Wilgotność Materiałów Budowlanych: Normy, Pomiar i Konsekwencje
- Szczegóły
Woda jest niezbędnym składnikiem większości materiałów budowlanych oraz uczestniczy w wielu procesach na budowie. Jednak jej nadmiar na etapie użytkowania może być niszczący dla obiektów budowlanych. Dlatego tak ważne jest kontrolowanie wilgotności materiałów budowlanych i przestrzeganie odpowiednich norm.
Normy wilgotności ścian
Istnieją normy określające dopuszczalną wilgotność ścian. Można jednak mówić o dużej umowności, gdyż są one różne w zależności od rodzaju materiału, z jakiego wykonana i wykończona jest ściana. Różne normy obowiązują dla ścian z cegły ceramicznej, pustaków ceramicznych, cegły silikatowej lub betonu komórkowego. Standardowo przyjmuje się wilgotność do 3% za mieszczącą się w normie.
Należy zaznaczyć, że norma PN-EN ISO 12570 określa jedynie metodę wyznaczania wilgotności, nie reguluje na przykład sposobu poboru próbek. W związku z tym często ekspert przeprowadzający analizę musi opierać się na własnej wiedzy i doświadczeniu w zakresie głębokości i miejsca poboru próbek.
Przyczyny zawilgocenia ścian
Problem wilgoci ścian może mieć wiele źródeł. Najczęściej przyczyną jest zniszczona lub źle ułożona izolacja przeciwwodna. Inne czynniki to:
- Źle wentylowane pomieszczenia, niesprawna wentylacja lub jej brak.
- Niestarannie wykonana izolacja dachu czy fundamentów.
- Nieszczelne pokrycie dachu.
- Nieszczelność instalacji.
- Awaria domowych instalacji wodnych.
- Zalania wodą deszczową w konsekwencji gwałtownych burz.
Konsekwencje zawilgocenia ścian
Wilgoć wpływa niszczycielsko na ściany. Obniża ich wytrzymałość i zmniejsza trwałość tynków. Zawilgocony dom trudniej jest też ogrzać, bo przez mokre mury ucieka więcej ciepła. Ciągłe przebywanie w murach nasiąkniętych wilgocią może być bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Może skutkować alergiami wynikającymi z rozrostu pleśni i grzybów, chorobami reumatycznymi, problemami układu oddechowego.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Metody pomiaru wilgotności ścian
Ocenę zawilgocenia ścian najlepiej zlecić profesjonalnej firmie. Pomiar wilgotności ścian wykonuje się metodą:
- karbidową (CM),
- dielektryczną,
- opornościową.
Najpopularniejsza jest metoda karbidowa (CM), która pozwala określić względną zawartość wody w materiale budowlanym. Polega na pobraniu 6 do 10 próbek na wysokości 50 cm od posadzki i wprowadzeniu ich z ampułką zawierającą karbid (węglik wapnia) do specjalnego pojemnika, gdzie po rozbiciu ampułki zachodzi reakcja chemiczne i wydzielenie acetylenu. Następuje wzrost ciśnienia w pojemniku, którego wartości odczytywana jest w tabelach jako dana wartość wilgotności próbki.
Metoda dielektryczna sprowadza się do analizy zmian pojemności elektrycznej materiału wraz ze zmianą poziomu zawilgocenia. Znając stałą dielektryczną wody oraz stałe dielektryczne materiałów budowlanych urządzenia pomiarowe obliczają ilość wody w badanym materiale.
Metoda opornościowa jest inwazyjna, wymaga wbicia kolców urządzenia pomiarowego w ścianę lub materiał budowlany. Pomiędzy elektrodami mierzony jest poziom rezystencji i na tej podstawie określana jest wilgotność. Tę metodę stosuje się przede wszystkim do pomiarów wilgotności drewna.
