Filtracja Części Przestrzennych: Definicja i Zastosowania
- Szczegóły
Model hydrogeologiczny /pojęciowy/ (hydrogeological conceptual model) - to model zbiornika wód podziemnych będący opisowym i graficznym przedstawieniem struktury i procesów zachodzących w systemie hydrogeologicznym. Model stanowi zbiór hipotez co do tego, jak zachowuje się rzeczywisty system hydrogeologiczny, w jaki sposób jest powiązany z otoczeniem i jak reaguje na wymuszenia. Hipotezy te weryfikowane są w kolejnych, uszczegóławiających etapach badań hydrogeologicznych (np.
Model matematyczny zbiornika wód podziemnych (mathematical model of groundwater reservoir) - zbiornika to uproszczone odwzorowanie obiektu hydrogeologicznego opisane przestrzennym rozkładem parametrów hydrogeologicznych, warunków brzegowych, parametrów zasilania, a także poprzez strukturę obiektu złożonego z warstw wodonośnych i słabo przepuszczalnych biorących udział w systemie krążenia.
Pojecie model matematyczny ma swoje pierwotne znaczenie szersze i odnosi się zarówno do procesu filtracji wód podziemnych, jak również do migracji transportu masy lub transportu ciepła w środowisku gruntowo-wodnym.
Model matematyczny niestacjonarny przepływu wód (unsteady flow model) - model, w którym uwzględnia się czasową zmienność warunków brzegowych i przepływów.
Model matematyczny stacjonarny przepływu wód (steady state flow model) - model, w którym rozwiązanie równania filtracji nie uwzględnia zmiennej czasowej, tzn.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
Monitoring wód podziemnych (groundwater monitoring) - kontrolno-decyzyjny system oceny dynamiki przemian w wodach podziemnych.
Modelowanie cyfrowe powierzchni (digital surface modeling) - wytwarzanie modelu cyfrowego powierzchni, w przypadku map cyfrowych, np.
Moduł odkształcenia - stosunek przyrostu naprężenia (ciśnienia), podczas jednosiowego ściskania próbki skały, do przyrostu jednostkowego odkształcenia liniowego próbki odkształcalnej na boki.
Zgodnie z prawem Hooke’a jednostkowe skrócenie lub wydłużenie materiału jest wprost proporcjonalne do naprężenia je wywołującego. Symbolem jest Eμ. Odwrotnością m.o. jest moduł sprężystości liniowej.
Moduł Younga - nazywany także modułem sprężystości liniowej Younga E, określany jest poprzez wielokrotne obciążanie i odciążanie próbki (skały) gruntu.
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
Stosunek naprężeń normalnych do wydłużenia względnego sprężystego.
Mokradła - obszary podmokłe przez cały rok, pozbawione strefy aeracji (nienasyconej), o dużej akumulacji materii organicznej.
Namuły organiczne - jeden z rodzajów gruntów rodzimych nieskalistych organicznych, zawierający od 5 do 30% części organicznych. Symbol (Nm). Wydziela się wśród nich: n. piaszczyste (Nmp), namuły pylaste (NmΠ), n. gliniaste (Nmg) oraz n.
Natężenie opadu - iloraz wysokości opadu i czasu trwania opadu I = P/t, wyrażany w mm/h lub mm/min.
Nawiercone zwierciadło wód podziemnych - zwierciadło wód podziemnych pojawiające się w otworze wiertniczym po nawierceniu warstwy wodonośnej.
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
W przypadku wód o zwierciadle napiętym (→warunki artezyjskie lub subartezyjskie), poziom wody podnosi się do stanu zwierciadła ustabilizowanego, pod wpływem ciśnienia wód w warstwie wodonośnej.
Niżówka rzeki - niskie stany wód w korycie rzeki, poniżej stanów średnich, spowodowane spadkiem zasilania wodami powierzchniowymi i podziemnymi. Im niższe są stany wód powierzchniowych tym głębsza jest niżówka.
Obciążnik - część składowa przewodu wiertniczego, zwiększająca siłę udaru świdra na górotwór lub ciężar świdra w przypadku w. obrotowych. O.
