchość pochwy to problem, który warto omówić także z partnerem. Nie krępuj się powiedzieć, co czujesz - że potrzebujesz więcej czasu na pobudzenie, delikatniejszej gry wstępnej lub użycia lubrykantu. Ważne, by partner rozumiał Twój problem - dzięki temu unikniecie nieporozumień i frustracji, a Ty nie będziesz odczuwać presji. Pamiętaj: suchość pochwy nie oznacza braku pożądania, to kwestia fizjologii.
Kiedy udać się do lekarza?
Mimo wielu dostępnych metod samopomocy, czasami nie da się całkowicie wyeliminować suchości pochwy bez pomocy lekarza. Nie wstydź się szukać pomocy medycznej. Choć dla wielu kobiet rozmowa o suchości pochwy jest krępująca, pamiętaj, że lekarze ginekolodzy spotykają się z tym problemem na co dzień. Dla nich nie jest to temat tabu ani powód do oceniania - chcą Ci pomóc odzyskać komfort. Czasem wystarczy drobna zmiana - np. zamiana pigułki antykoncepcyjnej na inną - by problem zniknął. Pamiętaj, że Twoje zdrowie i komfort są najważniejsze. Suchość pochwy to powszechna dolegliwość, którą da się skutecznie leczyć i łagodzić. Skorzystaj z dostępnych metod, zadbaj o siebie i nie bój się prosić o pomoc specjalistów. Dzięki temu pozbędziesz się uciążliwego dyskomfortu i znów poczujesz pełnię kobiecej swobody.
tags: #wilgotność #pochwy #u #starszych #kobiet #przyczyny