Wyniki pomiarów wilgotności ścian
Suche mury mają wilgotność do 3%. Przyjmuje się, że przy wilgotności do 5% poziom zawilgocenia warto skontrolować za jakiś czas, aczkolwiek nie wymaga on w danym momencie osuszania. Gdy wilgotność przekracza 8-10%, mury należy osuszyć. Wilgotność powyżej 12% oznacza, że mury są mokre.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Umowne poziomy wilgotności:
- do 3% - mury suche
- do 5% - poziom zawilgocenia do skontrolowania
- 8-10% - mury do osuszenia
- powyżej 12% - mury mokre
Wilgotność a rodzaj wykończenia ściany
Wyznaczenie wilgotności jest zależne także od typu stosowanego miernika. Należy także zaznaczyć, ze tanie mierniki nieinwazyjne (np. z Lidla) wskazują wilgotność w jednostkach wymagających dodatkowego przeliczenia na wartość procentową.
Dopuszczalna wilgotność ścian w eksploatowanym mieszkaniu:
- do 2,5% - ściany suche
- 2,5 - 5,0 % - ściany lekko zawilgocone
- 5,0 - 8,0 % - ściany wilgotne (wskazane osuszanie przemysłowe)
- 8- 12 % - ściany silnie zawilgocone
- powyżej 12% - ściany mokre
Wartości procentowe [%] oznaczają wynik pomiaru metodą suszarkowo-wagową, czyli procentowy wzrost masy materiału na skutek zawilgocenia.
Wilgotność ścian do szpachlowania i malowania
Wilgotność ścian do szpachlowania: Producenci gładzi niechętnie określają wartość procentową wilgotności tynku gipsowego do nałożenia gładzi. Wilgotność ta nie powinna jednak przekraczać około 3 % i nie powinna posiadać miejsc o znacznej różnicy wilgotności.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Wilgotność ścian do malowania: Wilgotność ściany do malowania nie powinna przekraczać ok. 2%. Przy większej wilgotności podłoża farba może odparzać się od powierzchni. Na rynku są dostępne farby zapewniające bardzo dobrą dyfuzję pary wodnej z podłoża. Malowanie takimi farbami ścian o wilgotności ok. 5% jest możliwe i pozostawia dobry efekt wizualny.
Metody określania wilgotności
Metoda grawimetryczna pozwala na określenie zawartości wody w materiałach budowlanych. Podstawowym stosowanym na rynku parametrem charakteryzującym zawilgocenie murów jest wilgotność masowa muru. Wartość ta wyrażana jest stosunkiem procentowym masy wody zawartej w badanej próbce materiału do jej masy w stanie suchym.
Norma PN-EN ISO 12570 rekomenduje dla materiałów kruchych procedurę badawczą polegającą na pobraniu próbek materiału, umieszczeniu ich w szczelnych pojemnikach i dostarczeniu do laboratorium. Następnie wykonuje się pierwszy pomiar masy próbki w zamkniętym pojemniku, kolejno materiał w otwartym pojemniku suszy się wraz z całym opakowaniem w suszarce laboratoryjnej, w temperaturze 105℃, do stałej masy. Końcowym etapem jest oddzielenie próbki od opakowania i pomiar masy pojemnika. Wynik jest determinowany ubytkiem masy próbki umieszczonej w pojemniku pod wpływem podwyższonej temperatury.
Źródła zawilgocenia budynków
Przeprowadzenie rzetelnych badań zawilgocenia rzeczywistych obiektów budowlanych ma szczególne znaczenie, zwłaszcza w budynkach zabytkowych i mieszkalnych. Bardzo rzadko zawilgocenie budynku powstaje tylko z jednej przyczyny.
Etapy badań zawilgocenia
Badania składają się z ciągu zależnych od siebie etapów które prowadzą do trwałej i ekonomicznej renowacji, należą do nich: pobieranie próbek, ich przechowywanie, transport i przygotowanie do analiz, wykonanie analiz służących do interpretacji wyników. Wszystkie błędy popełnione na poszczególnych etapach są składową błędu pomiaru i wpływają na jakość wyników.
tags: #wilgotność #materiałów #budowlanych #normy