Obrotowe wiercenia - technologia wiertnicza, w której stosuje się skrawanie górotworu przez świder, często dodatkowo obciążany, natomiast →zwierciny wynoszone są na powierzchnię przez płuczkę.
Obszar bilansowy wód podziemnych - jest to obszar występowania układu krążenia wód podziemnych z rozpoznanymi strukturami hydrogeologicznymi, strefami zasilania i drenażu (rzeki, ujęcia komunalne, przemysłowe i odwodnienia górnicze), z optymalnie wyznaczonymi granicami (wododziały podziemne, strefy pełnego kontaktu hydraulicznego z wodami powierzchniowymi, horyzonty i bariery nieprzepuszczalne-izolujące), z rozpoznanymi odnawialnymi i możliwymi do zagospodarowania zasobami wód podziemnych, ze zidentyfikowanym ilościowo i przestrzennie poborem wód, z rozpoznanym reżimem wód powierzchniowych i ekosystemów zależnych od wód podziemnych.
Obszar bilansowy (region of water balance) - jednostka hydrogeologiczna lub jej część wydzielona np. dla ustalenia zasobów odnawialnych i dyspozycyjnych oraz oceny stopnia ich zagospodarowania (sporządzenia bilansu krążenia wód podziemnych) (na podst.: Rozporządzenie MŚ z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie (Dz. U. Nr 201 poz.
Obszar problemowy (task aera) - obszar szczególnego zjawiska z zakresu gospodarki przestrzennej lub występowania konfliktów przestrzennych wskazany w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (na podst. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn.
Odporność na zanieczyszczenia wód podziemnych (contamination resistance of groundwater) - cecha ośrodków wodonośnych.
Ognisko zanieczyszczeń wód podziemnych (source of pollution/contamination) - naturalne lub sztuczne nagromadzenie substancji zanieczyszczających (realnie lub potencjalnie) wody podziemne. Występuje na powierzchni terenu lub w litosferze, atmosferze czy hydrosferze.
Odpływ rzeki (run-off) - objętość wody V odpływającej w danym przekroju koryta rzeki w określonym czasie T.
Odpływ jednostkowy (elementary run-off) - objętość wody q odpływającej w jednostce czasu z 1 km2 zlewni.
Odsalanie wody (desalination) - usuwanie rozpuszczonych soli z wody morskiej lub wód brakicznych do celów konsumpcyjnych.
Odwodnienie (dewatering) - odwodnienie na przykład wykopów budowlanych, wyrobisk górniczych, obiektów inżynierskich polega na obniżeniu zwierciadła wód gruntowych w w tych miejscach.
Okrętne wiercenia - okrętne wiercenie otworów, dawniej stosowane do wykonywania płytkich otworów, np. studziennych, do których jako siła napędowa stosowana jest siła ludzka.
O.w. stosowane były już w starożytności i obecnie są już archaiczne. Zagłębianie się narzędzia wiertniczego następuje w wyniku ruchu obrotowego świdra (skrawanie), natomiast do wynoszenia urobku (zwiercin) z otworu stosowane są zwykle łyżki wiertnicze. O.w.
Operat wodno prawny - dokument sporządzany w formie opisowej i graficznej, stanowiący podstawę prawną do wydania → pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli projekt urządzeń wodnych odpowiada wymaganiom operatu wp., może być również podstawą do wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Osadnik - pojemnik służący do usuwania zawiesin lub większych cząstek stałych (mineralnych) z wody w procesie jej uzdatnienia lub ścieków w urządzeniach oczyszczających.
Urządzenie do wstępnego oczyszczania. Zapobiega osadzaniu się szlamu i warstw piasków na powierzchni filtrów.
Osuwisko - przemieszczenie mas skalnych (klina odłamu) pod wpływem sił ciężkości do podstawy stoku, wzdłuż powierzchni ścięcia, na której nastąpiło przekroczenie wytrzymałości warstw skalnych na ścinanie. Analiza stateczności zboczy sprowadza się do porównania sił utrzymujących do sił obracających klin odłamu.
Pakiet oprogramowania (application package) - zbiór programów dostosowanych do rozwiązywania grupu problemów, np.
Pale przemieszczeniowe - pale prefabrykowane, wbijane, wciskane, wkręcane lub wpędzane przez wwibrowanie. P.p.
Pale wiercone - pale wykonywane metodą wiertniczą o długości do kilkudziesięciu metrów i średnicy od 0,3 do 3 m. Mogą być wykonywane w zespołach otworów w formie fundamentowych konstrukcji prostokątnych, owalnych lub krzyżowych.
Parcie cieczy (wody) - siła pochodząca od ciśnienia cieczy, działająca prostopadle na określoną powierzchnię.
Parowanie potencjalne - maksymalna ilość pary wodnej, która może przedostać się z powierzchni terenu, w tym z e zbiorników wodnych do atmosfery w klimatycznych panujących na danym obszarze - temperatura, siła wiatru, nasłonecznienie, itp.).
Parowanie terenowe rzeczywiste - ilość parującej wody z danego obszaru (np. zlewni rzeki), wyznaczona jako różnica między średnim z wielolecia opadem i analogicznym odpływem tej rzeki. P.t.rz.
Parowanie terenowe - ilość wody unoszącej się w jednostce czasu (doba, miesiąc, rok) z powierzchni terenu do atmosfery w określonych warunkach klimatycznych.
Pasterka - część składowa przewodu do wierceń udarowych, łącząca nożyce wolno-spadowe z liną. Zbudowana jest z grubościennej rury stalowej (korpus), w której umieszczona jest końcówka liny zaopatrzona w trzpień stalowy. P.
Peptyzacja - proces fizyczny polegający na przejściu żelu lub niezdiagenezowanego osadu w →zol (roztwór koloidalny). W laboratorium otrzymuje się to przez dodanie stabilizatora. W warunkach naturalnych p.
pF - →siła ssąca, siła ssąca gleby, wyrażona jako dziesiętny logarytm ciśnienia kapilarnego.
pH - →odczyn wody, efekt dysocjacji cząsteczek wody, powodowany obecnością jonów wodorowych i wodorotlenowych. Stężenie c powinno być zastąpione aktywnością jonu w dokładnych obliczeniach.
Woda o odczynie obojętnym ma pH = 7.0 może być traktowany jako jeden ze wskaźników jakości wody. Według ogólnie stosowanej klasyfikacji wyróżnia się: o. kwaśny, o. obojętny i o. zasadowy. Wykorzystując skalę pH określa się kwasowość wody.
Pieniawy → źródła wyprowadzające na powierzchnię terenu wody silnie zgazowane, najczęściej są przesycone dwutlenkiem węgla, rzadko metan na terenach bagiennych.
Pierwszy poziom wodonośny - w rozumieniu Instrukcji MhP stanowi pierwsza od powierzchni warstwa wodonośna lub zespół warstw wodonośnych, wykazujących dobrą łączność hydrauliczną. W szczególnym przypadku - jeżeli warstwy te wykazują miąższość ponad 5m, wodoprzewodność ponad 50 m2/24godz. i wydajność potencjalną studni wierconej ponad 5m3/godz.
Piezometr → otwór obserwacyjny, badawczy wód podziemnych nie przeznaczony do stałej eksploatacji.
Płuczki wiertnicze - płyn stosowany do wierceń obrotowych, służący do chłodzenia świdra, wynoszenia zwiercin i zabezpieczenia przed osypywaniem się ścian niezarurowanego odcinka otworu. Stosowane są p. gazowe (np. powietrze) lub p. ciekłe.
Płuczki ciekłe, zaliczane do zawiesin lub roztworów koloidalnych, są najczęściej roztworami wodnymi z dodatkami substancji syntetycznych, olejów, itp. P. samorodna powstaje podczas zwiercania iłów i jest ich zawiesiną. Wyróżnia się także p. beziłowe, bentonitowe, iłowe lub asfaltowe.
tags: #filtracja #części #przestrzennych #definicja
